r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Europese kunstmatige intelligentie

Robot in de toekomst

Nu al is kunstmatige intelligentie (KI, in het Engels ook wel Artificial Intelligence of AI) belangrijk in het dagelijks leven. Waarschijnlijk neemt dit in de toekomst alleen maar toe. De EU wil niet te afhankelijk worden van China of de Verenigde Staten op het gebied van KI. Behalve het makkelijker maken van ons leven helpt KI namelijk ook om oplossingen te vinden voor grote uitdagingen zoals het bestrijden van klimaatverandering en cyberdreiging.

Om deze en andere uitdagingen te lijf te gaan en de concurrentie aan te kunnen heeft de Europese Commissie een gecoördineerd plan voor kunstmatige intelligentie opgesteld. De aanzet hiernaar werd gegeven in een eerdere mededeling uit april 2018. Het plan en de mededeling stellen onder andere als doel om ethische eisen te stellen en de veiligheid omtrent KI te kunnen garanderen, maar ook om juist in de technologie te investeren.

De Commissie wil dat de Europese Raad het plan goedkeurt en dat de lidstaten het uitvoeren. Ook vraagt de Commissie aan de lidstaten om uiterlijk halverwege 2019 een nationale strategie voor KI klaar te hebben. Vanuit Nederland klinkt ook de roep om KI in Europees verband te ontwikkelen. In november 2018 diende Tweede Kamerlid Kees Verhoeven een motie in met het verzoek daartoe.

1.

Gecoördineerd plan inzake kunstmatige intelligentie

Omdat KI in de toekomst waarschijnlijk steeds belangrijker wordt wil de Commissie dat de EU hierin voorop loopt. Om dit te bereiken heeft de Commissie in april 2018 de mededeling ''Kunstmatige intelligentie voor Europa'' uitgebracht. Hierin werd in navolging van landen als Japan, China en Canada een EU-initiatief op het gebied van KI aangekondigd.

Dit EU-initiatief kwam er in december 2018 in de vorm van de mededeling ''Gecoördineerd plan inzake kunstmatige intelligentie''. Hierin staat dat de EU wereldleider kan worden op het gebied van KI als er aan deze voorwaarden voldaan wordt:

  • meer geld voor start-ups en vernieuwende kleine en middelgrote bedrijven
  • meer samenwerking tussen Europese bedrijven en overheden op het gebied van KI
  • verbeteren en verspreiden van goede KI-technologiën
  • samenleving beter op KI voorbereiden door onderwijs aan te passen
  • Europese data verzamelen om te gebruiken voor KI
  • ethische standaard en rechtskader opstellen
  • veiligheid van KI garanderen

Vooral het opstellen van een ethische standaard voor KI wordt door de Commissie gezien als een van de kansen voor de EU om koploper te worden op het gebied van KI. Landen die al meer met KI bezig zijn leggen hier namelijk minder de nadruk op. Hieraan verbonden is de veiligheid van KI, wat ook een belangrijk punt is voor de Commissie.

Zeven hoofdpunten

In april 2019 presenteerde de Europese Commissie zeven hoofdpunten voor betrouwbare KI:

  • Invloed en toezicht door mensen: KI mag de autonomie van mensen niet beperken of misbruiken.
  • Robuustheid en veiligheid: er moeten algoritmen beschikbaar zijn die fouten in KI-systemen kunnen opsporen en aanpakken.
  • Privacy en data-governance: burgers moeten controle hebben over hun eigen gegevens.
  • Transparantie: KI-systemen moeten traceerbaar zijn.
  • Diversiteit, non-discriminatie en billijkheid: KI moet toegankelijk zijn voor iedereen.
  • Maatschappelijk en ecologisch welzijn: KI-systemen moeten zorgen voor positieve maatschappelijke veranderingen en duurzaamheid bevorderen.
  • Verantwoordingsplicht: er moet een mechanisme zijn dat vaststelt wie verantwoordelijk is voor een KI-systeem.

Naast de concurrentiepositie van de EU zijn de volgende beleidsdoelen ook redenen om KI te ontwikkelen:

  • het bestrijden van klimaatverandering
  • het voorkomen van cyberdreigingen
  • het terugdringen van het aantal verkeersdoden

2.

Motie-Verhoeven

Ook vanuit Nederland is er belangstelling voor de ontwikkeling van KI in de EU. Tweede Kamerlid voor D66 Kees Verhoeven heeft namelijk de regering in een motie verzocht om in EU-verband te pleiten voor ontwikkeling van KI. Hierin speelde de overweging dat de EU niet te afhankelijk mag worden van China of de Verenigde Staten een grote rol. De motie is, op de fracties van PVV en FvD na, door alle fracties gesteund.

3.

Besluitvorming

De Commissie wil dat de Europese Raad het plan goedkeurt en dat de lidstaten het uitvoeren. Ook vraagt de Commissie aan de lidstaten om uiterlijk halverwege 2019 een nationale strategie voor KI klaar te hebben.

4.

Meer informatie

Terug naar boven