r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Reizen in de Europese Unie

Station met treinen
Bron: © European Union, 2017

Alle EU-burgers mogen vrij door de EU reizen. Dit betekent dat slechts een geldig paspoort of identiteitskaart nodig is om naar andere EU-landen te kunnen reizen. Daarnaast heeft u als burger van een EU-lidstaat, in vergelijking met toeristen en reizigers uit niet EU-landen, extra rechten en mogelijkheden. Zo mag u ook tijdelijk in een andere lidstaat wonen.

Ook beschikt u over bepaalde mogelijkheden en garanties bij (onder meer) particuliere aankopen en transacties en hebt u extra rechten bij noodzakelijke medische verzorging. Verder kunt u als inwoner van de EU overal ter wereld bij elke Europese ambassade aankloppen.

Op 15 juni 2017 zijn de extra kosten voor mobiel bellen, internetten en sms'en in het buitenland binnen de EU afgeschaft. Daarnaast hebben alle EU-burgers sinds maart 2018 ook toegang tot hun digitale abonnementen in alle lidstaten.

1.

Recht om te reizen

EU-burgers die zich in een andere EU-lidstaat willen vestigen voor een periode van langer dan drie maanden, hoeven sinds 2006 geen verblijfskaart meer aan te vragen. Zij moeten zich gewoon laten inschrijven bij de bevoegde instanties (bijvoorbeeld de gemeente), wanneer het gastland dat noodzakelijk acht.

Uw familieleden mogen u altijd vergezellen, ook al hebben zij een andere nationaliteit. Wanneer uw familieleden geen EU-burger zijn, kan de lidstaat waarheen of waardoor u wilt reizen, afhankelijk van de nationaliteit van deze familieleden, een inreisvisum verlangen. Het consulaat moet dit visum kosteloos en zonder onnodige formaliteiten afgeven.

Overigens hebben familieleden die geen EU-burger zijn maar wel in een van de landen wonen die de Schengenovereenkomst (zie hieronder) volledig toepassen, geen visum nodig wanneer zij naar een ander Schengenland willen reizen. Zij kunnen, ook zonder dat u hen vergezelt, vrij en zonder visum in het Schengengebied reizen wanneer zij hun paspoort en verblijfsvergunning bij zich hebben.

2.

Personencontroles en vervoer van goederen

Vrij reizen, Schengen

Binnen de 26 landen van de Schengenzone kunt u in principe vrij reizen zonder grenscontroles. Naar aanleiding van de toenemende migratie vanuit onder meer het Midden-Oosten en Afrika, hebben sommige landen echter weer controles aan de binnengrenzen ingevoerd.

Beperkingen aan het vervoer over de grens

Als u binnen de Europese Unie reist, mag u persoonlijke bezittingen meenemen. Wel gelden er beperkingen voor (onder meer) drugs, pornografie en producten die afkomstig zijn van beschermde dier- of plantensoorten. Geneesmiddelen voor eigen gebruik mag u meenemen, maar u mag niet in het bezit zijn van een grotere hoeveelheid geneesmiddelen dan u voor uzelf nodig hebt.

Sommige lidstaten verlangen dat u aangifte doet van het geld dat u bij zich hebt wanneer u hun grondgebied binnenkomt of verlaat. De drempel loopt van land tot land echter sterk uiteen. Als u een groot geldbedrag wilt meenemen, kunt u dan ook het best voor uw vertrek informeren vanaf welk bedrag u aangifte moet doen in het land waar u naartoe reist. De informatieverplichting kan ook gelden als u een groot bedrag van uw bank wilt overmaken naar een andere bank in de EU.

Voor het reizen met grote geldbedragen gelden ook regels. Sinds 2007 is het verplicht om aangifte te doen bij de douane van het land waar u de EU binnenkomt of uitgaat wanneer u meer dan 10.000 euro wilt meenemen. Dat kan zijn in de vorm van contant geld, maar ook in de vorm van cheques, aandelen of obligaties.

Onder bepaalde voorwaarden mag u uw huisdieren naar een andere lidstaat meenemen. In de meeste lidstaten is bijvoorbeeld voor honden en katten een geldig bewijs van inenting tegen hondsdolheid vereist. Hiervoor bestaan standaardverklaringen die verkrijgbaar zijn bij uw dierenarts. Voor sommige landen gelden specifieke voorwaarden.

Aankopen voor persoonlijk gebruik

3.

Vervoer, hulp en gezondheid

Rijbewijs, regels, ongeval

In Duitsland geldt soms geen maximumsnelheid, in Ierland rijdt men links en in Cyprus mogen bestuurders een drankje extra drinken: ieder land in Europa houdt er zijn eigen verkeersregels op na. Wie van plan bent om met de auto naar een ander EU-land te reizen, kan zich het beste vooraf verdiepen in de buitenlandse verkeersregels en de rechten en plichten van reizigers.

Europees alarmnummer 112

Het Europese alarmnummer 112 geldt in vijftig EU lidstaten als dé manier om de hulpdiensten in te schakelen. Zowel de plaatselijke politie als de brandweer en/of medische diensten zijn 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis bereikbaar. Het nummer is actief in tientallen Europese landen (binnen én buiten de EU) en is zowel met de mobiele telefoon als de vaste lijn te bereiken.

Verlies of diefstal

Als u op reis in het buitenland te maken krijgt met verlies of diefstal, is het belangrijk dat u altijd aangifte doet bij de lokale politie. Het politierapport dat u vervolgens ontvangt, moet u samen met overige benodigde documenten inleveren bij uw verzekeringsmaatschappij om gebruik te kunnen maken van een schadevergoeding.

Als u op vakantie uw paspoort verliest, is het naast de aangifte op het lokale politiebureau ook belangrijk dat u aangifte doet bij de Nederlandse ambassade in het land waar u op dat moment verblijft. Het is dan ook aan te raden om voordat u op reis gaat het adres van de Nederlandse ambassade in het land van bestemming op te zoeken en te noteren. Op die manier heeft u het altijd bij de hand in geval van nood.

Gezondheidszorg

U en uw familieleden hebben bij ziekte of een ongeval tijdens een reis binnen de Europese Unie recht op de noodzakelijke medische verzorging. Voor het snel krijgen van dringende medische zorg, is het nuttig om een Europese ziekteverzekeringskaart of een gelijkwaardig document bij u te hebben. Zonder een dergelijke kaart, zult u voor een medische handeling eventueel het volle bedrag zelf moeten betalen. U kunt de factuur in dat geval later bij uw verzekeraar indienen; deze zal de kosten vergoeden volgens het tarief dat geldt in het land waar u bent behandeld.

De Europese ziekteverzekeringskaart geeft echter geen recht op een automatische terugbetaling van medische verzorging wanneer u speciaal voor deze verzorging naar het buitenland bent gegaan.

4.

Uw rechten en mogelijkheden als consument op reis

Goedkoper mobiel bellen en internetten

Op 15 juni 2017 werden de extra kosten voor internetten, bellen en sms'en, die vroeger door telecombedrijven in het buitenland werden gerekend, afgeschaft door de EU. Vanaf 2008 werden de tarieven stapsgewijs verlaagd. Per 15 mei 2019 wordt het maximumtarief voor bellen vanuit het eigen land naar een ander EU-land vastgesteld op 19 eurocent per minuut. Een sms mag niet meer dan 6 eurocent kosten.

Toegang tot uw digitale abonnementen

Pakketreizen en vliegreizen

Ook touroperators zijn gebonden aan Europese regels. Als u een pakketreis koopt (combinatie van vervoer, verblijf en eventueel activiteiten), heeft u bepaalde rechten.

Voor reizen met trein en bus heeft de Europese Unie ook een aantal rechten voor passagiers vastgesteld. Zo moeten alle ritten toegankelijk zijn voor gehandicapten en hebben buspassagiers sinds 2013 bij reizen met lange afstanden extra rechten, zoals compensatie bij extreme vertragingen en ongelukken.

In 2011 heeft de Europese Commissie nieuwe regelgeving aangenomen, die het reizen per trein in de Europese Unie nog eenvoudiger moet maken. Informatie voor reizigers, zoals treinkosten en vertrektijden, moet gestroomlijnd worden en het moet voor reizigers makkelijker worden om vanuit eigen land hun reis in een ander EU-land te plannen en tickets te kopen.

Als uw vlucht vertraging heeft of geannuleerd wordt, kunt u in aanmerking komen voor compensatie. De compensatie geldt voor vluchten binnen de Europese Unie (EU) of voor vluchten van buiten de unie naar een EU-land, voor zover het een vlucht van een EU-luchtvaartmaatschappij betreft. De rechten van passagiers zijn vastgelegd in de Europese verordening 261/2004.

Transacties binnen de eurozone

De eurozone bestaat uit de 19 EU-lidstaten die de euro hebben ingevoerd als wettig betaalmiddel. Deze lidstaten voeren gezamenlijk het eurobeleid. De landen waar de euro wel als betaalmiddel geaccepteerd wordt maar die geen lid zijn van de EU behoren niet tot de eurozone.

Transacties buiten de eurozone

Wanneer zakenreizigers of toeristen uit eurolanden een betaling doen in een niet-euroland, kunnen hieraan extra kosten verbonden zijn. Vanaf 15 december 2019 moeten banken in landen die zich binnen de EU, maar buiten de eurozone bevinden, vooraf vermelden wat de kosten van een transactie zijn. Zo kan iemand die bijvoorbeeld in Denemarken afrekent, zien welke optie goedkoper is; betalen in euro's of betalen in Deense Kronen. De nieuwe transparantieregels gelden ook omgekeerd, wanneer inwoners van EU-landen buiten de eurozone, in de eurozone willen pinnen.

Timesharing

De groei van de toeristenindustrie heeft mede geleid tot een sterke toename van contracten betreffende de koop van het gebruiksrecht voor onroerend goed gedurende een bepaalde periode (periode-eigendom of timesharing). Zo kan bijvoorbeeld het recht gekocht worden om gedurende een week per jaar gebruik te mogen maken van een appartement aan zee of in de bergen.

Wanneer u een contract met een looptijd van meer dan drie jaar en een timesharingperiode van ten minste één week per jaar sluit, bestaat er Europese wetgeving om u te beschermen. Er zijn onder meer bepalingen over de informatieverschaffing door de verkoper, de taal waarin het contract opgesteld moet zijn, een bedenktermijn na ondertekening van het contract en het verbod op het eisen van voorschotten tijdens de bedenktermijn.

Klachten bij aankoop in het buitenland

Als consument kunt u van mening zijn dat u schade hebt geleden door misleidende reclame of een oneerlijk contract, of kunt u een geschil hebben in verband met de aankoop van goederen, het aangaan van een lening of het afsluiten van een verzekering.

Vaak kunnen dergelijke problemen in goed onderling overleg en kosteloos worden geschikt door een klacht in te dienen bij de betrokken fabrikant, verkoper of dienstverlener. Als dit niets oplevert, kunt u contact opnemen met het Europees Consumenten Informatiepunt. Deze zal u eventueel adviseren om het Europees klachtenformulier in te vullen.

Geschillen met een overheidsinstantie

Als u denkt dat de nationale, regionale of plaatselijke overheid de rechten die u dankzij de EU-wetgeving hebt, verkeerd heeft geïnterpreteerd of dat u of een van uw familieleden wordt gediscrimineerd, kunt u uw rechten verdedigen door bij de betrokken overheid een klacht in te dienen.

Als u geen bevredigend antwoord krijgt, heeft u andere mogelijkheden om voor uw rechten op te komen. Voor een persoonlijk advies over uw EU-rechten, neemt u contact op met Uw Europa - Advies voor burgers (een juridische EU-adviesdienst). U kunt daarnaast overwegen een klacht in te dienen bij de EU-dienst Solvit. Eventueel verwijzen deze organisaties u door naar de nationale ombudsman. Ten slotte kunt u een procedure starten door de Europese Commissie te vragen een rechtszaak te starten bij het Europees Hof van Justitie (in de regel is dit een langdurige procedure).

Makkelijker schadevergoeding eisen in ander EU-land vanaf 2009

Voor schadevergoedingen tot 2000 euro kan een eis worden neergelegd, bijvoorbeeld in het geval van blikschade na een botsing of oplichting in een winkel.

Voor het indienen van de eis zijn er Europese formulieren beschikbaar. Door de nieuwe procedure zijn geen advocaten meer nodig, waardoor bureaucratie en kosten bij schadevergoedingen worden verminderd.

5.

Meer informatie

Video's Europese Commissie

Terug naar boven