r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij M Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Verslag van voorzitter Charles Michel aan plenaire vergadering van het EP

Met dank overgenomen van Europese Raad, gepubliceerd op maandag 26 april 2021.

Ik dank u voor uw uitnodiging. Zoals u weet, heb ik de banden tussen de Europese Raad en het Europees Parlement altijd ter harte genomen.

Ik zal eerst spreken over Turkije en ons bezoek aan Ankara, en daarna ingaan op de andere agendapunten van de Europese Raad van maart.

De situatie met betrekking tot Turkije ligt al enkele jaren moeilijk. Dat het ernstig is, blijkt uit het feit dat de leiders sinds het begin van mijn ambtstermijn al op 11 Europese Raden over Turkije hebben gesproken. In maart hebben we echter een duidelijke en krachtige verklaring aangenomen: een positieve agenda, maar gefaseerd, evenredig en omkeerbaar, die in juni opnieuw zal worden bezien. Deze verklaring maakte de weg vrij voor de bijeenkomst in Ankara.

Wat het protocolincident betreft: ik heb daarover meermaals publiekelijk mijn spijt betuigd. Ik heb me verontschuldigd bij de voorzitter van de Europese Commissie en bij allen die hierdoor beledigd waren.

Het zit zo dat het protocolteam van de Raad vóór de bijeenkomst geen toegang kreeg tot de vergaderzaal, en dat het protocolteam van de Commissie niet in Ankara aanwezig was. De EU-delegatie in Turkije nam aan de voorbereidingen deel. De teams konden dus niet op voorhand zien hoe de stoelen waren opgesteld. Voorzitter Von der Leyen en ik zullen er zeker voor zorgen dat dit niet opnieuw gebeurt. We hebben onze protocollaire en diplomatieke teams opgedragen hiervoor nauw samen te werken.

Ik weet dat, gezien de omstandigheden, velen onder u van mening zijn dat ik anders had moeten reageren. Ik hoor deze kritiek en neem er nota van. Op het ogenblik zelf besloot ik er niet op in te gaan om geen nog ernstiger politiek incident te veroorzaken dat maanden van diplomatieke voorbereidingen zou hebben tenietgedaan. Maar achteraf gezien besef ik dat de beelden negatief overkwamen en dat vele vrouwen zich hierdoor beledigd voelden.

Ik wil nogmaals benadrukken dat ik mij oprecht inzet voor vrouwen en gendergelijkheid. Het is een problematiek die ik al mijn hele politieke loopbaan aan de orde stel.

Tijdens onze gesprekken met president Erdogan deelden voorzitter Von der Leyen en ik ook onze ernstige bezorgdheid over de terugtrekking van Turkije uit het Verdrag van Istanbul.

Velen onder u hebben mij geschreven en gevraagd dit incident als voorbeeld te gebruiken om de rol van vrouwen te verdedigen. Ik aanvaard deze uitgestoken hand en wil het momentum optimaal benutten om constructieve vorderingen te maken. Zo kunt u erop rekenen dat ik bij de lidstaten mijn uiterste best zal doen om hen ertoe te overhalen de impasse te doorbreken rond de richtlijn die de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen moet verbeteren.

Ook andere dossiers wil ik bekijken, zoals het cruciale dossier over gelijke beloning. De loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU bedraagt meer dan 14%. In de afgelopen 10 jaar is hierin maar een zeer lichte verbetering merkbaar, en dat is onaanvaardbaar. Ik ben ook bereid te onderzoeken of een Raadsformatie inzake gendergelijkheid tot de mogelijkheden behoort.

Nu zou ik het met u graag hebben over de inhoud van onze bijeenkomst in Ankara. Het doel van ons bezoek was Turkije weer een meer constructieve, of ten minste minder negatieve, weg te laten bewandelen in zijn betrekkingen met de Europese Unie, de spanningen te doen afnemen en te zorgen voor een duidelijke focus op mensenrechten.

Voorzitter Von der Leyen en ik zeiden president Erdogan dat we een positieve agenda op tafel willen leggen. Maar die agenda hangt af van vooruitgang op verschillende gebieden, meer bepaald de mensenrechten, de betrekkingen met Griekenland en een regeling voor de kwestie-Cyprus.

We toonden onze diepe bezorgdheid over de rechtsstaat, de grondrechten en de vrouwenrechten, meer bepaald nu Turkije zich heeft teruggetrokken uit het Verdrag van Istanbul, en ook over de vrijheid van meningsuiting en de aanvallen op politieke partijen en de media. Eerlijk gezegd ligt uitgebreide samenwerking met Turkije moeilijk zolang de negatieve maatregelen op deze gebieden voortduren.

Er zijn verkennende gesprekken tussen Griekenland en Turkije gestart. Ook de besprekingen over het regelen van de kwestie-Cyprus zouden deze week van start moeten gaan onder auspiciën van de Verenigde Naties. We hebben Turkije opgeroepen zich constructief op te stellen en daarbij gewezen op de belangrijke rol die de EU in deze gesprekken speelt als actieve waarnemer.

We maakten duidelijk dat onze samenwerking kan berusten op drie pijlers:

ten eerste, economische samenwerking: we zullen zorgvuldig nagaan of de douane-unie kan worden gemoderniseerd;

ten tweede, migratie: we benadrukten dat Turkije te goeder trouw bij deze problematiek betrokken moet zijn;

ten derde: we zullen werk maken van nauwere samenwerking wat betreft contacten tussen mensen en mobiliteit.

Ook kwesties van regionaal en buitenlands beleid kwamen aan bod, zoals Libië, Syrië en Nagorno-Karabach. We wezen op het door Turkije en Libië ondertekende memorandum van overeenstemming inzake de afbakening van de wateren tussen beide landen, en benadrukten dat de Europese Unie daarover een duidelijk standpunt inneemt. Ik wil hieraan toevoegen dat ik er bewust voor had gekozen Turkije te bezoeken in het kader van een reis naar de regio. Die begon op zondag in Libië, daarna volgde Tunesië en ten slotte Turkije.

De staatshoofden en regeringsleiders zullen opnieuw over Turkije spreken in juni, wanneer we de balans van de ontwikkelingen kunnen opmaken.

Zoals u weet, stond COVID centraal in onze besprekingen. Daarbij concentreerden we ons op drie cruciale gebieden:

Ten eerste moeten onze burgers zo snel mogelijk worden gevaccineerd. Sommige landen hadden bedenkingen bij de distributie van vaccins en de onderlinge onevenwichtigheden. We bevestigden het beginsel dat vaccins naar rato van de bevolking moeten worden verdeeld. De leiders brachten ook de governance van de Stuurgroep ter sprake. We hebben het Comité van permanente vertegenwoordigers opgedragen dit punt in een geest van solidariteit te behandelen. Ik ben blij dat hiervoor in de week na de Europese Raad een oplossing is gevonden.

Ten tweede spraken we over de voorbereidingen voor het opheffen van de beperkingen en over interoperabele digitale certificaten. U gaat de digitale certificaten woensdag bespreken. Ik hoop dan ook dat de trialogen zo spoedig mogelijk van start zullen gaan.

Ten derde is er de internationale dimensie. De EU is een belangrijke exporteur van vaccins in de wereld. Tegelijkertijd hebben we besloten onze respons op de pandemie te blijven versterken door middel van een mechanisme voor het delen van vaccins, ter aanvulling van Covax.

Tijdens onze bijeenkomst hadden we een kort informatiepunt over Rusland. Ik bracht verslag uit over mijn bezoek aan Georgië, Moldavië en Oekraïne. We bevestigden onze vijf leidende beginselen ten aanzien van Rusland en kwamen overeen om tijdens de volgende Europese Raad in mei op deze kwestie terug te komen.

We namen krachtige conclusies aan over de digitale dimensie, de eengemaakte markt, ons industrieel beleid en de economie.

Wat digitale belastingen betreft geven we de voorkeur aan een mondiale oplossing in het kader van de OESO. Indien nodig zullen we echter op eigen kracht doorgaan.

Tijdens onze Eurotop hebben we een kader aangenomen voor de voortzetting van onze gemeenschappelijke werkzaamheden omtrent de internationale rol van de euro. We zullen ons werk verdiepen rond vier hoofdpijlers:

een sterke economische basis, een solide financiële architectuur,

digitale financiering en groene financiering.

Een sterke euro zal onze strategische autonomie vergroten en tegelijkertijd een open economie in stand houden.

Tot slot mochten we Joe Biden, president van de Verenigde Staten, verwelkomen tijdens onze bijeenkomst. Het was de eerste keer in meer dan 10 jaar dat een Amerikaanse president zich bij ons voegde. We kwamen overeen de krachten te bundelen in de strijd tegen COVID-19 en nauw samen te werken op het gebied van vaccins en toeleveringsketens. Het verheugt ons dat Amerika opnieuw is toegetreden tot de Klimaatovereenkomst van Parijs. We bespraken hoe we onze gemeenschappelijke waarden kunnen beschermen in de digitale wereld. En we spraken de wens uit om geopolitieke uitdagingen samen aan te gaan. We willen voortbouwen op onze vriendschap en een nieuwe trans-Atlantische mentaliteit creëren. Een sterke basis voor onze hernieuwde samenwerking. Zoals u weet, zullen we samen met president Biden en voorzitter Von der Leyen medio juni een top EU-VS houden.

Ik ben van mening dat de Europese Unie haar ambities en verwezenlijkingen voor ogen moet houden, met name op het internationale toneel.

We zijn niet zo zwak als we denken of zeggen: kijk maar naar de invloed die we wereldwijd uitoefenen. Kijk naar Georgië, Oekraïne of Afrika. Kijk naar de manier waarop we andere grote naties hebben beïnvloed om ambitieuzer te zijn op klimaatgebied. China, Brazilië, India en de Verenigde Staten volgen het voorbeeld van de Europese Unie.

Drie jaar geleden waren er in Sibiu amper 7 premiers die om klimaatneutraliteit vroegen. En nu is koolstofbeprijzing een actueel onderwerp dat de grenzen van de EU ver overstijgt.

We hebben internationale normen op digitaal gebied vastgelegd. Onze algemene verordening gegevensbescherming is nu de mondiale referentie voor de bescherming van privacy. De VS volgt ons voorbeeld en wil werk maken van een digitale belasting. En vorige week nog maar stelde de EU als eerste ter wereld bindende wetgeving inzake kunstmatige intelligentie voor.

We geven het voorbeeld. De EU neemt het voortouw voor een hernieuwd multilateralisme en streeft daarbij haar eigen strategische autonomie na. En we kunnen nog zoveel meer doen.


Terug naar boven