r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Nieuwe EU-regels voor auteursrechten

Laptop
Bron: Europees parlement

De Europese Commissie wil de verschillen tussen de regels over auteursrechten in de Europese Unie verkleinen. Verder moeten zo veel mogelijk mensen toegang krijgen tot materiaal dat op internet staat. De snelle ontwikkeling van digitale technologieën vraagt om nieuwe EU wet- en regelgeving.

De 'richtlijn betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij' stamt uit 2001. Sindsdien is er door de digitalisering en de opkomst van de online wereld veel veranderd. Informatie is een stuk makkelijker te verkrijgen en te delen via verschillende kanalen.

De auteursrechtrichtlijn, officieel de richtlijn ‘inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt’, is één van de twee Commissievoorstellen uit 2016 die betrekking hebben op het auteursrecht. Het voorstel maakt dan ook deel uit van het bredere initiatief om bestaande regels over het auteursrecht te moderniseren.

Delen

Inhoud

1.

Versnippering van de digitale interne markt

Digitale technologieën ontwikkelen zich snel. Hierdoor verandert ook het ontstaan, verspreiden en toepassen van auteursrechtelijk beschermd materiaal. De consument heeft daardoor steeds meer mogelijkheden om toegang te krijgen tot dit materiaal.

Daarnaast wordt de digitale omgeving steeds meer grensoverschrijdend. Dit zorgt er volgens de Europese Commissie voor dat de digitale interne markt versnippert. De Europese Commissie vindt dat het EU-beleid voor auteursrechten moet worden aangepast aan de eisen van de moderne tijd om verdere versnippering te voorkomen.

2.

De auteursrechtrichtlijn

De Europese Commissie is van mening dat bestaande rechten van journalisten, muzikanten en schrijvers door de nieuw overeengekomen EU-regels beter gewaarborgd worden. Grote online platforms als Facebook en Google News worden nu wettelijk aansprakelijk gesteld voor de inhoud die op deze fora wordt gepubliceerd. Dit brengt auteurs in een gunstiger positie wanneer zij onderhandelen over de compensatie voor hun creaties. Het doel van de richtlijn is creatievelingen te verzekeren van een eerlijke vergoeding voor hun werk, óók in het digitale tijdperk.

3.

Totstandkoming auteursrechtrichtlijn

Europees Parlement

Het Europees Parlement (EP) weigerde eerst om de onderhandelingen over het voorstel voor een auteursrechtrichtlijn (COM(2016)593) te beginnen, omdat er bezorgdheid was over de inhoud daarvan. Het EP heeft na een oorspronkelijke afwijzing van de richtlijn uiteindelijk toch een aanpassing van het Commissievoorstel aangenomen om er vervolgens over te kunnen onderhandelen in de zogeheten triloog. De aanpassingen betroffen onder andere de fel bekritiseerde artikelen 11 en 13.

Het Europees Parlement heeft samen met de Europese Commissie en de Raad onderhandeld over dit aangepaste voorstel. Zij zijn op 13 februari 2019 tot een politiek akkoord gekomen. Dit akkoord moet nog wel door het Parlement en de Raad vastgelegd worden volgens de gewone wetgevingsprocedure.

Kritiek

Het aanvankelijke voorstel kreeg forse kritiek, vooral artikel 13. Dat artikel legt vast dat internetplatforms, zoals bijvoorbeeld YouTube, uploads van gebruikers automatisch moeten filteren op auteursrechtelijk materiaal. Dat zou er volgens voorstanders voor zorgen dat kunstenaars, artiesten en journalisten eerlijk betaald krijgen voor hun werk. Volgens tegenstanders, waaronder de NAVO, sommige wetenschappers en Wikipedia, belemmert het artikel juist de vrijheid van meningsuiting. Dit zou het geval zijn omdat burgers dan niet meer vrij alles kunnen delen op internet.

Ook was er veel te doen rond artikel 11. Dat artikel zorgt ervoor dat grote bedrijven als Facebook, Google en Twitter moeten betalen voor het overnemen van nieuwsberichten. Aanhangers zagen het als kans om te zorgen dat nieuwsberichten worden gelezen bij de bron en niet bij bedrijven die de link delen. Persuitgevers krijgen daarmee een nieuw recht en worden eerlijker betaald voor hun werk. Als bedrijven het nieuws wel overnemen moet hiervoor betaald worden. Dit wordt ook wel linkbelasting of linktaks genoemd. Tegenstanders zagen het echter als het moeilijker maken van het online delen van links en fragmenten.

Uiteindelijk zijn er onder andere op deze en meer artikelen amendementen aangebracht.

4.

Het Nederlandse standpunt

De Tweede Kamer heeft de voltooiing van de digitale interne markt als 'algemeen prioritair' aangemerkt. Dit houdt in dat de Tweede Kamer aan dit onderwerp extra aandacht geeft.

Op 4 november 2016 stuurde de minister van Buitenlandse Zaken het BNC-fiche naar de Eerste Kamer. Uit het fiche blijkt onder andere dat Nederland in het algemeen de voorstellen van de Commissie om het auteursrecht te hervormen een stap in de goede richting vindt. Wel staat Nederland kritisch tegenover artikel 11 van de richtlijn. Nederland betwijfelt of de onderhandelingspositie van persuitgevers daadwerkelijk wordt versterkt.

5.

Besluitvorming

Het Europees Parlement en de Raad hebben 13 februari 2019 een informeel akkoord gesloten over de auteursrechtrichtlijn; de richtlijn ‘inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt’. De Europese volksvertegenwoordiging en de EU-lidstaten moeten het voorstel nog formeel goedkeuren waarna de richtlijn geïmplementeerd zal moeten worden in de Europese lidstaten.

6.

Verordening online diensten omroeporganisaties

Het tweede voorstel van de Commissie betreft de online-uitzendingen van omroeporganisaties.

Besluitvorming

De Raad Concurrentievermogen (Interne Markt, Industrie, Onderzoek en Ruimtevaart) en het Europees Parlement zijn het in december 2018 eens geworden over het tweede Commissievoorstel uit 2016 (COM(2016)594). De Raad, de EP-Commissie voor Juridische Zaken (JURI) en het Parlement moeten ook dit voorstel nog formeel goedkeuren voor het in werking treedt.

7.

Meer informatie

Delen

Terug naar boven