r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij M Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Klimaattransitie: voorlopig akkoord over leenfaciliteit voor de overheidssector

Met dank overgenomen van Raad van de Europese Unie (Raad), gepubliceerd op maandag 26 april 2021.

Het voorzitterschap van de Raad en de onderhandelaars van het Europees Parlement hebben vandaag een voorlopig akkoord bereikt over een nieuw fonds waarmee overheden een inclusieve transitie naar een klimaatneutrale EU-economie kunnen bevorderen.

Deze "leenfaciliteit voor de overheidssector" is bedoeld voor de regio's die economisch het meest te verliezen hebben bij het traject richting de EU-klimaatdoelstellingen voor 2030 en richting een klimaatneutrale EU in 2050. Denk bijvoorbeeld aan steenkool- en koolstofintensieve regio's. De faciliteit zal in deze regio's een breed scala van duurzame investeringsprojecten ondersteunen, onder meer op het gebied van energie- en vervoersinfrastructuur, stadsverwarmingsnetten, energie-efficiëntie en sociale infrastructuur.

Het mechanisme voor een rechtvaardige transitie zal kwetsbare gemeenschappen helpen de omslag naar schone energie te maken.

De faciliteit zal € 1,5 miljard aan subsidies uit de EU-begroting en tot € 10 miljard aan leningen van de Europese Investeringsbank (EIB) verstrekken. In totaal zou dit voor de betrokken regio's € 25 à 30 miljard aan investeringen moeten opleveren. De faciliteit kan onder bepaalde voorwaarden ook worden uitgebreid tot andere financieringspartners dan de EIB.

Omdat het de bedoeling is extra investeringen aan te trekken, komen alleen projecten die onvoldoende eigen inkomsten genereren in aanmerking.

Nieuwe elementen in het akkoord tussen het voorzitterschap van de Raad en de onderhandelaars van het Europees Parlement:

  • Om ervoor te zorgen dat alle lidstaten gebruik kunnen maken van de subsidiecomponent, worden tot eind 2025 bedragen per land toegewezen. Daarna zullen de resterende middelen van die component op EU-niveau worden toegewezen op basis van mededinging.
  • Indien er niet genoeg middelen zijn om alle subsidiabele projecten te steunen, moet bij de gunning voorrang worden gegeven aan projecten in minder ontwikkelde regio's, projecten die rechtstreeks bijdragen aan de EU-klimaatdoelstellingen en projecten die gepromoot worden door overheidsinstanties met goedgekeurde decarbonisatieplannen.
  • Het budget voor advies bij de voorbereiding, ontwikkeling en uitvoering van projecten is verhoogd tot € 35 miljoen. Ten minste € 10 miljoen daarvan dient om de administratieve capaciteit van begunstigden te versterken, met name in de minder ontwikkelde regio's, via de in het kader van InvestEU opgerichte advieshub.
  • Voor minder ontwikkelde regio's wordt het maximumbedrag van de subsidie opgetrokken tot 25% van het bedrag van de lening.
  • De faciliteit zal geen activiteiten financieren die buiten het toepassingsgebied van de steun uit het Fonds voor een rechtvaardige transitie vallen. Dus geen investeringen in kerncentrales, tabaksproducten, fossiele brandstoffen, enz.
  • Bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van projecten moet een reeks horizontale beginselen in acht worden genomen waaronder respect voor de grondrechten, in het bijzonder gendergelijkheid en non-discriminatie. Bij het nastreven van de doelstellingen van de faciliteit is het ook belangrijk te voldoen aan de duurzame-ontwikkelingsdoelen van de VN, de Europese pijler van sociale rechten, de Klimaatovereenkomst van Parijs en de beginselen "de vervuiler betaalt en "doe geen ernstige afbreuk aan andere milieudoelstellingen".

Volgende stappen

Het voorlopige akkoord dat vandaag is bereikt, moet nog door beide instellingen worden bevestigd. Als dat is gebeurd, zal de verordening tot instelling van de faciliteit normaliter een van de daaropvolgende weken worden aangenomen en in werking treden.

Voor de uitvoering van de faciliteit zullen de Commissie en de EIB een administratieve overeenkomst moeten ondertekenen en zullen de plannen van de lidstaten voor een rechtvaardige transitie moeten worden goedgekeurd. De eerste oproepen tot het indienen van projecten zullen naar verwachting in het najaar worden gelanceerd.

Achtergrond

De leenfaciliteit voor de overheidssector is de derde pijler van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie, dat is opgezet om de sociaal-economische gevolgen op te vangen die het traject naar een klimaatneutrale EU in 2050 en naar de EU-klimaatdoelstellingen voor 2030 met zich mee zal brengen. De twee andere pijlers van het mechanisme zijn het Fonds voor een rechtvaardige transitie en een specifieke regeling voor een rechtvaardige transitie binnen InvestEU.

Alle investeringen in het kader van het mechanisme voor een rechtvaardige transitie, inclusief de leenfaciliteit voor de overheidssector, worden uitgevoerd volgens de territoriale plannen van de lidstaten voor een rechtvaardige transitie, die door de Commissie zijn goedgekeurd. In die plannen geven de lidstaten aan welke regio's en sectoren het meest steun nodig hebben.


Terug naar boven