r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Subsidies van de Europese Unie 2021-2027

Een aanzienlijk deel van de uitgaven van de Europese Unie is bestemd voor subsidieregelingen, fondsen en andere financieringsmogelijkheden voor onder meer bedrijven, overheden en onderzoekers. Deze zijn bedoeld om de doelstellingen te realiseren die zijn vastgesteld voor de verschillende beleidsterreinen van de EU.

Delen

Inhoud

1.

Veranderingen

Verdeling van MFK 2014-2020 en 2021-2027
Verdeling van MFK 2014-2020 en 2021-2027

In 2021 gaat een nieuwe meerjarenbegroting in, die zal lopen tot 2027. De voorstellen algemene voorstelen voor de nieuwe begrotingsperiode, die gaan over de manier waarop de Europese Unie aan haar inkomsten komt en hoe deze gelden worden besteed, zijn in mei 2018 gepubliceerd. De voorstellen voor de verschillende fondsen en subsidieprogramma's volgden in de maand daarna. De Europese Commissie streeft ernaar om vóór de Europese verkiezingen in mei 2019 de onderhandelingen over al deze voorstellen te hebben afgerond. Bij de vorige meerjarenbegroting duurden deze onderhandelingen echter twee en een half jaar in plaats van een jaar, waardoor onder meer de nieuwe landbouwsubsidies een jaar later dan begoogd van start konden gaan.

 
Maximaal begrote uitgaven 2021-2027
Maximaal begrote uitgaven 2021-2027

De EU-uitgaven zoals voorgesteld door de Europese Commissie blijven, wanneer je kijkt naar het totaal, ongeveer gelijk. Omdat het Verenigd Koninkrijk de EU-verlaat, stijgen echter wel de afdrachten per lidstaat (gebaseerd op het bruto nationaal inkomen). Het EDF, dat voorheen niet in de begroting werd opgenomen, wordt in de nieuwe begrotingsperiode als onderdeel van het nieuwe

Hieronder vindt u een overzicht van de beoogde financieringsmogelijkheden voor de periode 2021-2027.

2.

Financiering van de subsidies

De subsidies die de Europese Unie verleent zijn meestal bedoeld als co-financiering. Dit wil zeggen dat de EU-lidstaten in de meeste gevallen minimaal 50 procent van de kosten zelf voor hun rekening moeten nemen, het overige deel wordt door de EU betaald.

Financiering van projecten kan via twee wegen lopen:

3.

Aanvragen van subsidies

Subsidies kunnen op verschillende manieren worden aangevraagd, afhankelijk van de regeling. De aanvraag kan bij de nationale overheid, het nationale bureau van de Europese Commissie, of direct bij de Europese Commissie worden ingediend. De Commissie brengt jaarlijks verslag uit over de toewijzing van Europese gelden aan de verschillende lidstaten.

In de meeste gevallen vindt u beknopte informatie over het verkrijgen van subsidies en leningen bij de regelingen in onderstaand overzicht.

4.

Eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid

Onderzoek en innovatie

Horizon Europe

Het achtste kaderprogramma voor onderzoek (KP8), dat loopt van 2014-2020, heeft als doel het Europese beleid op het gebied van onderzoek en innovatie beter af te stemmen op de economische en sociale ambities van de Europese Unie zoals geformuleerd in de EU 2020-strategie. Omdat KP8 de EU 2020-doelstelling van de 'Innovatie-Unie' dient te verwezenlijken, is besloten om het achtste kaderprogramma voor onderzoek te hernoemen tot 'Horizon 2020'.

ITER

ITER is een internationaal samenwerkingsproject met als doel de wetenschappelijke en technische haalbaarheid aan te tonen van kernfusie als energiebron.

Euratom-programma

Het Programma voor onderzoek en opleiding van Euratom is een onderzoeks- en trainingsprogramma dat beoogt de nucleaire veiligheid te bevorderen en op een veilige manier onderzoek te doen naar alternatieve energiebronnen. De looptijd is van 2014 tot en met 2018. Dit programma is een aanvulling op Horizon 2020, het achtste kaderprogramma voor onderzoek van de Europese Unie.

Strategische Europese infrastructuur

InvestEU

Het investeringsfonds van de Commissie-Juncker (vandaar de bijnaam 'het Junckerfonds') moet door middel van gerichte investeringen de structurele economische groei in de Europese Unie bevorderen. Officieel heet het fonds het European Fund for Strategic Investments (EFSI). De ruim 300 miljard euro die in het fonds wordt gestopt zal deels publiek worden gefinancierd, maar het overgrote deel zal aangetrokken privaat kapitaal beslaan. In het fonds is een centrale rol weggelegd voor de Europese Investeringsbank.

Financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen ('Connecting Europe Facility')

Met deze faciliteit, ook wel de 'Connecting Europe Facility' genoemd, wil de Europese Commissie tussen 2014 en 2020 minstens 29,3 miljard euro investeren in een beter Europees vervoers-, energie- en digitaal netwerk. Hiermee hoopt de Commissie banen te creëren en het concurrentievermogen van de Europese Unie te vergroten. Door betere verbindingen en het bevorderen van gebruik van hernieuwbare energiebronnen moet de Europese economie ook groener worden. De financieringsfaciliteit maakt deel uit van de EU2020-strategie. Ook na 2020 wordt het programma doorgezet. De Europese Commissie heeft voorgesteld om het budget in de periode van 2021-2027 met 47% te laten stijgen.

Programma Digitaal Europa

In juni 2018 heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan om een nieuw programma vorm te geven, genaamd Digitaal Europa. Het programma speelt in op de steeds grotere digitale uitdagingen. Dankzij de strategie voor de digitale interne markt was er al een regelgevingskader, maar dit programma maakt daarbij ook ambitieuze investeringen mogelijk. Door Digitaal Europa kan bijvoorbeeld het internationale concurrentievermogen van de EU worden verhoogd en kunnen de strategische digitale capaciteiten van Europa verder ontwikkeld en versterkt worden.

Eengemaakte markt

Programma voor de eengemaakte markt

Het programma voor de eengemaakte markt werd in mei 2018 voorgesteld als nieuw EU-programma voor de periode 2021-2027, ter vervanging van COSME. Met dit nieuwe programma wil de Europese Commissie consumenten 'mondiger' maken en beschermen. Ook moet het programma kleine en middelgrote ondernemingen in staat stellen om volop te profiteren van de interne markt. Voor het programma wil de Commissie 4 miljard beschikbaar stellen.

EU-fraudebestrijdingsprogramma

Het programma Hercules III is gericht op de bestrijding van fraude, corruptie en andere onwettige activiteiten die de financiële belangen van de EU schaden. Hercules III is op 1 januari 2014 in werking getreden voor de periode 2014-2020 en is de opvolger van Hercules II, dat tot en met 2013 liep. In mei 2018 maakte de Europese Commissie bekend dat zij een nieuw EU Antifraudeprogramma op wil richten. Dit nieuwe programma moet Hercules III vervangen en zich bezighouden met de strijd tegen fraude en corruptie met EU-gelden.

Fiscalis

Dit Europese subsidieprogramma moet met een budget van 223,2 miljoen tot 2020 de samenwerking tussen de belastingdiensten in de deelnemende landen helpen bevorderen. Het is vooral bedoeld om de verschillende belastingsystemen van de 28 EU-lidstaten goed naast elkaar te laten functioneren om belastingfraude te voorkomen en de interne markt te versterken. Naast de EU-lidstaten doen ook Albanië, Bosnië en Herzegovina, Macedonië, Montenegro, Servië en Turkije mee aan het Fiscalis 2020 programma. In 2018 liet de Commissie weten Fiscalis 2020 te willen voortzetten onder de naam Fiscalis met een budget van 270 miljoen euro.

Douane

Dit Europese subsidieprogramma moet de samenwerking tussen de douanediensten van de deelnemende landen helpen bevorderen. Het is vooral bedoeld om de handel te bevorderen en douaneprocedures te vereenvoudigen en versnellen. Douane 2020 is nodig om de Europese dimensie van douanewerk te onderstrepen en daarmee blokkades weg te nemen voor de interne markt. Het Douane 2020 programma heeft een budget van € 547,3 miljoen en startte op 1 januari 2014. Het programma loopt tot 2020. De Commissie heeft in mei 2018 voorgesteld om het programma om te dopen tot 'programma Douane' en er een budget van 950 miljoen euro voor te reserveren voor de periode 2021-2027.

Ruimtevaart

Europees Ruimtevaartprogramma

De Europese Commissie wil in de meerjarenbegroting van 2021-2027 alle bestaande en nieuwe ruimtevaartactiviteiten van de EU samenvoegen in één Europees Ruimtevaartprogramma. Voor het Europees Ruimtevaartprogramma wil de Commissie 16 miljard euro aanwenden. Dit geld moet onder andere gebruikt worden voor investeringen in ruimtevaartactiviteiten, het zoeken en ontwikkelen van nieuwe technologieën op het gebied van ruimtevaart en het versterken van de Europese toegang tot de ruimte.

5.

Cohesie en waarden

Regionale ontwikkeling en cohesie

EFRO

Dit is een van de Europese structuurfondsen. Het fonds is bedoeld om de belangrijkste economische onevenwichtigheden tussen de Europese regio's terug te dringen. Hiermee sluit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) aan bij de doelstellingen van het Europese regionale beleid. Om deze doelstellingen te bereiken financiert het fonds programma's voor de ontwikkeling en structurele aanpassing van achtergebleven regio's en voor de omschakeling van regio's met afnemende industriële activiteit.

Cohesiefonds

Dit is een van de Europese structuurfondsen. Het fonds is bedoeld om EU-lidstaten te ondersteunen waar het bruto nationaal inkomen (BNI) per inwoner onder de 90 procent van het EU-gemiddelde ligt. Via het Cohesiefonds streeft de Europese Unie ernaar om economische en sociale achterstanden weg te werken en de economische situatie in de desbetreffende landen te stabiliseren.

Steun voor de Turks-Cypriotische gemeenschap

Hiervoor is 240 miljoen euro begroot

Economische en monetaire unie

Steunprogramma voor Structurele Hervormingen

Het Steunprogramma voor Structurele Hervormingen (SRSP) is een programma dat EU-lidstaten ondersteunt bij institutionele, administratieve en groeigerichte structurele hervormingen. Het programma ondersteunt zowel de voorbereidingen als het ontwerp en de implementatie van de hervormingen. Steun is op basis van aanvraag en vereist geen medefinanciering van de EU-lidstaten. Het steunprogramma wordt gecoördineerd door de Ondersteuningsdienst voor Structurele Hervormingen (SRSS).

Pericles IV

Het programma Pericles is een uitwisselings‑, bijstands‑ en opleidingsprogramma om de bescherming van eurobankbiljetten en ‑munten in Europa en de rest van de wereld te verbeteren. Het maakt deel uit van de fraudebestrijdingsprogramma's van de EU en is de opvolger van het Pericles-actieprogramma 2002-2013. Voor de periode van 2014-2020 heeft het programma een budget van circa 7,5 miljoen euro.

Investeren in mensen, sociale cohesie en waarden

ESF+

Dit fonds is opgericht om het vinden van werk en het overstappen naar een nieuwe baan makkelijker te maken. Het Europees Sociaal Fonds (ESF) stelt met name geld ter beschikking om werklozen en gehandicapten aan betere of nieuwe banen te helpen. Het ESF is een van de Europese structuurfondsen. De activiteiten van het fonds sluiten aan bij de doelstellingen van verschillende Europese beleidsterreinen: het regionale beleid, het werkgelegenheidsbeleid en de inspanningen op het gebied van gelijke kansen voor alle EU-burgers.

Erasmus

Het EU-programma Erasmus+ investeert in onderwijs, opleiding, jongeren en sport. Het is de opvolger van het subsidieprogramma voor onderwijs 'Leven Lang Leren' en loopt van 2014 tot en met 2020. Het totale budget voor deze begrotingsperiode bedraagt 14,74 miljard euro. De Europese Commissie stelt voor om de financiering van Erasmus+ voor de volgende langetermijnbegroting van de EU (2021-2027) te verdubbelen tot 30 miljard euro. Het in 1987 gelanceerde Erasmus-programma heeft tot nu toe meer dan 9 miljoen studenten, leerlingen, stagiairs en vrijwilligers ondersteund.

Europees Solidariteitskorps

Het Europees Solidariteitskorps is een initiatief van de Europese Unie dat jongeren de kans biedt om in eigen land of elders in Europa vrijwilligerswerk te gaan doen of mee te werken aan projecten die mensen en gemeenschappen helpen.

Programma Justitie

Met het programma Justitie voor de periode 2014-2020 wil de Europese Commissie de samenwerking op het gebied van justitie in de EU te versterken. De hoofddoelen van het programma zijn een efficiënte, samenhangende en consequente toepassing van EU-wetgeving bevorderen, de toegankelijkheid tot justitie vergroten en de vraag naar en productie van verdovende middelen een halt toeroepen. Voor het programma is €472 miljoen begroot. De Commissie stelde in 2018 voor om het programma Justitie en het programma Rechten en waarden in de periode van 2021-2027 te betalen uit een gemeenschappelijk Fonds voor Justitie, Rechten en Waarden.

Creatief Europa

Het belangrijkste doel van Creatief Europa is het stimuleren van de cultuursector. Het huidige programma loopt van 2014 tot en met 2020 en heeft een budget van 1,46 miljard euro.

De Europese Commissie heeft voorgesteld om voor de periode van 2021 tot 2028 ruim 1 miljard euro voor audiovisuele en mediaprojecten te begroten. Daarnaast wil de Commissie 609 miljoen euro in projecten in de culturele en creatieve sector en 160 miljoen euro in sectoroverschrijdende projecten investeren.

6.

Natuurlijke hulpbronnen en milieu

Landbouw- en maritiem beleid

Europees Garantiefonds voor de Landbouw

Dit Europese steunfonds is één van de pijlers van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie (EU). Het GLB werd tot 2007 gefinancierd uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL). Sinds 1 januari 2007 is dit vervangen door het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). Het ELGF is bedoeld om de marktmaatregelen van het GLB, bijvoorbeeld de inkomenssteun aan boeren, te financieren. Het ELFPO is bestemd voor de financiering van programma's voor plattelandsontwikkeling.

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling

Dit fonds heeft tot doel het vergroten van het concurrentievermogen van de Europese land- en bosbouw, het verbeteren van milieubeheer en het verbeteren van sociale en economische leefomstandigheden in plattelandsgebieden. Daarnaast wordt het fonds ingezet bij het steunen van plannen voor het ontwikkelen van specifieke plattelandsgebieden en het geven van technische bijstand.

Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij

Dit fonds moet bijdragen aan de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid en moet vissers en kustgemeenschappen helpen bij de overgang naar duurzame visserij en een diverse economie. Het EFMZV is de opvolger van het Europese Visserijfonds (EVF). In totaal wordt 6,5 miljard euro voor het fonds uitgetrokken in de periode van 2014-2020. Voor Nederland is ruim 101 miljoen euro beschikbaar. De Europese Commissie stelde in 2018 voor om het budget van het EFMZV voor de periode 2021-2017 te verlagen naar 6,14 miljard euro.

Milieu en klimaatactie

LIFE

Dit instrument is de opvolger van Life+ voor de periode 2014-2020 en heeft als doel een belangrijke bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een beter milieubeleid. Tevens wil het praktijken ontwikkelen om biodiversiteitsverlies te stoppen en ecosystemen te herstellen.

7.

Migratie en grenbeheer

Migratie

Asiel- en Migratiefonds (AMF)

Het Asiel-, Migratie-, en Integratie fonds is samen met het Fonds voor Interne Veiligheid (ISF) de opvolger van vier oude migratiefondsen (Integratiefonds, Terugkeerfonds, Vluchtelingenfonds en Buitengrenzenfonds). Het doel van het AMIF is om de efficiënte omgang met migranteninstromingen te bevorderen en om een Europese aanpak voor asiel en migratie verder te ontwikkelen. Voor het fonds is in de periode 2014-2020 3,14 miljard euro vrijgemaakt.

Grensbeheer

Fonds voor geïntegreerd grensbeheer

In 2018 stelde de Europese Commissie voor om voor de periode 2021-2027 een Fonds voor geïntegreerd grensbeheer in het leven te roepen. Dit fonds moet er samen met het Asiel en Migratiefonds voor zorgen dat de EU beter in staat is om onregelmatige migratie het hoofd te bieden. In totaal wil de Commissie dat in die periode 35 miljard euro vrijmaken voor migratie en grensbeheer, waarvan 9,3 miljard voor het Fonds voor geïntegreerd grensbeheer.

8.

Veiligheid en defensie

Veiligheid

Fonds voor Interne Veiligheid (ISF)

Het Fonds voor Interne Veiligheid is samen met het Asiel-, Migratie-, en Integratiefonds de opvolger van vier oude migratiefondsen (Integratiefonds, Terugkeerfonds, Vluchtelingenfonds en Buitengrenzenfonds). Het doel van het fonds voor Interne Veiligheid is het verbeteren van grenscontroles en de infrastructuur bij de grenzen. Daarvoor is in de periode 2014-2020 3,5 miljard beschikbaar gesteld. In 2018 stelde de Europese Commissie voor het Fonds voor Interne Veiligheid voort te zetten in de periode 2021-2027, met een budget van 4,8 miljard.

Ontmanteling van nucleaire installaties (Litouwen)

Ontmanteling en veiligheid van nucleaire installaties (incl. Bulgarije en Slowakije)

Defensie

Europees Defensiefonds

In 2017 lanceerde de Europese Commissie het Europees Defensiefonds. Het defensiefonds bestaat uit twee delen: onderzoek en ontwikkeling. Met het Europees Defensiefonds wil de Europese Commissie samenwerking en kostenbesparing op het gebied van nieuwe defensietechnologie en apparatuur bevorderen.

Financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen ('Connecting Europe Facility')

(militaire mobiliteit)

Met deze faciliteit, ook wel de 'Connecting Europe Facility' genoemd, wil de Europese Commissie tussen 2014 en 2020 minstens 29,3 miljard euro investeren in een beter Europees vervoers-, energie- en digitaal netwerk. Hiermee hoopt de Commissie banen te creëren en het concurrentievermogen van de Europese Unie te vergroten. Door betere verbindingen en het bevorderen van gebruik van hernieuwbare energiebronnen moet de Europese economie ook groener worden. De financieringsfaciliteit maakt deel uit van de EU2020-strategie. Ook na 2020 wordt het programma doorgezet. De Europese Commissie heeft voorgesteld om het budget in de periode van 2021-2027 met 47% te laten stijgen.

Crisisrespons

Mechanisme voor civiele bescherming van de Unie (rescEU)

Europa wordt steeds vaker geconfronteerd met ernstige rampen die deels het gevolg zijn van van extreme weersomstandigheden. Denk daarbij aan overstromingen, bosbranden en aardbevingen. Om deze rampen te bestrijden en waar mogelijk te voorkomen hebben Europese landen onderling afspraken gemaakt. Dit heeft geleid tot het Uniemechanisme voor civiele bescherming. Het voornaamste doel van het mechanisme is het verbeteren van het reactievermogen van lidstaten in het geval van zogenaamde 'civiele rampen'. Denk daarbij aan natuurrampen, rampen door menselijk toedoen of acute noodsituaties. Ook moet het mechanisme initiatieven van de EU-lidstaten in het geval van civiele rampen coördineren, aanvullen en ondersteunen.

9.

Nabuurschap en internationaal beleid

Externe actie

Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking

Dit instrument is de opvolger van verschillende financieringsinstrumenten die in 2020 aflopen, te weten het Europees Nabuurschapsinstrument (ENI), het Europees Ontwikkelingsfonds (EDF), het Financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI), het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR), het Instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP), het Partnerschapsinstrument voor samenwerking met derde landen (PI) en het Garantiefonds voor extern optreden. Het EOF fonds viel voorheen niet onder de EU-begroting, maar wordt daarin vanaf 2021 wel opgenomen.

Instrument voor Humanitaire Hulp

Dit is één van de Europese subsidies voor niet-lidstaten. De subsidie is gericht op zowel kortetermijnhulp als langetermijnhulp bij natuurrampen, rampen veroorzaakt door mensen en soortgelijke crises. Naast noodmaatregelen op de korte termijn, moet bij de lange termijn gedacht worden aan preventie van toekomstige rampen en aan hersteloperaties om getroffen gebieden weer op te bouwen.

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid

Hiervoor is in totaal 3 miljard euro begroot

Landen en gebieden overzee (met inbegrip van Groenland)

Europese Vredesfaciliteit

Dit is een niet-budgettair fonds dat buiten het meerjarig financieel kader valt

Pretoetredingssteun

Instrument voor Pretoetredingssteun

Dit financiële instrument ondersteunt kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. Zij kunnen die steun gebruiken om politieke, institutionele, juridische, administratieve, sociale en economische hervormingen door te voeren die nodig zijn om te voldoen aan de EU-criteria voor toetreding. IPA II trad in januari 2014 in werking en heeft een budget van 11,7 miljard tot 2020. In 2018 stelde de Europese Commissie IPA III voor als opvolger van IPA II. IPA III moet met een budget van 14,5 miljard de EU-strategie omtrent uitbreiding in de Westelijke Balkan verwezenlijken.

10.

Europees openbaar bestuur

Europees openbaar bestuur

Voor onder meer administratieve uitgaven, pensioenen en Europese scholen is 76 miljard euro begroot.

11.

Instrumenten boven de plafonds van het meerjarig financieel kader

Reserve voor noodhulp

Hiervoor wordt 600 miljoen euro begroot

Solidariteitsfonds van de EU

Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie is een financieringsinstrument dat in november 2002 werd opgericht om snel, doeltreffend en soepel op noodsituaties op het grondgebied van de EU te kunnen reageren. In geval van een grote ramp in één of meerdere lidstaten van de Unie kan uit dit fonds steun worden verleend aan getroffen burgers, economieën of het milieu.

Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

Dit fonds van de Europese Unie heeft als doel om werklozen te helpen herintegreren in de arbeidsmarkt nadat ze werkloos zijn geworden als gevolg van een veranderende markt door globalisering. In het algemeen moet het Europees Fonds voor aanpassing aan de Globalisering (EFG) bijdragen aan het stimuleren van de economie en banengroei in de EU. Het EFG heeft een jaarlijkse begroting van 170 miljoen euro voor de periode van 2014-2020. De Commissie stelde in mei 2018 voor om vanaf 2021 225 miljoen euro per jaar beschikbaar te stellen voor het EFG.

Flexibiliteitsinstrument

Hiervoor wordt 1 miljard euro begroot

Stabilisatiefunctie voor Europese investeringen

De Stabilisatiefunctie voor Europese investeringen is een voorstel voor een nieuw programma binnen het meerjarig financieel kader 2021-2027. Het doel van deze stabilisatiefunctie is het stabiel houden van investeringen ondanks economische fluctuaties. De functie moet ervoor zorgen dat lidstaten bij economische problemen, zoals een financiële crisis, snel gebruik kunnen maken van Europese middelen en geen andere landen meetrekken in hun economische problemen.

12.

Structuurfondsen

De financiele regels rondom het toekennen van subsidies vanuit de structuurfondsen worden beschreven in de zogenaamde Verordening Gemeenschappelijke Bepalingen ("Common Provisions Regulation"). De Commissie heeft hiertoe op 29 mei 2018 een voorstel gepresenteerd voor de periode 2021-2027:

Met geld uit de structuurfondsen verkleint de Europese Unie de welvaartsverschillen tussen de regio's en tussen de lidstaten onderling. Dit past binnen het regionaal beleid. De structuurfondsen vormen ongeveer een derde van de EU-begroting.

Delen

Terug naar boven