r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

NAVO-baas Rasmussen wil betere veiligheidssamenwerking met EU

Met dank overgenomen van Europees Parlement (EP), gepubliceerd op woensdag 18 november 2009, 14:57.

Anders Fogh Rasmussen "De NAVO is geen vijand van Rusland"

Anders Fogh Rasmussen nam de functie van secretaris-generaal van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) in augustus van dit jaar over van de Nederlander Jaap de Hoop Scheffer. In dit exclusieve interview praat Rasmussen over de politieke en militaire samenwerking tussen de EU en de NAVO. Ook zet hij uiteen hoe hij de toekomst van Afghanistan en de betrekkingen met Rusland ziet.

Europa ontwikkelt haar eigen veiligheids- en defensiebeleid; hoe ziet de toekomstige samenwerking tussen de EU en de NAVO eruit?

"Ik ben voorstander van een sterker defensie- en veiligheidsbeleid binnen de EU. Ik zie graag een EU die in staat is tot crisisbeheersing en vredesoperaties in samenwerking met de NAVO. De twee moeten complementair aan elkaar zijn. Ik denk dat versterkte samenwerking zinvol is op zowel politiek als militair vlak. In Kosovo bijvoorbeeld voert de NAVO de militaire operaties uit en zorgt de EU voor de civiele missie. In Bosnië is het andersom; we hebben daar de verantwoordelijkheid voor de militaire operatie aan de EU overgedragen. Door deze samenwerking zijn efficiënte oplossingen mogelijk."

De NAVO kent zijn eigen Parlementaire Assemblée; welke rol kunnen instanties zoals het Europees Parlement en de nationale parlementen spelen bij het veiligheids- en defensiebeleid?

"Er bestaan verschillen tussen onze lidstaten ten aanzien van hoe sterk de parlementen zich bezig houden met veiligheid en defensie. Ik ben een voorstander van een sterke betrokkenheid van parlementariërs in defensie en veiligheid. Ik denk dat het vandaag de dag van cruciaal belang is de relatie tussen de mensen en de besluitvorming in het veiligheids- en defensiebeleid te versterken. Vandaag de dag heeft dit meer invloed op de gewone man dan vroeger."

Begin december zal u Moskou bezoeken voor besprekingen met de Russische leiders. Hoe ziet u de toekomstige samenwerking tussen de NAVO en Rusland?

"Mijn langetermijnvisie is om een strategisch partnerschap tussen de NAVO en Rusland te vestigen. Ik denk dat Rusland en de bondgenoten binnen de NAVO uiteindelijk gemeenschappelijke veiligheidsbelangen hebben, ondanks onze meningsverschillen over bijvoorbeeld Georgië. We moeten vasthouden aan de territoriale integriteit en de soevereiniteit van Georgië. Maar deze geschillen mogen niet het feit overschaduwen dat we worden geconfronteerd met dezelfde bedreigingen op het gebied van veiligheid.

Een van de bedreigingen vormt Afghanistan. De Russen weten heel goed dat als het terrorisme opnieuw geworteld wordt in Afghanistan, dat het zich dan gemakkelijk kan verspreiden vanuit Afghanistan via Centraal-Azië naar Rusland. Terrorisme is een ander voorbeeld, Rusland heeft zelf last van terreuraanslagen. Proliferatie van massavernietigingswapens is een ander voorbeeld, net als de piraterij in de Golf van Aden.

Dus tijdens mijn bezoek aan Rusland zal een van mijn zeer belangrijke taken zijn om de politieke leiding in Rusland ervan te overtuigen dat de NAVO geen vijand van Rusland is. Integendeel: we delen dezelfde belangen op een aantal gebieden."

Tijdens de Afghaanse verkiezingen liet u weten dat slechts 3% van de stembureaus werd aangevallen, de NAVO had daarom uitstekend werk verricht op het gebied van veiligheid. Denkt u dat de Afghaanse autoriteiten na de massale fraude de NAVO hebben teleurgesteld?

"Uit het oogpunt van veiligheid waren de verkiezingen zeer succesvol, maar het verkiezingsproces is een moeilijke tijd voor ons allemaal geweest. Het gebrek aan geloofwaardigheid is een probleem. De internationale gemeenschap moet als doel hebben ervoor te zorgen dat Karzai en zijn regering goed bestuur afleveren en de basisdiensten aan het Afghaanse volk aanbieden, dat ze de corruptie effectief bestrijden. Daartoe moeten we een versterkte inzet van de internationale gemeenschap hebben."

Anders Fogh Rasmussen

  • 1987-1992: Minister van Belastingen Denemarken
  • 1990-1992: Minster van Economische zaken Denemarken
  • 1998-2009: leider van de Deense liberale partij (Venstre)
  • 2001-2009: premier van Denemarken
  • Augustus 2009: secretaris-generaal van de NAVO

Zoals u weet raakt de publieke opinie in Europa nerveus over de slachtoffers onder haar troepen. Op welk punt verklaart de NAVO de missie in Afghanistan als volbracht?

"De missie is volbracht wanneer de Afghanen klaar zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen veiligheid en hun eigen land kunnen besturen. Maar natuurlijk ben ik niet in staat om het exacte tijdschema te presenteren. De bedoeling is de verantwoordelijkheden over te dragen aan de Afghanen, provincie per provincie.

Daarvoor moeten we de Afghaanse militairen en de Afghaanse politie trainen en het aantal Afghaanse veiligheidstroepen verhogen. De NAVO heeft besloten een opleidingsmissie te vestigen, deze moet volledig uitgerust zijn. Ik denk dat deze overdracht van verantwoordelijkheid volgend jaar kan beginnen in gebieden waar de omstandigheden dit toelaten."

President Obama zal binnenkort beslissen of hij meer troepen naar Afghanistan zal sturen. Denkt u dat hij meer troepen zal sturen en welke gevolgen zal dit hebben?

"Ik denk dat we zullen eindigen met meer middelen, meer troepen, maar het is nog te vroeg om een exact cijfer aan te geven. We zijn nu in zeer intens overleg tussen bondgenoten en partners binnen de internationale ISAF-coalitie bestaande uit 43 landen. Ik denk dat het noodzakelijk is om voldoende tijd te nemen om te controleren of we echt de juiste beslissing nemen.

De NAVO is op dit moment 's werelds sterkste militaire alliantie met een enorme capaciteit, maar natuurlijk zijn we nu sterk gericht op onze missie in Afghanistan. Er staat niet alleen veel op het spel voor de Afghaanse bevolking, maar het gaat in de eerste plaats om onze eigen veiligheid en die van de internationale gemeenschap. Ik wil benadrukken dat we in Afghanistan zijn omdat voor het eerst in de geschiedenis Artikel 5 van toepassing is geweest: een aanval op een lid wordt beschouwd als een aanval op alle leden. De terroristen die de VS op 11 september 2001 aanvielen hadden hun wortels in Afghanistan.

Ik wil benadrukken dat de kerntaak van de NAVO de territoriale verdediging van de geallieerde landen is, maar we moeten ons realiseren dat in de huidige wereld de verdediging van onze eigen grenzen vaak heel ver weg begint, zoals in Afghanistan dat nu dus onze topprioriteit is."

De NAVO is nu in het proces van de ontwikkeling van een nieuw strategisch concept. Landen als de VS, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Denemarken geven de voorkeur aan een meer globale strategie, terwijl Frankrijk en veel nieuwe lidstaten een meer regionale focus zouden verkiezen. Wat ziet u het liefst?

"Dit zal een van de belangrijkste onderwerpen op onze agenda zijn. Territoriale verdediging volgens Artikel 5 zal onze kernfunctie blijven. We worden ook geconfronteerd met nieuwe bedreigingen, cyberaanvallen bijvoorbeeld. Om deze nieuwe bedreigingen het hoofd te bieden moeten we onze strijdkrachten transformeren.

Ik denk dat als we onze territoriale verdediging geloofwaardig willen maken, we ervoor moeten zorgen dat we onze mensen kunnen bewegen, dus we hebben een meer mobiele, een flexibeler leger nodig. Ik zie geen tegenstelling tussen territoriale verdediging en een wereldwijd bereik en een mondiaal perspectief. Mijn rol zal zijn om deze brug te bouwen."

Hoe ziet u de verschillen tussen het premier zijn van Denemarken en secretaris-generaal van de NAVO?

" Ik heb deze vraag heel vaak horen stellen! (lacht) Er zijn gelijkenissen en er zijn verschillen. Ik denk dat er in mijn geval meer overeenkomsten dan verschillen zijn. Natuurlijk is het een bijzondere uitdaging om de secretaris-generaal van de NAVO te zijn, het waarborgen van consensus tussen 28 naties; 28 afzonderlijke soevereine naties met 28 bijzondere belangen. Als leider van Deense regering was ik ook in de positie waar ik een consensus binnen de regering moest creëren. Dus ik denk dat ik uit een politieke omgeving kom waar we gewend zijn aan het bouwen van consensus."


Terug naar boven