r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Politieke situatie Malta

Malta heeft een overzichtelijk politiek landschap. Er zijn twee partijen die elkaar in sterkte weinig ontlopen, de centrumrechtse (christendemocratische) Nationale Partij en de sociaaldemocratische Labour Partij. Bij de parlementsverkiezingen van maart 2013 wonnen de socialisten onder leiding van Joseph Muscat en kwam er een door hem geleid kabinet. Op 3 juni 2017 waren er vervroegde verkiezingen, waarbij de zittende regering de meerderheid behield.

In 2004 trad het kabinet-Gonzi aan, dat in 2008 door winst van de Nationale Partij bij de parlementsverkiezingen kon blijven regeren. Het kabinet viel na een nederlaag in het parlement in december 2012. Sinds eind jaren tachtig was meestal de Nationale Partij aan de macht.

Lange tijd was de sociaaldemocraat Dom Minthoff de belangrijkste politicus van Malta. Hij leidde in de jaren 1971-1984 diverse kabinetten. In 1984 volgde zijn partijgenoot Bonnici hem op. Na de verkiezingen van 1987 kwam de Nationale Partij aan de macht, met Eddie Fenech Adami als premier.

De sociaaldemocraten regeerden ook korte tijd na de verkiezingen van 1996. Alfred Sant was toen minister-president. Zijn kabinet strandde echter in 1998 door een intern conflict in de Labour Partij, waarna vervroegde verkiezingen uitliepen op een zege voor de Nationale Partij van Fenech Adami. In 2004 volgde zijn partijgenoot Lawrence Gonzi hem op.

1.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Malta is sinds 1974 een parlementaire republiek met een president als staatshoofd. De minister-president is regeringsleider. De president wordt voor vijf jaar gekozen door het parlement. In 2004-2009 was dat Fenech Adami.

De leider van de grootste partij in het parlement is automatisch minister-president. De kabinetsleden hebben zitting in het parlement, dat als wetgevend lichaam optreedt.

Het parlement bestaat uit één Kamer (Il-Kamra Tad-Deputati, de Kamer van Volksvertegenwoordigers), waarvoor ten minste iedere vijf jaar verkiezingen worden gehouden.

In 2003 werd een referendum gehouden over toetreding tot de EU.

kiesstelsel

Het kiesstelsel is een mengvorm van evenredige vertegenwoordiging en de single transferable vote, waarbij kiezers kandidaten naar voorkeur rangschikken en ook de tweede, derde en volgende voorkeuren medebepalen wie er worden gekozen. Er zijn dertien districten, waar per district vijf parlementsleden worden gekozen. Het kiesrecht geldt vanaf 16 jaar.

Aanvulling van het aantal parlementszetels vindt plaats om de electorale sterkte van een partij in overeenstemming te brengen met het aantal afgevaardigden in het parlement. Als een partij meer dan vijftig procent van de stemmen haalt, maar geen parlementaire meerderheid, dan krijgt zij extra zetels om die meerderheid alsnog te bewerkstellingen.

partijen

De Maltezer politiek wordt beheerst door twee partijen. Centrumrechts staat de christendemocratische Partit Nazzjonalista (Nationale Partij) en centrumlinks de sociaaldemocratische PL (Partit Laburista, Arbeiderspartij).

2.

Zetelverdeling Kamra Tad-Deputati vanaf 1992

jaar

PN

PL

totaal

verkiezingsdatum

1992

34

31

65

22 februari

1996

34

35

69

28 oktober

1998

35

30

65

5 september

2003

35

30

65

12 april

2008

35

34

69

8 maart

2013

29

38

67

9 maart

2017

30

37

67

3 juni

3.

Kabinetten vanaf 1987

naam

periode

kleur

partij

belangrijke ministers

Fenech Adami I

12 mei 1987-28 oktober 1996

centrumrechts

NP

BuZa: Tabone

1989: Fenech Adami

1990: De Marco

Sant

28 oktober 1996-6 september 1998

centrumlinks

PL

BuZa: Vella

Fenech Adami II

6 september 1998-23 maart 2004

centrumrechts

NP

BuZa: De Marco

1999: J. Borg

Gonzi

23 maart 2004-11 maart 2013

centrumrechts

NP

BuZa: Tonio Borg

2008: Bonnici

2012: Gonzi

Muscat

11 maart 2013-heden

centrumlinks

PL

BuZa: Vella

Terug naar boven