r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Verkiezingen Europees Parlement 2019

Europees Parlement overzichtsfoto
Bron: The Council of the European Union

In Nederland is de PvdA (onderdeel van de sociaaldemocratische fractie S&D) met 6 zetels de grote winnaar van de verkiezingen voor het Europees Parlement. Over heel Europa bekeken heeft zich juist een versplintering afgetekend. Voor een meerderheid in het Europees Parlement zijn nu minimaal drie fracties nodig.

De verkiezingen vonden plaats van 23 t/m 26 mei 2019 (in Nederland op 23 mei). Inwoners van alle lidstaten konden rechtstreeks hun vertegenwoordiging in de Europese Unie kiezen. Deze Europarlementariërs zijn gekozen voor een termijn van vijf jaar.

Nederland heeft nu 26 zetels in het Europees Parlement. Indien de brexit doorgaat zullen dat 29 zetels worden.

1.

Nederlands perspectief

Nederland heeft zich bij de Europese verkiezingen uitgesproken voor het pro-Europa geluid van de PvdA. Er wordt gesproken van een zogenaamd Frans Timmermans-effect. De 3 zetels van debutant Forum voor Democratie lijken vooral afkomstig van de PVV, die voorlopig uit het Europees Parlement verdwijnt.

Winst voor de PvdA; PVV en SP verdwijnen uit Europees Parlement

De 6 zetels voor de PvdA betekenen een verdubbeling ten opzichte van 2014. De andere grote winnaar van de verkiezingen was Forum voor Democratie (+3). Zij komen samen met 50Plus (+1) als nieuwe partij in het Europese Parlement.

Het aantal zetels van D66 is gehalveerd naar 2. De VVD, Europees fractiegenoot van D66, heeft 4 zetels weten te bemachtigen (+1). Verder heeft het CDA 4 zetels behaald (-1) en GroenLinks drie zetels (+1). De zetelaantallen van de PvdD (1 zetel) en de CU-SGP (2 zetels) zijn gelijk gebleven. De PVV en de SP zijn de komende zittingsperiode niet meer vertegenwoordigd in het Europees Parlement. De partijen kregen te weinig stemmen voor een zetel. Als de brexit doorgaat, krijgt Nederland er 3 zetels bij: één gaat naar de PVV, één naar de VVD en één naar Forum voor Democratie.

Voorkeurstemmen

In totaal hebben 36 kandidaten de voorkeurdrempel aan stemmen overschreden. Zeven van hen zijn dankzij deze voorkeurstemmen voor het Europees Parlement gekozen. Dit zijn onder andere Samira Rafaela (D66), Liesje Schreinemacher (VVD), Kim van Sparrentak (GroenLinks). Verder kreeg Caroline Nagtegaal (VVD) meer dan 160.000 voorkeurstemmen en de Europarlementariërs Annie Schreijer-Pierik (CDA) en Jan Huitema (VVD) kregen meer dan 100.000 voorkeurstemmen. Dertien andere kandidaten hebben wel de voorkeurdrempel behaald maar krijgen toch geen zetel in het Parlement, omdat hun partij onvoldoende zetels toegewezen heeft gekregen. Het gaat hierbij om onder andere Geert Wilders (PVV) en Reinier van Lanschot, de lijsttrekker voor de pan-Europese beweging en partij Volt.

Opkomst

De opkomst in Nederland was 41,9 procent. Dat is meer dan bij de vorige Europese verkiezingen in 2014. Toen stemde 37,3 procent van alle kiesgerechtigden. Voor het eerst sinds 1989 kwam de opkomst boven de 40 procent uit.

2.

Europees perspectief

Uitslagen EP-verkiezingen 2019
Uitslagen EP-verkiezingen 2019 - klik op afbeelding voor grotere versie

Waar er in Nederland winst is geboekt door de sociaaldemocraten, is op Europees niveau een duidelijke versplintering zichtbaar. Dit heeft tot gevolg dat er niet langer twee, maar minimaal drie fracties nodig zijn voor een meerderheid in het Europees Parlement. De verhouding tussen pro- en anti-Europese partijen blijft wel ongeveer gelijk.

Winst voor zowel pro- als anti-Europese partijen

De twee fracties die het meest afwijzend tegenover de EU staan, hebben flink gewonnen. De rechts-populistische ENV ging van 36 naar 58 zetels* (+22); de eurosceptische EVDD van 42 naar 54 zetels (+12). Daar staat verlies tegenover van twee andere eurokritische fracties. De ECR (de conservatieve fractie waar Forum voor Democratie zich bij wil aansluiten) daalt van 77 naar 59 (-18) en de uiterst linkse GUE/NGL, waar de SP deel van uitmaakte, zakt van 52 naar 39 zetels (-13). In totaal gaan deze vier fracties van 207 naar 210 zetels. Geen spectaculaire groei dus voor het anti-Europese geluid.

De liberalen (ALDE) en de Groenen, beide uitgesproken voorstanders van Europese samenwerking, boeken winst: 40 respectievelijk 17 zetels. Dat maakt het verlies van de EVP (christendemocraten, -36) en de S&D (sociaaldemocraten, -39) overigens niet goed. Per saldo verliest dit blok van vier fracties 18 zetels.

Minimaal drie fracties nodig voor meerderheid

De twee grootste fracties, de EVP en S&D hebben voor het eerst sinds de rechtstreekse verkiezingen in 1979 samen geen meerderheid meer; zij dalen van in totaal 400 naar 325 zetels. Voor een meerderheid zijn 376 zetels nodig. Deze twee fracties zullen dan ook coalities moeten gaan sluiten met de liberale ALDE-fractie (in totaal 434 zetels, een ruime meerderheid) of met de Groenen (394 zetels).

Tip: het Europees Parlement heeft een calculator waarmee getoond kan worden welke fracties samen een meerderheid hebben.

Opkomst

De opkomst over heel Europa genomen is gestegen naar 51 procent: het hoogste cijfer van de afgelopen 20 jaar.

Overzicht van de huidige fracties in het Europees Parlement

 

EVP

Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

S&D

Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement (sociaaldemocraten)

ECR

Fractie Europese Conservatieven en Hervormers (conservatieven)

ALDE

Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (partij) (ALDE) + Renaissance + USR PLUS (liberalen)

GUE/NGL

Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links (links)

Groenen/EVA

Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie (groenen)

EFDD

Fractie Europa van Vrijheid en Directe Democratie (eurosceptisch)

ENV

Fractie Europa van Naties en Vrijheid (rechts-populistisch)

 

3.

Meer informatie

Website Europees Parlement: Resultaten Europese Verkiezingen 2019

Terug naar boven