r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Agenda voor betere regelgeving

Frans Timmermans en Jean-Claude Juncker

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker wil tijdens zijn voorzitterschap de burger weer overtuigen van het nut van de Europese Unie . Om dit te bereiken heeft hij een eurocommissaris voor betere regelgeving geïntroduceerd. Deze functie is aan de Nederlander Frans Timmermans vergeven. Zijn voornaamste taak is om alle voorgestelde en bestaande Europese regels kritisch te beoordelen op subsidiariteit en proportionaliteit . Dit was al verplicht, maar tot nu toe deed geen Commissie dit zo expliciet en formeel. Bovendien maakt de Commissie-Juncker meer gebruik van externe input.

In mei 2016 is het interinstitutioneel akkoord (met de Raad van Ministers en het Europees Parlement ) dat deze nieuwe werkwijze van de Commissie regelt, gesloten.

Een taskforce voor "subsidiariteit, evenredigheid en minder en efficiënter optreden" deed in 2018 een reeks aanbevelingen over hoe de EU de manier van beleid maken zou kunnen aanpassen. Meest in het oog springend is de nadruk op een sterkere rol voor regio's en steden bij het opstellen van beleid, en een verschuiving van het maken van nieuw beleid naar het beter uitvoeren van bestaand beleid.

Delen

Inhoud

1.

Betere regelgeving

Nieuwe werkwijze Europese Commissie

Onder leiding van Juncker is de Commissie aan de slag gegaan met een nieuwe werkwijze. Juncker ziet graag dat de Commissie 'groter en ambitieuzer denkt bij belangrijke onderwerpen, en kleiner en bescheidener bij randzaken'. Frans Timmermans is daarvoor als commissaris voor betere regelgeving primair verantwoordelijk.

Alle wetgeving die de Commissie wil indienen moet nu zijn goedkeuring krijgen. Het was al verplicht om regelgeving te toetsen op subsidiariteit (moet het onderwerp wel op Europees niveau geregeld worden) en proportionaliteit (gaat het voorstel niet verder dan nodig), maar Juncker heeft dit met de functie van Timmermans expliciet zichtbaar gemaakt. Juncker hoopt zo dat alleen de belangrijkste voorstellen de Raad van Ministers en het Europees Parlement halen en dat Europese regeldruk op de burgers en bedrijven zal gaan afnemen.

Timmermans controleert bovendien voorstellen van eerdere Commissies waarover de onderhandelingen nog lopen. Als wordt geconcludeerd dat een voorstel beter op een lager niveau geregeld kan worden of verder gaat dan nodig is, trekt de Commissie het voorstel terug.

Omdat Juncker de burger wil dienen, zet zijn Commissie in op extra inspraakmogelijkheden voor betrokkenen. De Commissie gaat het makkelijker maken om mee te denken over regelgeving. Verder moeten burgers tijdens meerdere fasen van het wetgevingsproces inspraak krijgen. Voorheen konden burgers alleen aan het begin van het wetgevingsproces ideeën aandragen, maar hadden geen invloed op de teksten die geschreven worden na de onderhandelingen tussen de Commissie, de Raad en het Parlement.

De Commissie-Juncker wil ervoor zorgen dat ook deze onderhandelingsteksten door burgers becommentarieerd kunnen worden. De Commissie is zelfs bereid tot het terugtrekken van voorstellen, wanneer deze door de onderhandelingen onherkenbaar gewijzigd zijn.

REFIT

De afkorting REFIT staat voor 'Regulatory Fitness and Performance Programme'. Dit houdt in dat de Commissie Europese regelgeving tegen het licht houdt, om te kijken of deze nog wel actueel is. Niet alleen de Europese instellingen kunnen regelgeving aandragen die gecheckt moet worden, ook nationale overheden of burger- en belangenorganisaties mogen voorstellen indienen. Wanneer er wordt geconcludeerd dat een bepaalde regeling inderdaad niet meer relevant is, gaat de Commissie op zoek naar een oplossing of wordt de regelgeving ongeldig verklaard. Het kan ook voorkomen dat een voorstel waarover nog wordt onderhandeld, wordt heroverwogen. Wanneer blijkt dat zo'n voorstel niet meer actueel is, trekt de Commissie het terug.

Raad voor regelgevingtoetsing

Het is voor Timmermans zelf natuurlijk onmogelijk om alle Europese regels na te lopen; hij ziet slechts toe op het proces. De Raad voor regelgevingtoetsing (RSB) toetst alle regelgeving inhoudelijk, op subsidiariteit en proportionaliteit. Deze raad bestaat uit drie Commissieambtenaren en drie experts, en wordt voorgezeten door een ambtenaar van het betreffende Directoraat-Generaal.

2.

Resultaten

Ingetrokken voorstellen

Nadat de Commissie-Juncker geïnstalleerd was, is Timmermans direct aan de slag gegaan met het evalueren van door eerdere Commissies ingediende wetsvoorstellen. Dit resulteerde in het intrekken van een flink aantal voorstellen. In het eerste jaar van de Commissie-Juncker waren dat er meer dan 75. Dit leidde tot gemengde reacties. Het besluit van de Commissie om voorstellen voor Europese regels voor zwangerschapsverlof te laten vallen, oogstte veel lof. Juncker liet op deze manier zien niet op details te focussen. Het terugtrekken van wetgeving voor het milieu leidde echter tot veel kritiek, vooral vanuit milieuorganisaties.

Minder regels

Onder leiding van Juncker heeft de Commissie minder voorstellen voor regelgeving gedaan. Waar eerdere commissies ongeveer 130 initiatieven per jaar indienden, beperkte de Commissie-Juncker zich in haar plan voor 2015 tot 23 initiatieven. Ook stonden er 80 te herziene wetteksten op het programma. In het programma van 2016 stonden 40 wetteksten om te herzien, 20 voorstellen om in te trekken en 23 nieuwe voorstellen. In het werkprogramma voor 2017 staan 18 nieuwe REFIT-acties om de kwaliteit van de bestaande EU-wetgeving te herzien. Verder stelt de Commissie voor om 19 hangende wetgevingsvoorstellen in te trekken, omdat zij achterhaald zijn en worden 16 bestaande wetgevingsinstrumenten ingetrokken. Het werkprogramma van 2018 voorziet in de evaluatie en herziening van 12 wetten, het afbreken van de lopende wetgevingsprocedure ten aanzien van 15 wetsvoorstellen en het intrekken van 3 bestaande wetten.

Betere toegang tot informatie

De Commissie geeft burgers en andere betrokkenen de mogelijkheid om hun mening te geven over nieuwe én bestaande regelgeving, door middel van raadplegingen. De toegang tot die raadplegingen is verbeterd.

3.

Interinstitutioneel akkoord

Om ervoor te zorgen dat de agenda voor betere regelgeving effectief uitgevoerd kan worden, heeft de Commissie met het Europees Parlement en de Raad van Ministers een interinstitutioneel akkoord gesloten. Dit houdt in dat alle drie de instellingen toezeggen zich in te zetten voor meer transparantie bij onderhandelingen, meer inspraakmogelijkheden voor burgers en een betere evaluatie van bestaande of voorgestelde regelgeving. De doelstelling van de Europese Commissie om de regelgevingsdruk te verminderen, moet worden nagestreefd zonder afbreuk te doen aan de verwezenlijking van de beleidsdoelstellingen of verdragen van de Europese Unie.

In december 2015 hebben de Conferentie van voorzitters , de Raad en de Europese Commissie een overeenkomst bereikt over maatregelen voor het verbeteren van de kwaliteit en resultaten van Europese wetgeving. Deze maatregelen moeten er onder andere voor zorgen dat er vaker een effectenbeoordeling wordt gemaakt en dat EU-wetgeving simpeler wordt. Verder hebben de instellingen afgesproken om de transparantie rondom wetgevingsprocedures te verhogen. Als de nieuwe tekst is goedgekeurd door de EP-commissie Constitutionele zaken volgt er een stemming in het Europees Parlement .

4.

Taskforce subsidiariteit en betere regelgeving

In 2017 ging de Task Force on Subsidiarity, Proportionality and "Doing Less More Efficiently" onder leiding van eurocommissaris Timmermans aan de slag met drie vragen:

  • 1. 
    hoe de EU beter rekening kan houden met het maken van beleid op het juiste niveau - moet het Europees of kan het ook nationaal, regionaal of lokaal?
  • 2. 
    hoe kan de EU nationale parlementen en regionale en lokale autoriteiten beter betrekken bij het opstellen van nieuwe regelgeving?
  • 3. 
    zijn er beleidsterreinen waar de EU zich zou kunnen terugtrekken?

Een beter en vast omlijnd kader voor het vaststellen op welk niveau regelgeving het best kan worden ingestoken moet ervoor zorgen dat de EU consistent dezelfde afweging maakt. Het biedt meteen ook een houvast om die bestuurslagen en ook de nationale parlementen meer te betrekken bij het opstellen van Europese regelgeving. Dit kader, de "assessment grid", moet nog nader worden uitgewerkt, maar de taskforce heeft al de nodige concrete voorstellen gedaan zoals het organiseren van hoorzittingen over nieuw beleid, op ieder gewenst niveau.

De taskforce stelt dat de EU op de terreinen waar ze actief is ook een duidelijke meerwaarde heeft. Er is geen reden voor de EU om op minder terreinen actief te zijn. Wel kan de EU zich meer richten op de hoofdlijnen, en moet regelgeving verder worden vereenvoudigd. De Commissie kan zich dan vervolgens meer richten op de implementatie van Europese regelgeving, en ervoor zorgen dat alle bestuurslagen hun rol in de uitvoering van Europees beleid goed oppakken.

5.

Meer over

Delen

Terug naar boven