r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij M Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell, namens de Europese Unie, over de mensen­rechten tijdens de corona­virus­pandemie

Met dank overgenomen van Raad van de Europese Unie (Raad), gepubliceerd op dinsdag 5 mei 2020.

De coronaviruspandemie heeft gevolgen voor elk land en elke regio in de wereld, en voor ieder aspect van ons leven. Nu blijkt weer hoezeer we onderling verbonden zijn. Niemand, in geen enkel land, is veilig zolang de pandemie in verschillende delen van de wereld woedt. Bij het bestrijden van de pandemie en het ondersteunen van het wereldwijde herstel dient de eerbiediging van alle mensenrechten centraal te blijven staan.

De pandemie heeft, ook in sociaal-economisch opzicht, onevenredige gevolgen voor de rechten van vrouwen, kinderen en ouderen, en voor alle personen in kwetsbare situaties, onder wie vluchtelingen, migranten, intern ontheemden - waarbij de reeds bestaande ongelijkheden nog groter worden. Responsmaatregelen moeten rekening houden met de behoeften van degenen die het meeste risico lopen op marginalisering, stigmatisering, xenofobie en racisme, en andere vormen van discriminatie. In deze tijden van afzondering zijn met name de preventie van en bescherming tegen alle vormen van seksueel en gender­gerelateerd geweld - onder meer via passende verhaal­mechanismen - en onverminderde toegang tot alle essentiële gezondheids­diensten van groot belang. Alle responsmaatregelen moeten inclusief en gender­responsief zijn, en ervoor zorgen dat vrouwen ten volle en effectief deelnemen aan de besluitvorming in alle fasen van respons en herstel. Ook moeten de zware gevolgen van de crisis voor de economische en sociale rechten worden aangepakt.

De Europese Unie bevestigt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de toenemende gevolgen van de pandemie voor alle mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat. In noodsituaties laat het internationaal recht inzake de mensenrechten toe om bepaalde mensenrechten te beperken, op voorwaarde dat de maatregelen noodzakelijk, evenredig, tijdelijk van aard en niet-discriminerend zijn. De coronaviruspandemie mag geen voorwendsel zijn om de democratische en maatschappelijke ruimte in te perken en de rechtsstaat en internationale afspraken te schenden. Evenmin mogen de vrijheid van meningsuiting, de persvrijheid en de toegang tot informatie online en offline worden beperkt. De maatregelen mogen niet worden gebruikt om de werkzaamheden van mensen­rechten­verdedigers, journalisten, mediawerkers en maatschappelijke organisaties aan banden te leggen. Digitale technologieën die de pandemie kunnen helpen indammen, moeten worden aangewend met volledige eerbiediging van de mensenrechten, waaronder het recht op privacy.

Om het recht van eenieder op het hoogst haalbare gezondheidsniveau te beschermen, is toegang tot betrouwbare informatie nodig. Mensen moeten in staat worden gesteld hun eigen gezondheid en die van anderen te beschermen. Misleidende of onjuiste informatie kan levens in gevaar brengen. Daarom is het van cruciaal belang desinformatie doelgericht te bestrijden met transparante, tijdige en op feiten gebaseerde communicatie en zo samenlevingen weerbaarder te maken.

De Europese Unie erkent dat de rol van het maatschappelijk middenveld en mensen­rechten­verdedigers bij het aanmoedigen van solidariteit, het ondersteunen van de meest behoeftigen, het verdedigen van de mensenrechten, fundamentele vrijheden en de democratische ruimte, en het bevorderen van de verantwoordingsplicht, belangrijker dan ooit is.

In deze tijden zijn solidariteit en mondiale samenwerking door middel van multilaterale inspanningen nodig. De Europese Unie zal blijven bijdragen aan de wereldwijde respons op de pandemie. De Europese Unie zal coördinatie bevorderen in alle relevante multilaterale fora, onder meer in de VN, de WHO, de Raad van Europa, de OVSE en andere regionale organisaties. Ook de op nationaal niveau genomen maatregelen zijn essentieel.

De Europese Unie onderschrijft de belangrijke rol van het VN-systeem bij het mobiliseren en coördineren van de wereldwijde respons op de pandemie waarbij de mensen­rechten voorop staan. Wij steunen nadrukkelijk de oproep van de VN-secretaris-generaal voor een onmiddellijk wereldwijd staakt-het-vuren en de oproep om een einde te maken aan gender­gerelateerd geweld. Ook steunen wij de werkzaamheden van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens en haar Bureau.

De Europese Unie herinnert eraan dat alle mensenrechten universeel, ondeelbaar, onderling afhankelijk en met elkaar verbonden zijn. Dat mag in deze tijden van wereldwijde crisis niet worden vergeten. Wij zullen ervoor zorgen dat onze respons de waardigheid en de mensenrechten van iedereen eerbiedigt zonder enige vorm van discriminatie, en wij roepen regeringen wereldwijd op dat ook te doen. Niemand mag aan zijn of haar lot worden overgelaten, geen enkel mensenrecht mag worden genegeerd.

De kandidaat‑lidstaten Turkije, de Republiek Noord-Macedonië, Montenegro, Servië en Albanië<>[1], het land van het stabilisatie- en associatieproces en mogelijke kandidaat‑lidstaat Bosnië en Herzegovina, en de EVA‑landen IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, die lid zijn van de Europese Economische Ruimte, alsmede Oekraïne, de Republiek Moldavië, Armenië en Georgië sluiten zich bij deze verklaring aan.

<>[1]De Republiek Noord-Macedonië, Montenegro, Servië en Albanië blijven deelnemen aan het stabilisatie- en associatieproces.


Terug naar boven