r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Mensenrechten buiten de Europese Unie

verklaring van de rechten van de mens

De Europese Unie maakt zich sterk voor mensenrechten over de gehele wereld. In het buitenlands beleid komt dit dan ook sterk naar voren. Richtlijnen van de VN worden gebruikt om andere landen te bewegen zich ook in te zetten voor mensenrechten. Daarnaast kan de Europese Unie zelf voor drukmiddelen zorgen. De Europese Unie hanteert hiervoor het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR).

In 2010 werd in het Europees Parlement de 60ste verjaardag gevierd van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. In Europa is 10 december de dag van Mensenrechten.

Sinds 1 september 2012 is er een Europese Gezant voor de Mensenrechten. Deze is verantwoordelijk voor het uitdragen van het Europese mensenrechtenbeleid in de wereld. De Europese Unie publiceert jaarlijks een verslag over mensenrechten en democratie in de wereld.

Inhoud

1.

Europees extern mensenrechtenbeleid

Mensenrechten zijn centraal komen te staan in de overeenkomsten die de EU met landen buiten de Unie sluit. Zulke overeenkomsten bevatten vaak een clausule waarin staat dat mensenrechten van essentieel belang zijn voor de relatie tussen de partijen.

Het EU-programma voor wereldwijde humanitaire noodhulp heeft niet als voorwaarde dat de mensenrechten gewaarborgd moeten worden. De EU verleent hulp ongeacht de vraag of de schade veroorzaakt is door natuurrampen of wanbestuur van onderdrukkende regimes.

In de contacten met landen als Rusland, China en Iran brengt de EU met soms meer en soms minder succes de mensenrechten ter sprake. Aan landen die mensenrechten schenden legt de EU sancties op, zoals aan Myanmar en Zimbabwe.

De parlementaire commissie Buitenlandse zaken, met de hulp van de subcommissie mensenrechten, neemt de kwestie van de verdediging van de mensenrechten buiten de Unie voor haar rekening. Om mensenrechtenschendingen aan de kaak te stellen en politieke druk uit te oefenen worden resoluties aangenomen.

In 2014 nam het Europees Parlement bijvoorbeeld een resolutie aan waarin de Sudanese autoriteiten worden opgeroepen om de rechten van religieuze minderheden en van vrouwen beter te beschermen. Ook veroordeelde het Europees Parlement de ernstige aantasting van de persvrijheid in Egypte. In juni 2014 werd in Egypte een groot aantal mensen, waaronder een aantal journalisten, ter dood veroordeeld.

Wat doet het Europees Parlement nog meer met mensenrechten?

  • Elk jaar brengt het EP rapporten uit over de mensenrechtensituatie in en buiten de EU
  • Op elke plenaire vergadering in Straatsburg reageert het EP op urgente gevallen van schendingen van de mensenrechten in de wereld
  • EP-leden bezoeken landen om als waarnemers de verkiezingen te volgen
  • Het EP neemt initiatieven op gebieden zoals de bescherming van minderheden, van mensenrechtenactivisten en conflictpreventie
  • Uitreiken van de Sacharovprijs

Eind 2011 besloot het Europees Parlement een fonds op te richten voor internetvrijheid buiten de Europese Unie. Vanaf 2012 traint de EU buitenlandse bloggers, online journalisten en mensenrechtenactivisten om ze weerbaar te maken tegen censuur en cyberaanvallen.

De EU besteedt ook speciaal aandacht aan mensenrechten van vrouwen. Er zijn landen, binnen en buiten de EU, waar vrouwen nog steeds niet dezelfde rechten hebben als mannen of anders worden behandeld dan mannen.

In sommige landen komt gendercide voor: het systematisch doden van mensen op basis van hun geslacht. Het komt vooral voor bij vrouwen; in dat geval wordt gesproken van femicide. In sommige culturen hebben mannen de voorkeur boven vrouwen en dit leidt ertoe dat meisjes voor hun geboorte of vlak daarna worden gedood, of worden verwaarloosd. Op 8 oktober 2013 nam het Europees Parlement een resolutie aan om onderzoek naar gendercide en de oorzaken daarvan te stimuleren. Ook zou er nieuwe regelgeving moeten komen om het probleem van gendercide tegen te gaan. Tot zo ver is er nog geen nieuwe regelgeving.

2.

De Sacharovprijs

Elk jaar kent het Europees Parlement de Sacharovprijs toe aan individuen of internationale organisaties die zich hebben onderscheiden in de strijd voor de mensenrechten. Naar het voorbeeld van Andrei Sacharov getuigen de winnaars van de Sacharovprijs van de moed die nodig is om de mensenrechten en de vrije meningsuiting te verdedigen.

Veel van de genomineerden zijn gevangengenomen activisten die strijden voor mensenrechten en democratie. Sommige voormalige winnaars zoals de Birmaanse politica Aung San Suu Kyi (1990) en de Chinese cyberdissident Hu Jia (2008) staan nog steeds onder huisarrest of zitten gevangen. In het geval van de Cubaanse beweging Dames in Wit (Ladies in White, 2005) werd het hen verboden hun land te verlaten. Zij waren hierdoor destijds niet in staat om persoonlijk de prijs voor hun moed in ontvangst te nemen. Ook de winnaar van de prijs in 2010, de Cubaan Guillermo Fariñas, kon de prijs niet zelf ophalen omdat hij een reisverbod kreeg.

3.

Jaarlijks rapport over mensenrechten in de wereld 2018

In mei 2019 verscheen het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld voor 2018. De EU maakt zich zorgen over een aantal negatieve ontwikkelingen op het gebied van mensenrechten. Geweld tegen journalisten en andere medewerkers van media is toegenomen. Hierdoor is er minder ruimte voor persvrijheid.

In 2018 was het zeventig jaar geleden dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd ondertekend. De EU wil het voortouw blijven nemen bij de bevordering van mensenrechten. Tijdens de 73e Algemene Vergadering van de VN lanceerde de EU het initiatief 'Good Human Rights Stories .' Positieve verhalen over mensenrechten moet landen inspireren deze rechten te beschermen. Naast de EU hebben 13 andere landen zich aangesloten bij dit initiatief.

4.

5.

Meer informatie

Factsheet Europees Parlement

Terug naar boven