r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Noord-Ierland

kaart Noord-Ierland

Noord-Ierland, ook wel Ulster genoemd, ligt op het noordoostelijk deel van het eiland Ierland. De oppervlakte is ongeveer 14.000 km2 en het vormt, samen met Engeland, Wales en Schotland, het Verenigd Koninkrijk. Noord-Ierland grenst aan de Republiek Ierland en de Ierse Zee. Ondanks dat het geen soevereine staat is, kent Noord-Ierland een eigen bestuur, eigen wetgeving en eigen bankbiljetten. Belfast is de hoofdstad en de officiële taal is Engels, maar er wordt ook Iers gesproken.

1.

Relatie met Verenigd Koninkrijk

Het eiland Ierland is eeuwenlang in handen geweest van het Verenigd Koninkrijk. In 1921 kreeg Ierland, na jaren van onenigheid, de status van vrijstaat binnen het Britse Gemenebest. Voorwaarde was wel dat het land in tweeën werd gesplitst: de zes noord-oostelijke graafschappen bleven verbonden aan het Verenigd Koninkrijk, de overige graafschappen vormden de Vrije Staat Ierland. In 1949 werd de Republiek Ierland uitgeroepen, daarmee verliet dit grootste gedeelte van het eiland het Britse Gemenebest en werd het volledig zelfstandig.

Al eeuwenlang liggen de protestantse en katolieke bewoners van Noord-Ierland met elkaar overhoop. In de jaren zestig laaide het geweld op. De protestantse meerderheid discrimineerde de katholieke minderheid en dat leidde tot rellen en aanslagen. Vooral de Irish Republican Army (IRA), die tegen de Britse overheersing in Noord-Ierland was, pleegde veel aanslagen. De bekendste is die op de Britse premier Margaret Thatcher in 1984 in Bristol. Zij wist te overleven, vijf anderen kwamen om. Maar ook de Britten traden hard op. Op zondag 30 januari 1972 schoot het Britse leger 13 ongewapende katholieke burgers dood tijdens een protestmars in Londonderry. Deze dag is de geschiedenis ingegaan als Bloody Sunday.

Vanaf 1988 onderhandelden beide partijen over een vredesakkoord. Toch werden er in de eerste helft van de jaren negentig nog zeer regelmatig aanslagen gepleegd. Op 10 april 1998 tekenden de regeringen van Ierland en het Verenigd Koninkrijk in Belfast het Goede Vrijdagakkoord. Daarin werd onder andere afgesproken dat de bevolking de staatkundige toekomst van Noord-Ierland mocht bepalen. Het vredesproces werd in 2007 voltooid. Er werd een aparte Noord-Ierse regering gevormd met het katholieke Sinn Féinn en de protestantse partij Democratic Unionist Party (DUP).

2.

Huidige situatie

In 1998 gaf de Britse regering opdracht een grondig onderzoek te starten naar de schietpartij van 30 januari 1972. Dat onderzoek duurde maar liefst twaalf jaar. In 2010 bood de Britse premier David Cameron, namens de Britse regering, excuses aan aan Noord-Ierland voor de schietpartij op Bloody Sunday.

De strijd tussen de katholieken en protestanten heeft tussen 1968 en 1998 in Noord-Ierland aan ruim 3500 burgers en militairen mensen het leven gekost.

Terug naar boven