r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter
Niet/beperkt geactualiseerd na 16 juli 2017.

Verkiezingsprogramma's 2017 over Europa

Binnenhof - Haag
Bron: Malis (My own photo taken by my own camera) [Public domain], via Wikimedia Commons

Op woensdag 15 maart 2017 vonden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Wat zeiden de verkiezingsprogramma's over Europa? De verschillende Nederlandse partijen kunnen niet om kwesties als de eurocrisis, het vluchtelingenprobleem, de Brexit of de toetredingsaanvraag van Turkije heen. De vraag naar een gezamenlijke aanpak door de lidstaten van sommige Europese problemen neemt toe. Anderzijds zijn er ook partijen die een kleinere rol voor de Europese Unie willen, of zelfs een vertrek uit de EU. Dit betekent dat Europa een grote rol in de komende formatie kan gaan spelen.

Elke partij heeft zijn ambities op Europees vlak uiteengezet in zijn partijprogramma. Lees hier meer over de verschillende standpunten die politieke partijen ten opzichte van de Europese Unie innemen.

Weergegeven zijn standpunten van partijen die bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 een of meer zetels hebben behaald.

Delen

Inhoud

1.

VVD

De VVD is groot voorstander van een vrije markt in Europa. Open grenzen zijn daarvoor belangrijk en strenge bewaking van de Europese buitengrenzen is noodzakelijk om de markt en onze vrijheid te beschermen. De partij pleit voor een effectievere Europese samenwerking door middel van een gezamenlijk buitenland- en veiligheidsbeleid. Meer aandacht moet uitgaan naar grensoverschrijdende taken zoals de interne markt, internationale handel of migratie. De VVD is daarin voorstander van het subsidiariteitsbeginsel, dat rekening houdt met het nationaal belang.

Wat zegt het VVD-verkiezingsprogramma nog meer over Europa? Het benadrukt het belang van een nauwe samenwerking met het Verenigd Koninkrijk op het gebied van economie en veiligheid, ook na een eventuele Brexit.

2.

PvdA

Volgens de PvdA heeft de huidige Europese Unie te weinig oog voor zijn burgers. De EU moet zich meer gaan richten op het bevorderen van werkgelegenheid en goede banen. De PvdA strijdt daarom voor een eerlijke Europese detacheringsrichtlijn. Bovendien pleit de partij voor het wijzigen van het Stabiliteits- en Groeipact om meer ruimte te bieden voor extra investeringen.

Ook moet vanuit het Europese budget meer worden geïnvesteerd in duurzame groei. In het verkiezingsprogramma van de PvdA staat ook over Europa dat de partij een energie-unie wil en streeft naar een hervorming van het Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid per 2020. Verder moet internationale belastingontwijking worden aangepakt.

Ten slotte is de partij voorstander van een gemeenschappelijk Europees asiel- en migratiebeleid. De PvdA hecht veel waarde aan het beschermen van de rechtsstaat en mensenrechten in de EU. Daarom is de PvdA kritisch over Turkse toetreding tot de EU.

3.

PVV

De PVV zegt in het verkiezingsprogramma relatief weinig over Europa. De PVV maakt in één zin duidelijk dat het een fel tegenstander is van de Europese Unie. De partij agendeert de Nexit (Nederland uit de EU) en stelt dat een bindend referendum moet worden ingevoerd. Wel wil de partij dat Nederland zijn toegang tot de interne markt behoudt. Daarvoor moeten handelsverdragen worden gesloten met de EU.

4.

SP

Hoewel de SP Europese samenwerking essentieel vindt, spreekt zij van teveel bureaucratie in de instellingen. De partij wil dat burgers meer invloed krijgen op besluitvorming en dat bevoegdheden van lidstaten worden vergroot. Zo vindt de SP dat Nederland volledige zeggenschap moet krijgen over het eigen begrotingsbeleid en wil de partij de Nederlandse afdracht aan de EU verlagen als onderdeel van een hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact. Verder pleit de partij voor het omvormen van de huidige Europese Commissie van een politiek tot een uitvoerend orgaan.

Ten slotte is de partij voorlopig tegen uitbreiding van de EU. Toekomstige uitbreidingen moet door middel van een referendum aan de bevolking worden voorgelegd.

5.

CDA

Het CDA is voor een krachtig en slagvaardig Europa. Europa moet zich daarvoor concentreren op haar kerntaken zoals veiligheid en economische stabiliteit. Hiervoor is volgens het CDA een gezamenlijke aanpak nodig op het gebied van groei, innovatie en duurzaamheid. Daarnaast pleit het CDA voor een andere besturing van de Europese Unie. Lidstaten moeten zich richten op een hechtere samenwerking in kleinere kopgroepen en de EU zal het aantal lidstaten niet uitbreiden.

Ten slotte is de partij tegen monetaire financiering. Daarmee komt de partij op voor gepensioneerden en spaarders die volgens hen getroffen worden door de gevolgen van het huidige beleid van de ECB op het Nederlandse pensioenstelsel.

6.

D66

D66 is voor een federaal Europa die democratischer, transparanter en slagvaardiger is. De partij sluit zich aan bij het subsidiariteitsbeginsel. Daarnaast benoemt D66 in het verkiezingsprogramma dat de partij een voorstander van vergaande Europese integratie. Zo moet volgens de partij de Europese vrije interne markt komende jaren worden voltooid en moet handel met landen buiten de Europese Unie eenvoudiger worden. In het kader hiervan wil de partij duidelijke afspraken over de toekomstige invloed van het Verenigd Koninkrijk.

Daarnaast moedigt D66 nauwere samenwerking van een groep landen als koplopers aan om de EU vooruit te helpen. Om Europa te verbinden en te versterken, moeten de vrijheid en welvaart in Nederland worden beschermd. Daarom pleit de partij voor het opzetten van een uniform Europees asielbeleid en een Europese asielbureau.

7.

ChristenUnie

De ChristenUnie stelt dat Europa cruciaal is voor vrede, veiligheid en welvaart, maar dat het terug moet naar hoe het ooit bedoeld was: een samenwerking van soevereine staten. De partij is voorstander van het subsidiariteitsbeginsel. Om de betrokkenheid van nationale parlementen te vergroten moet een noodremprocedure worden opgezet.

Daarnaast is de partij terughoudend bij toetreding van nieuwe lidstaten en uitbreiding van Europese bevoegdheden. Zo moet de Europese Commissie slechts het initiatiefrecht hebben tot beleidsterreinen waar de EU exclusief bevoegd is. De ChristenUnie benoemt ook in het verkiezingsprogramma dat de partij een land met torenhoge schulden uit de eurozone kunnen zetten. Daarvoor moet de huidige koppeling tussen de Europese Monetaire Unie en de EU worden loslaten.

8.

GroenLinks

In het verkiezingsprogramma zegt GroenLinks over Europa dat de partije voor een groener, socialer en democratischer Europa is. De partij pleit voor een nieuw Europees Verdrag met onder andere grotere betrokkenheid van nationale parlementen bij de Europese besluitvorming. Ook wil de partij een Europees Monetair Fonds om belastingontwijking tegen te gaan en moet het landbouwbeleid duurzaam worden hervormd.

Verder gaat er vanuit de partij veel aandacht naar het vluchtelingenvraagstuk. Zo wil de partij sancties opleggen aan lidstaten die niet meewerken aan de opvang van vluchtelingen. Bovendien geeft de partij extra aandacht aan het stellen van voorwaarden voor democratie, rechtsstaat en mensenrechten in de onderhandelingen met kandidaat-lidstaten. De partij neemt Turkije als voorbeeld. Ten slotte is de partij voorstander van een Europese defensiemacht.

9.

SGP

De SGP is voor een zelfstandig Nederland en tegen een Verenigd Europa. Volgens de SGP is een bovennationale regering niet meer inzichtelijk voor de burger. Bovendien dreigt Nederland daarmee zijn soevereiniteit en eigen identiteit te verliezen. Daarmee is de partij tegenstander van het overdragen van taken en bevoegdheden aan de Europese Unie. De SGP stelt dat een supranationale regering de invloed van het rooms-katholicisme en het humanisme bevordert. Ook het werk van de Reformatie wordt afgebroken en het koningschap dreigt te worden gedegradeerd. Daarom vraagt de SGP in het verkiezingsprogramma om intergouvernementele samenwerking om problemen toch gezamenlijk aan te kunnen pakken.

10.

Partij voor de Dieren

De Partij voor de Dieren (PvdD) wil dat de invloed van de Europese Unie wordt beperkt. De partij is voorstander van het subsidiariteitsbeginsel op het gebied van de begroting en pensioenen. Bovendien stelt de PvdD dat lidstaten moeten stoppen met het noodfonds ESM. Schuldsanering vanuit de EU moet worden gedragen door de eigen bevolking en niet schadelijk zijn voor dieren, natuur of milieu.

Daarnaast moet de invloed van de ECB worden verkleind door nationale parlementen inzage te laten krijgen in de interne notulen. De Partij voor de Dieren benadrukt in het verkiezingsprogramma dat de partij tegenstander van verdere uitbreiding van de eurozone is. Bovendien komen er exit-strategieën voor lidstaten die uit de muntunie willen treden. Ten slotte moet 'ecocide', het aanbrengen van ernstige schade aan het milieu, voortaan worden vervolgd door een internationaal hof.

11.

50PLUS

50PLUS is een kritisch voorstander van deelname aan de EU en van de euro. De EU moet zich volgens 50PLUS voornamelijk richten op slechts drie kerntaken: Economisch en Monetair beleid, Milieubeleid en Veiligheid, Defensie en Buitenlands beleid. Aansluitend hierop vindt de partij het belangrijk dat de Europese Unie een sterke, stabiele munt krijgt.

Wel is de partij tegen verdere uitbreiding of vergaande nieuwe maatregelen van de EU. Zo is 50PLUS tegen toetreding van Turkije. Bovendien is het voor 50PLUS essentieel dat Nederland genoeg zeggenschap in de Europese Unie blijft behouden. Een belangrijk voorbeeld dat wordt genoemd in het verkiezingsprogramma is de invloed op pensioenen.

12.

Schema

Partij

Voor of tegen de EU?

Algemene Visie

Momenteel wel of geen uitbreiding EU?

VVD

Niet voor, niet tegen. Wel kritisch

  • Voorstander vrije Europese markt met open grenzen
  • Meer Europa op economisch terrein, maar Europa moet meer rekening houden met nationaal belang

Geen

PvdA

Voor: Europese samenwerking is belangrijk

  • De EU moet daadkrachtiger optreden: meer aandacht voor mensen, minder aandacht aan de markt

Wel

PVV

Tegen: De partij wil een Nexit

  • Nederland moet uit de Europese Unie
  • Toegang tot Europese interne markt via handelsverdragen

Geen

SP

Voor, maar zéér kritisch. De Europese Unie moet minder bureaucratisch

  • De huidige Europese Commissie moet worden afgeschaft
  • De EU moet worden afgeslankt
  • Nederland moet meer invloed krijgen

Geen

CDA

Voor, maar kritisch

  • De Europese Unie moet terug naar de kerntaken
  • De EU moet meer samenwerken in kleinere kopgroepen

Geen

D66

Voor: voorstander vergaande Europese integratie

  • Voor een democratischer en slagvaardiger Europa
  • nauwere samenwerking van landen die koploper zijn

Wel

ChristenUnie

Niet voor, niet tegen. Bepleit minder Europa

  • Europa is cruciaal voor vrede en veiligheid, maar moet terug naar de basis: samenwerkende natiestaten

Geen

GroenLinks

Voor: wel naar groener, socialer en democratischer Europa

  • Grotere betrokkenheid van nationale parlementen bij Europese besluitvorming
  • Veel aandacht naar opvang vluchtelingen

Wel

SGP

Tegen federaal Europa, voor zelfstandig Nederland

  • EU moet afslanken: minder taken, minder geld, minder regels
  • Voorstander intergouvernementele samenwerking
  • Landen moeten uit de euro kunnen worden gezet

Geen

Partij voor de Dieren

Voor, wel kritisch

  • Invloed van de EU moet worden beperkt
  • Internationaal hof moet ecocide voortaan vervolgen

Geen

50PLUS

Voor, wel kritisch

  • De EU moet zich richten op de kerntaken
  • Nederland moet meer zeggenschap krijgen

Geen

13.

Meer informatie op Parlement & Politiek

Delen

Terug naar boven