r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF)

European Financial Stability Facility

Dit tijdelijke noodfonds (Engels: European Financial Stability Facility) werd in 2010 opgericht om de financiële stabiliteit in de eurozone te bewaren. Eurolanden die in financiële problemen verkeerden, konden bij het EFSF een lening aanvragen. Die leningen zijn onder strikte voorwaarden van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verstrekt.

Sinds 1 juli 2013 kan er geen aanspraak meer worden gedaan op het EFSF. Steun loopt sindsdien altijd via het permanente noodfonds, het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM). Wel zal het EFSF alle bestaande leningen afwikkelen.

Via het EFSF is steun verleend aan Ierland, Portugal en Griekenland.

Delen

Inhoud

1.

Achtergrond

Het EFSF is op 9 mei 2010 voor een aanvankelijke periode van drie jaar opgericht door de (toen nog) zestien EU-lidstaten die de euro hebben ingevoerd als nationale valuta. De lidstaten zijn aandeelhouder binnen de faciliteit en zij zitten in de directie van het EFSF.

Op 7 juni 2010 bereikten de ministers van Financiën van de eurolanden een akkoord over de oprichting van een noodfonds voor eurolanden in problemen. De eurolanden spraken af hiervoor voor 440 miljard euro garant te staan. Het fonds maakte deel uit van een breder vangnet van in totaal 750 miljard euro om de afname van het vertrouwen in de euro te stoppen. Naast het noodfonds van de eurolanden zegde het IMF 250 miljard euro toe. De Europese Commissie stelde 60 miljard euro beschikbaar via een European Financial Stabilisation Mechanism.

Het EFSF moest eurolanden ondersteunen wanneer hun kredietwaardigheid zo ver afnam dat ze niet meer konden lenen op de financiële markten. Om voor een lening uit het ESFS in aanmerking te komen, moest een lidstaat voldoen aan strenge voorwaarden, zoals het doorvoeren van hervormingen en bezuinigingen.

Het EFSF is gevestigd in Luxemburg. De Duitser Klaus Regling is de voorzitter. Regling leidt ook het permanente noodfonds, het ESM.

2.

Werking van het fonds

Het fonds heeft zelf geen geld in kas. Het leent tegen lage rentes geld van de kapitaalmarkten en leent dat vervolgens tegen gunstige voorwaarden uit aan landen die in financiële moeilijkheden zitten.

Het fonds kan geld lenen tegen een lage rente omdat het IMF, de Commissie en met name de EU-lidstaten borg staan voor de leningen. Financieel solide landen dekken het risico af, voor het geval dat landen aan wie geld uitgeleend wordt de lening niet kunnen aflossen. Het voordeel voor de landen die geld lenen van het fonds is dat ze een veel lagere rente betalen dan wanneer ze zelf direct geld op de kapitaalmarkten zouden lenen. De rente die de landen aan het EFSF betalen, vloeit terug naar de landen die garant staan.

3.

Aanpassing juli 2011

Op de Europese top van 21 juli 2011 zijn de regeringsleiders van de eurozone in principe overeengekomen het EFSF op een aantal punten aan te passen:

  • de looptijd van leningen is verlengd tot minimaal vijftien en maximaal dertig jaar;
  • de rente op uitstaande leningen mag nauwelijks boven de rente liggen die het EFSF moet betalen;
  • EFSF-gelden kunnen, op basis van analyses van de ECB, worden gebruikt om staatsleningen op te kopen wanneer omstandigheden op de financiële markten tot onaanvaardbare risico's leiden;
  • EFSF-gelden mogen gebruikt worden door lidstaten om geld te lenen aan financiële instellingen.

4.

Extra mogelijkheden om geld aan te trekken

Door ontwikkelingen op de financiële markten ontstond er onzekerheid of de 440 miljard euro aan garanties van de eurolanden aan het EFSF wel genoeg was. Op de Europese top van 26 op 27 oktober 2011 werd besloten om twee extra mogelijkheden te creëren voor het fonds om geld aan te trekken.

Garant staan

De eerste manier is het EFSF voor een deel garant te laten staan voor staatsleningen van landen die in de problemen zitten. Op die manier is het risico voor een belegger voor een deel afgewenteld op het noodfonds, wat de staatsleningen veel aantrekkelijker maakt. Indirect staan de financiers van het fonds zo garant als het misgaat bij een lening. Het voordeel voor de in nood verkerende landen is dat zij door deze garanties een lagere rente op de leningen betalen, waardoor de financiële druk op die landen minder wordt.

Special Purpose Vehicles

De tweede manier is het oprichten van zogenaamde "Special Purpose Vehicles" waarin geld van particuliere beleggers en overheidsinstellingen wordt gebundeld. Die "Special Purpose Vehicles" kunnen vervolgens geld lenen aan landen in de problemen. Afhankelijk van de omstandigheden op de financiële markten zou het EFSF het vier- of vijfvoudige aan extra kapitaal kunnen aantrekken door het zogenaamde hefboomeffect.

Het fonds had bij het opstellen van deze opties al ruim 200 miljard euro aan leningen uitstaan. Als het de rest van het geld op deze manier kan inzetten, dan zou het noodfonds de beschikking krijgen over ongeveer 1.000 miljard euro. Hierdoor is het fonds slagvaardiger gemaakt zonder daadwerkelijk extra geld in het EFSF te steken. Eind 2011 werd duidelijk dat dit hooguit een verdrievoudiging zou zijn. Hierdoor zou het noodfonds te beperkt zijn als grote landen zoals Italië of Spanje in de problemen komen.

Het voordeel voor de lidstaten bij deze constructies is dat de lidstaten zelf hun garanties niet hoeven uit te breiden, maar dat het EFSF voor iedere euro die het ter beschikking heeft, een veelvoud aan kapitaal kan aantrekken. Omdat het noodfonds garant staat voor afbetaling van de lening, zouden private investeerders interesse kunnen hebben in deze constructies.

5.

Aanpassingen december 2011

Op 7 december 2011 werd bekendgemaakt dat het fonds ook schuldpapieren met looptijden van drie, zes en twaalf maanden uit zou geven om de financiering van het fonds flexibeler te maken.

Daarnaast besloten de Europese regeringsleiders om de invoering van het permanente noodfonds, het ESM, te vervroegen.

6.

Vervanging door een permanent noodfonds

Het European Stability Mechanism (ESM) is een permanent financieel noodfonds dat leningen verstrekt aan EU-lidstaten die in financiële problemen verkeren. Het uiteindelijke doel van deze steun is het bewaken van de economische en financiële stabiliteit van de EU om zo de waarde van de euro te waarborgen.

Aanvankelijk zou het permanente noodfonds medio 2013 het EFSF vervangen, maar om de eurocrisis sneller te boven te komen is het ESM in oktober 2012 operationeel geworden.

7.

Meer informatie

Andere websites

Delen

Terug naar boven