r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Digitale interne markt

Site met vliegreizen op scherm laptop
Bron: Europees parlement

De Europese Unie wil een digitale interne markt realiseren waardoor het makkelijker moet worden om in een ander EU-land online producten of diensten te kopen. In een digitale interne markt hebben consumenten meer keuze voor lagere prijzen en hebben producenten een groter afzetgebied. Net als in de fysieke interne markt wil de Europese Commissie belemmeringen en obstakels wegnemen die het vrije verkeer van goederen, diensten, personen kapitaal en ook data in de Europese Unie via digitale hulpmiddelen bemoeilijken. Particulieren en bedrijven moeten ongeacht hun woonplaats of nationaliteit toegang hebben tot online-producten en -diensten.

Op dit moment kunnen burgers, bedrijven en overheden deze digitale hulpmiddelen niet volledig benutten. Niet alleen zijn er juridische verschillen tussen landen zoals tegenstrijdige wetgeving, ook zijn er praktische verschillen, zoals verschil in internettoegang. Daarnaast wil de Commissie ook dat er meer wordt gedaan aan internetveiligheid.

In 2010 startte de Europese Commissie het beleidsterrein de digitale agenda en in 2015 stelde de Europese Commissie een strategie voor een vrije en beschermde digitale interne markt voor. Een belangrijk doel is al bereikt: sinds 2017 is er een gelijke prijs voor roaming en bellen binnen de Europese Unie.

Inhoud

1.

Belang

Met de digitale strategie wil de Europese Unie meer digitale kansen creëren voor mensen en bedrijven in Europa. Daarnaast moet De Europese economie zich digitaal voorbereiden om te kunnen blijven concurreren op het wereldtoneel.

Een digitale interne markt biedt namelijk mogelijkheden om ongehinderd grensoverschrijdend zaken te doen. Door nieuwe technologieën hebben bedrijven en start-ups kansen om te profiteren van een markt met meer dan 500 miljoen mensen. Een sterkere digitale interne markt kan zo volgens de Commissie leiden tot economische groei en de creatie van honderdduizend banen. Voordat de Commissie-Juncker in 2014 aantrad, hadden veel mensen in afgelegen gebieden echter nog geen toegang tot goede internetverbinding.

Daarnaast heeft de Europese Unie baat bij Europese elektronische handel om te kunnen concurreren met landen als China en de VS. De wereldeconomie wordt namelijk steeds digitaler. In de VS en China draagt een sterke digitale interne markt bij aan economische groei. In Europa zijn er nog veel belemmeringen, omdat veel regelgeving op nationaal niveau vastgesteld is. Tegenstrijdige wetten en voorschriften maken het moeilijk om grensoverschrijdende transacties tot een succesvol einde te brengen. Deze juridische verschillen tussen landen belemmeren ook het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Zo kunnen ingewikkelde administratieve online-procedures het wonen en werken in een andere lidstaat bemoeilijken.

Net als in de fysieke interne markt is het van belang dat in de digitale interne markt ook de (consumenten)rechten worden gewaarborgd. Onderdeel van de digitale strategie is daarom het moderniseren van verschillende regels en wetgeving, zoals de regeling van auteursrechten, zodat deze bestand zijn voor de digitale toekomst.

2.

Digitale Strategie

De strategie voor de digitale interne markt van de Europese Commissie is gebaseerd op drie pijlers: toegang, gunstig klimaat en groei.

  • 1. 
    Toegang: Betere toegang voor consumenten en bedrijven tot digitale goederen en diensten in heel Europa
  • 2. 
    Gunstig klimaat: Creëren van een gunstig klimaat waarin digitale netwerken en diensten zich kunnen ontplooien
  • 3. 
    Groei: Vergroten van de potentiële groei van de digitale economie

Doelstellingen

Voor het verwezenlijken van de digitale interne markt heeft de Commissie onder andere de volgende doelen opgesteld:

  • Harmoniseren van ICT-wetten
  • Bevorderen van e-handel door het aanpakken van geoblocking en grensoverschrijdende pakketbezorging
  • Bevorderen van goede internetverbinding
  • Bevorderen van digitale vaardigheden van burgers, bedrijven, onderzoekers en overheden zodat iedereen optimaal kan profiteren van de nieuwe technologieën
  • Versimpelen van btw-regels
  • Moderniseren van het auteursrecht
  • Moderniseren van de audiovisuele regelgeving
  • Moderniseren van e-privacy regels
  • Beschermen van burgers, bedrijven en overheidsinstellingen tegen cybercriminaliteit

Resultaten

2014: Richtlijn koop op afstand. Door de regels koop op afstand hebben consumenten nu veertien dagen bedenktijd na een aankoop op afstand, zoals bij een aankoop bij een online bedrijf of bij een telefonische bestelling.

2017: Afschaffing roamingkosten: Sinds juni 2017 zijn roamingtarieven afgeschaft. EU-burgers kunnen daardoor in de gehele EU bellen, sms'en en internetten tegen dezelfde prijs als in hun eigen land.

2018: E-privacy: Bescherming van persoonsgegevens Onderdeel hiervan is de AVG-verordening die strengere eisen stelt aan privacyrechten van mensen.

2018: Aanpak van Geoblocking: Sinds 2018 hebben EU-burgers met een digitaal abonnement recht op het aanbod zoals dit in hun lidstaat geregeld is, ongeacht in welke lidstaat zij op dat moment zijn. Ook bij digitaal winkelen is geoblocking sinds 2018 verboden, zodat alle goederen en diensten in de gehele EU op dezelfde manier beschikbaar zijn voor consumenten.

2019: Cybersecurity Act : Introductie van EU-brede regels voor cybersecurity certificering.

2019: Modernisering auteursrichtlijnen : De Commissie stelde voor de auteursrechten in de EU te harmoniseren en te moderniseren voor het huidige digitale tijdperk. In 2019 werd het voorstel goedgekeurd door de Raad en het Europees Parlement. Lidstaten hebben twee jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wet- en regelgeving.

Nog in voorbereiding

  • Single Digital Gateway: Een Europese toegangspoort voor informatie en procedures van grensoverschrijdende diensten. De SDG moet bijdragen aan het verbeteren van het contact tussen burgers, bedrijven en overheden. De voorstellen van de Commissie zijn in 2018 goedgekeurd en zullen vanaf 2020 in werking gaan treden.
  • Grensoverschrijdende toegang tot online-inhoud verbeteren: Nieuwe regels die de Europese burgers een ruimere toegang geven tot online-inhoud uit andere lidstaten, door de toegang tot auteursrechtelijk beschermd materiaal te vergemakkelijken.
  • Ontwikkeling van 5G in Europa: De Commissie heeft in 2016 een 5G-actieplan voorgesteld om een betere internetverbinding voor alle burgers en bedrijven te realiseren

3.

Consumenten en de digitale interne markt

Online winkelen groeit al jaren gestaag. Deze online aankopen gaan ook steeds vaker over de grens heen. De richtlijn "koop op afstand" die in 2014 in werking trad, versterkt de rechten van consumenten introduceerde minimum standaarden in de hele Europese Unie. Zo hebben consumenten nu veertien dagen bedenktijd na een aankoop, en zijn er geen extra kosten bij aankopen met creditcard.

Meer over consumentenrechtenbeleid

4.

Bedrijven en de digitale Interne markt

Voor bedrijven die online producten of diensten verkopen kwam de Europese Commissie in december 2018 met een voorstel voor nieuwe regels over de btw binnen de digitale markt. Deze regels, die in 2021 in werking zouden moeten treden, moeten onder andere de administratieve lasten verminderen voor bedrijven. Door het opzetten van een btw-portaal kunnen bedrijven op een vlotte en overzichtelijke manier hun btw-verplichtingen in de hele EU kunnen afhandelen. De voorgestelde regels worden ter goedkeuring aan de Raad en ter raadpleging aan het Parlement voorgelegd.

5.

Veiligheid en de digitale interne markt (Cyberbeveiliging)

Door toenemend gebruik van digitale technologieën neemt ook digitale criminaliteit toe, zogenoemde cybercriminaliteit. Dit kost de Europese economie miljoenen euro's per jaar en schaadt het consumentenvertrouwen vanwege angst die burgers hebben om online te winkelen of bankzaken digitaal te regelen.

Cybercriminaliteit wordt onderzocht en bestreden door het in januari 2013 opgerichte Europees Centrum voor Cybercriminaliteit (EC3). Daarnaast moet het in 2014 opgerichte EU-agentschap ENISA cyberbeveiliging bevorderen. In 2019 verkreeg dit agentschap vanwege de steeds groter wordende dreiging van 'cyberwarfare' en het belang van internetveiligheid, een permanent mandaat. ENISA zal vanaf nu een sleutelrol spelen bij het opzetten en onderhouden van het EU-brede certificeringskader.

In 2017 presenteerde de Europese Commissie eveneens een voorstel om de regels ter bestrijding van fraude met niet-contante betaalmiddelen (zoals pinpassen, mobiele betalingen en virtuele munten) aan te scherpen. Deze is in 2019 aangenomen door de Raad en het Europees Parlement en moet uiterlijk in mei 2021 in de nationale wetgeving van alle EU-landen zijn opgenomen

Daarnaast presenteerde de Commissie in september 2018 een voorstel om een Europees kenniscentrum op te richten voor industrie, technologie en onderzoek op het gebied van cyberbeveiliging. Het doel van dit voorstel is om innovatie op het gebied van cyberbeveiliging te stimuleren door de krachten te bundelen. Er wordt nog onderhandeld over het wetsvoorstel door het Parlement en de Raad.

6.

Wetenschap en de digitale interne markt

In april 2016 kwam de Europese Commissie met het voorstel om een Europese 'Open Science Cloud' te creëren om beter gebruik te maken van 'big data'. In die virtuele omgeving kunnen wetenschappers hun onderzoeksresultaten opslaan, delen en hergebruiken. Daarnaast moeten bedrijven en overheidsdiensten profiteren van de wetenschapscloud. In 2018 publiceerde de Commissie de 'Roadmap voor de implementatie hiervan.

7.

Internetpiraterij

Sinds de doorbraak van het internet heeft het illegaal verspreiden van gegevens een vlucht genomen. Zo loopt de muziekindustrie bijvoorbeeld door het illegaal downloaden veel inkomsten mis. Ook de Europese Unie houdt zich met deze problematiek bezig. Het aanpakken van internetpiraterij is echter niet makkelijk, omdat het auteursrecht en de privacy lijnrecht tegenover elkaar staan. De Europese Commissie zoekt daarom vooral oplossingen in bijvoorbeeld de bewustmaking van het feit dat illegaal downloaden een misdrijf is. Sinds 2009 wordt dit in de gaten gehouden door het Observatorium voor Vervalsing en Piraterij. Eind 2013 lanceerde de Commissie een openbare raadpleging over de modernisering van het Europese auteursrechtstelsel.

De terughoudende rol van de internetproviders in de strijd tegen internetpiraterij is ook een discussiepunt. Met de gebruikersgegevens van deze providers zou het immers zeer eenvoudig zijn om te traceren wie er precies bestanden online zet en wie van deze bestanden gebruik maakt. De vrees is niet alleen dat dit gebeurt, maar ook dat deze gegevens met derden worden gedeeld. Met het oog op de privacywetgeving weigeren de providers tot nog toe hun informatie te delen.

Op 27 maart 2014 oordeelde het Europese Hof van Justitie echter dat in de EU gevestigde internetproviders verplicht kunnen worden toegang van hun klanten naar websites die auteursrechten schenden, te blokkeren. Internetproviders moeten ook actief illegaal downloaden proberen te voorkomen. Het blokkeren moet wel met grote zorg worden geregeld; het mag het grondrecht van vrije toegang tot informatie niet belemmeren. Voor het blokkeren van een site is wel een bevel van de rechter nodig.

In 2019 werd een voorstel om de auteursrichtlijnen te moderniseren aangenomen. Deze zal uiterlijk in 2021 van kracht moeten zijn.

8.

Lidstaten en de digitale interne markt

De lidstaten zien het belang in van een digitale interne markt. Zij hebben aangegeven vooral een verbetering in telecom infrastructuur belangrijk te vinden. Daarnaast vragen enkele lidstaten aandacht voor privacy en veiligheid. Dit vergroot het vertrouwen van consumenten waardoor de digitale interne markt verder kan groeien.

Meer informatie

Terug naar boven