r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij M Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Verslag van voorzitter Charles Michel aan de plenaire vergadering van het Europees Parlement

Met dank overgenomen van Europese Raad, gepubliceerd op dinsdag 23 november 2021.

Eerst en vooral wil ik onze oprechte condoleances aanbieden voor de slachtoffers van het tragische busongeluk in Bulgarije. Onze gedachten gaan ook uit naar Noord-Macedonië, waar veel slachtoffers vandaan kwamen.

Onze laatste bijeenkomst van de Europese Raad was zeer intensief. Veel van de huidige dringende problemen kwamen erin aan bod.

In de eerste plaats, de stijging van de energieprijzen en de gevolgen ervan voor gezinnen en bedrijven, in het bijzonder kwetsbare burgers en kmo's, die proberen te herstellen van de pandemie. De Europese Raad was ingenomen met de toolbox van de Commissie voor korte­termijnhulp. De lidstaten en de Commissie wordt verzocht er optimaal gebruik van te maken. Wij verzoeken de Commissie tevens de werking van de gas- en elektriciteits­markt en van de EU-ETS-markt te bestuderen met de hulp van het Europees Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators en de Europese Autoriteit voor effecten en markten. Beide agentschappen hebben inmiddels een voorlopige analyse gemaakt in de aanloop naar de Europese Raad van december. In elk geval toont deze prijsstijging aan dat we behoefte hebben aan een energiemarkt die bijdraagt aan betaalbare prijzen, veerkrachtig is, voorspelbaarheid en leverings­zekerheid biedt en de transitie naar klimaat­neutraliteit ondersteunt. In dit verband zien wij ook uit naar de voorstellen van de Commissie voor een sterkere gasmarkt. Voorts hebben wij de Europese Investerings­bank verzocht de investeringen in de energietransitie te versnellen. Vele leiders maakten één ding duidelijk: het huidige probleem met de prijzen is geen reden om onze klimaatambities af te zwakken; het toont integendeel aan hoe dringend, existentieel en noodzakelijk deze transitie is. De Europese Raad zal in december terugkomen op dit belangrijke onderwerp.

Het aantal COVID-19-gevallen gaat weer in stijgende lijn; we moeten dus uiterst waakzaam blijven. Het is nogmaals van cruciaal belang dat we in onderling overleg zorgen voor maatregelen die zo up-to-date mogelijk zijn. De vaccinatie­campagnes gaan de goede richting uit, maar we moeten een laatste impuls geven door vaccintwijfel weg te nemen en desinformatie aan te pakken. We moeten vasthouden aan internationale solidariteit, want we kunnen onze veiligheid alleen zeker stellen als we ervoor zorgen dat iedereen in de wereld veilig is, door de wereldwijde inzet van vaccins.

Wij hielden ook een strategisch debat over handel. De Europese Raad is het erover eens dat handel een krachtig instrument is voor werkgelegenheid en groei. We moeten door middel van handel onze welvaart ondersteunen en onze prioriteiten op sociaal en milieugebied bevorderen, evenals onze fundamentele waarden. Ik weet dat u dit streven deelt. Samen moeten we onze doelstellingen duidelijk maken en duidelijke prioriteiten stellen: we willen een gelijk speelveld en meer wederkerigheid, en we willen onze planeet beschermen en onze waarden uitdragen. En we moeten het proces verbeteren. Daarvoor is meer transparantie nodig, van mandaten tot ratificatie. Mede daardoor kan publieke en parlementaire steun worden gewaarborgd. Onze brexit­onderhandelingen zouden hierbij als inspirerend model kunnen dienen.

Wij bespraken eveneens de digitale revolutie en onze ambities op dat gebied, omdat dit een motor kan zijn voor welvaart, innovatie, banen en concurrentie­vermogen. In dat verband wezen wij op het belang van voortgang bij de wetgevings­werkzaamheden, met name inzake de wet digitale diensten en de wet digitale markten. Het verheugt ons dat de Raad nu klaar is om hierover met het Parlement te onderhandelen. Wij spraken ook onze steun uit voor het vele werk van de Commissie op dit gebied, met name wat betreft de belangrijke kwestie van de halfgeleiders. Het is belangrijk dat we klaar zijn om onze capaciteit ten aanzien van cyberdreigingen te versterken. Wij zijn van mening dat we onze Europese responscapaciteit moeten versterken, bijvoorbeeld door capaciteit voor crisis- en incidenten­beheersing te ontwikkelen.

Wij zijn ook van oordeel dat we actie moeten ondernemen in verband met digitale connectiviteit, op basis van de waarden die ons verenigen: vertrouwen, transparantie en verantwoordings­plicht, waarden die we ook delen met landen buiten de EU. Er is meer dialoog nodig om samen soortgelijke normen op dit belangrijke gebied te ontwikkelen, voor zover dat mogelijk is.

Wij debatteerden ook over de rechtsstaat. Zo konden we de exacte problemen in kaart brengen en beter inzicht krijgen in de verschillende standpunten. Ons debat vond plaats in een respectvolle sfeer. De rechtsstaat, met inbegrip van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, is van fundamenteel belang. Wat de bestaande geschillen betreft, zijn reeds juridische en institutionele instrumenten geactiveerd, en er kunnen er nog andere in werking worden gezet. De leiders waren het er echter ook over eens dat de politieke dialoog moet worden voortgezet om gemeenschappelijke oplossingen te vinden. Ook dialoog en respect zijn noodzakelijk, en we weten dat retoriek de zaken soms bemoeilijkt. Ik hoop dat ons debat in de Europese Raad het gemeenschappelijk begrip heeft bevorderd en een positieve stap was die mede tot oplossingen kan leiden.

Wij hielden ook een breed debat over migratie. Dit is altijd een moeilijk thema, maar het moet absoluut worden behandeld. Wij zijn vastbesloten onze buitengrenzen volledig te controleren, om illegale migratie, het verlies van mensenlevens en de uitbuiting van migranten door smokkelaars te voorkomen. Wij zullen niet aanvaarden dat het leed van mensen, van migranten, voor politieke doeleinden wordt gebruikt, en wij veroordelen zulke hybride aanvallen aan de EU-grenzen. Ook hadden wij de gelegenheid de uitvoering en follow-up van onze conclusies van juni te bespreken. Doel is de externe dimensie van migratie te versterken, en dit vereist onder meer sterkere wederzijds voordelige partnerschappen en meer samenwerking met derde landen. De Commissie heeft actieplannen opgesteld voor cruciale landen. Het is belangrijk dat deze zo spoedig mogelijk worden uitgevoerd. Wij bespraken ook de interne dimensie van migratie. Het migratiepact ligt al vele maanden ter tafel, en wij weten dat er verschillende standpunten zijn en dat deze kwestie zeer gevoelig blijft. Maar wij vonden dat de werkzaamheden hierrond weer moeten worden voortgezet.

Enkele woorden over de situatie aan de grens met Belarus. Ik was op 10 november in Polen, waar ik verklaarde dat de Unie volledig solidair is met Polen, Litouwen en Letland. Dit is niet alleen een aanval op hun grenzen, het is een hybride aanval op onze gemeenschappelijke Europese grenzen, en wij veroordelen deze. Wij zullen niet toelaten dat het Belarussische regime ons intimideert en onze waarden en eenheid ondermijnt. Sinds de bijeenkomst van de Europese Raad zijn de gebeurtenissen verder geëvolueerd. Wat hebben wij gedaan om deze crisis, die ook een humanitaire crisis is, aan te pakken? Ten eerste heeft de Raad Buitenlandse Zaken een uitgebreide rechtsgrondslag voor sancties in extra sectoren aangenomen. Een voorbeeld: de meerderheid van de vloot van Belavia wordt van Europese bedrijven geleaset. Zodra het besluit is genomen, komt daar een einde aan. Wij hebben ook concrete maatregelen getroffen om luchtvaart­maatschappijen te beletten migranten naar Minsk te brengen. Mijn eigen diplomatieke team had productieve gesprekken met de Turkse autoriteiten, en ook met andere landen, onder meer met de Verenigde Arabische Emiraten en Oezbekistan. Als resultaat van deze gezamenlijke inspanningen met de Commissie besloot Turkish Airlines Belavia niet langer migranten naar Minsk te laten brengen, en geen biljetten voor enkele reizen van Istanbul naar Minsk meer af te geven aan mensen met de voornaamste betrokken nationaliteiten. Andere ondernemingen namen soortgelijke besluiten. Vicevoorzitter van de Commissie Schinas is naar een aantal landen in de regio gereisd: Irak, de Verenigde Arabische Emiraten, Turkije en Libanon. Hij heeft met succes hun medewerking verkregen, en ik waardeer zijn werk. Ik heb tijdens mijn bezoek aan Polen ook een ontmoeting gehad met de Poolse premier Mateusz Morawiecki om de situatie te beoordelen en te bespreken hoe Polen en de EU het best kunnen samenwerken. Wij hadden ook veel contacten met de andere EU-leiders in de regio. De Duitse bondskanselier heeft president Poetin en president Loekasjenko tweemaal gebeld om de humanitaire crisis te helpen aanpakken. Sindsdien hebben de Belarussische autoriteiten enkele maatregelen genomen die de goede kant uit lijken te gaan, maar het is nog te vroeg om te beoordelen of hun standpunt daarmee echt is veranderd. Daarom moeten we voorzichtig blijven. Tot nu toe is een aantal van de meest kwetsbare migranten in een pakhuis ondergebracht, en Belarus werkt met Irak samen om een repatriërings­vlucht van enkele honderden Irakezen te organiseren. Wij zijn verheugd over de samenwerking met de Internationale Organisatie voor Migratie en het UNHCR. Wij roepen Belarus op beide organisaties volledige toegang te geven zodat zij humanitaire bijstand kunnen verlenen en vrijwillige terugkeer naar de landen van herkomst kunnen helpen organiseren.

Mijn beoordeling van de situatie is tweeledig: ten eerste hebben onze eenheid en onze gezamenlijke acties resultaten opgeleverd. Er is min of meer een eind gemaakt aan de aankomst van migranten in Belarus, de stromen zijn aanzienlijk verminderd, we zijn niet gedestabiliseerd door de aanval, maar we moeten waakzaam blijven en blijven optreden. Ten tweede is er de humanitaire situatie. Daarvoor kunnen we onze ogen niet sluiten. We moeten er resoluut voor zorgen dat er hulp komt voor de mensen ter plaatse die door deze situatie worden getroffen.

Dat was in een notendop de bijeenkomst van de Europese Raad. Wij hebben het uiteraard ook gehad over aspecten van de planning inzake externe betrekkingen - met name de COP26, die enige tijd geleden plaatsvond, en de aanstaande topontmoetingen, met name in het kader van het Oostelijk Partnerschap, en ook met de Asean. Ik wacht op uw opmerkingen en vragen. Dank u voor uw aandacht.

Naar de bladzijde "Vergaderingen"


Terug naar boven