r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Reizen in de Europese Unie

Station met treinen
Bron: © European Union, 2017

Alle EU-burgers mogen vrij door de EU reizen. Dit betekent dat slechts een geldig paspoort of identiteitskaart nodig is om naar andere EU-landen te kunnen reizen. Daarnaast heeft elke EU-burger, in vergelijking met toeristen en reizigers uit niet EU-landen, extra rechten en mogelijkheden. Zo mogen EU-burgers ook tijdelijk in een andere lidstaat wonen.

Ook beschikken inwoners van de EU over bepaalde mogelijkheden en garanties bij (onder meer) particuliere aankopen en transacties en hebben zij extra rechten bij noodzakelijke medische verzorging. Verder kunnen EU-inwoners overal ter wereld bij elke Europese ambassade aankloppen.

Sinds 15 juni 2017 kunnen EU-burgers zonder extra kosten mobiel bellen, internetten en sms'en in andere EU-landen. Daarnaast hebben alle EU-burgers sinds maart 2018 ook toegang tot hun digitale abonnementen in alle lidstaten en enkele andere landen, zoals Noorwegen en IJsland.

1.

Recht om te reizen

EU-burgers die zich in een andere EU-lidstaat willen vestigen voor een periode van langer dan drie maanden, hoeven sinds 2006 geen verblijfskaart meer aan te vragen. Zij moeten zich gewoon laten inschrijven bij de bevoegde instanties (bijvoorbeeld de gemeente).

Wanneer er mensen zonder EU-lidmaatschap binnen een gezin zijn, hebben zij dezelfde rechten als hun EU-gezinsleden. Zij mogen dus meereizen met de EU-burgers van hun gezin naar een ander EU-land. De niet EU-burgers binnen het gezin moeten wel altijd een geldig paspoort meenemen en afhankelijk van hun nationaliteit, moeten zij soms ook een visum regelen.

Overigens hebben gezinsleden die geen EU-burger zijn maar wel in een van de landen wonen die de Schengenovereenkomst (zie hieronder) volledig toepassen, geen visum nodig wanneer zij naar een ander Schengenland willen reizen. Zij kunnen zelfstandig, vrij en zonder visum in het Schengengebied reizen wanneer zij hun paspoort en verblijfsvergunning bij zich hebben.

2.

Personencontroles en vervoer van goederen

Vrij reizen, Schengen

Binnen de 26 landen van de Schengenzone kunnen EU-burgers in principe vrij reizen zonder grenscontroles. Naar aanleiding van de toenemende migratie vanuit onder meer het Midden-Oosten en Afrika, hebben sommige landen echter weer controles aan de binnengrenzen ingevoerd.

Beperkingen aan het vervoer over de grens

Er gelden beperkingen voor het meenemen van persoonlijke bezittingen van EU-burgers binnen de EU. Zo mogen drugs, pornografie en producten die afkomstig zijn van beschermde dier- of plantensoorten niet mee op reis. Geneesmiddelen voor eigen gebruik mogen mee, maar niet meer dan voor eigen gebruik nodig is.

In sommige lidstaten moet aangifte gedaan worden van het geld dat meegenomen wordt bij het binnenkomen of verlaten van het desbetreffende land. De drempel verschilt van land tot land. Sinds 2007 is het in elk geval verplicht om aangifte te doen vanaf 10.000 euro bij de douane van het land waar je de EU binnenkomt of uitgaat. Dat kan zijn in de vorm van contant geld, maar ook in de vorm van cheques, aandelen of obligaties. Bij grote geldbedragen, moet vóór vertrek geinformeerd worden vanaf welk bedrag er aangifte moet worden gedaan in het land van bestemming. De informatieverplichting kan ook gelden bij het overmaken van een groot bedrag van uw bank naar een andere bank in de EU.

Onder bepaalde voorwaarden mogen huisdieren mee naar een andere lidstaat. In de meeste lidstaten is bijvoorbeeld voor honden en katten een geldig bewijs van inenting tegen hondsdolheid vereist. Hiervoor bestaan standaardverklaringen die verkrijgbaar zijn bij uw dierenarts. Voor sommige landen gelden specifieke voorwaarden.

Aankopen voor persoonlijk gebruik

3.

Vervoer, hulp en gezondheid

Rijbewijs, regels, ongeval

In Duitsland geldt soms geen maximumsnelheid, in Ierland en het Verenigd Koninkrijk rijdt men links en in Cyprus mogen bestuurders een drankje extra drinken: ieder land in Europa houdt er zijn eigen verkeersregels op na. Wie van plan is om met de auto naar een ander EU-land te reizen, kan zich het beste vooraf verdiepen in de buitenlandse verkeersregels en de rechten en plichten van reizigers.

Europees alarmnummer 112

Het Europese alarmnummer 112 geldt in vijftig EU lidstaten als dé manier om de hulpdiensten in te schakelen. Zowel de plaatselijke politie als de brandweer en/of medische diensten zijn 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis bereikbaar. Het nummer is actief in tientallen Europese landen (binnen én buiten de EU) en is zowel met de mobiele telefoon als de vaste lijn te bereiken.

Verlies of diefstal

In geval van verlies of diefstal in het buitenland, is het belangrijk om altijd aangifte te doen bij de lokale politie. Het politierapport dat daaruit volgt, moet samen met de overige benodigde documenten ingeleverd worden bij uw verzekeringsmaatschappij om gebruik te kunnen maken van een schadevergoeding.

Bij verlies of diefstal van het paspoort in het buitenland, is het naast de aangifte op het lokale politiebureau ook belangrijk om aangifte te doen bij de Nederlandse ambassade in het land van verblijf. Het is dan ook aan te raden om vóór aanvang van de reis het adres van de Nederlandse ambassade in het land van bestemming op te zoeken en te noteren.

Gezondheidszorg

Bij ziekte of een ongeval binnen de EU, hebben EU-burgers en het bijbehorende gezin recht op de noodzakelijke medische zorg. Om snel dringende medische zorg te verkrijgen, is het nuttig om een Europese ziekteverzekeringkaart of een gelijkwaardig document mee te nemen op reis. Zonder een dergelijke kaart, zullen de kosten misschien niet vergoed worden. De factuur moet later bij de verzekeraar worden ingediend; deze zal de kosten vergoeden volgens het tarief dat geldt in het land waar je bent behandeld.

De Europese ziekteverzekeringkaart geeft echter geen recht op een automatische terugbetaling van medische verzorging wanneer je speciaal voor deze verzorging naar het buitenland bent gegaan.

4.

Uw rechten en mogelijkheden als consument op reis

Goedkoper mobiel bellen en internetten

In juni 2017 werden de extra kosten voor internetten, bellen en sms'en vanuit een ander EU-land, die vroeger door telecombedrijven werden gerekend, afgeschaft door de EU. Vanaf 2008 werden de tarieven stapsgewijs verlaagd. In mei 2019 is het maximumtarief voor bellen vanuit het eigen land naar een ander EU-land vastgesteld op 19 eurocent per minuut. Een sms mag in die situatie niet meer dan 6 eurocent kosten.

Toegang tot uw digitale abonnementen

Pakketreizen en vliegreizen

Ook touroperators zijn gebonden aan Europese regels. Bij een pakketreis (combinatie van vervoer, verblijf en eventueel activiteiten), gelden bepaalde rechten.

Voor reizen met trein en bus heeft de Europese Unie ook een aantal rechten voor passagiers vastgesteld. Zo moeten alle ritten toegankelijk zijn voor gehandicapten en hebben buspassagiers sinds 2013 bij reizen met lange afstanden extra rechten, zoals compensatie bij extreme vertragingen en ongelukken.

In 2011 heeft de Europese Commissie nieuwe regelgeving aangenomen, die het reizen per trein in de Europese Unie nog eenvoudiger moet maken. Informatie voor reizigers, zoals treinkosten en vertrektijden, moet gestroomlijnd worden en het moet voor reizigers makkelijker worden om vanuit eigen land hun reis in een ander EU-land te plannen en tickets te kopen.

Als een vlucht vertraging heeft of geannuleerd wordt, is het mogelijk in aanmerking te komen voor compensatie. De rechten van passagiers zijn vastgelegd in de Europese verordening 261/2004. De Europese Unie tracht zo de consumentenrechten van vliegtuigpassagiers in Europa gelijk te trekken. Daarnaast heeft de EU bevoegdheden op het gebied van veilig vliegen en douanes op vliegvelden.

Transacties binnen de eurozone

De eurozone bestaat uit de 19 EU-lidstaten die de euro hebben ingevoerd als wettig betaalmiddel. Deze lidstaten voeren gezamenlijk het eurobeleid. De landen waar de euro wel als betaalmiddel geaccepteerd wordt maar die geen lid zijn van de EU behoren niet tot de eurozone.

Transacties buiten de eurozone

Wanneer zakenreizigers of toeristen uit eurolanden een betaling doen in een niet-euroland, kunnen hieraan extra kosten verbonden zijn. Vanaf 15 december 2019 moeten banken in landen die zich binnen de EU, maar buiten de eurozone bevinden, vooraf vermelden wat de kosten van een transactie zijn. Zo kan iemand die bijvoorbeeld in Denemarken afrekent, zien welke optie goedkoper is; betalen in euro's of betalen in Deense Kronen. De nieuwe transparantieregels gelden ook omgekeerd, wanneer inwoners van EU-landen buiten de eurozone, in de eurozone willen pinnen.

Timesharing

De groei van de toeristenindustrie heeft mede geleid tot een sterke toename van contracten betreffende de koop van het gebruiksrecht voor onroerend goed gedurende een bepaalde periode (periode-eigendom of timesharing).

Wanneer een contract met een looptijd van meer dan drie jaar en een timesharingperiode van ten minste één week per jaar wordt gesloten, bestaat er Europese wetgeving. Er zijn onder meer bepalingen over de informatieverschaffing door de verkoper, de taal waarin het contract opgesteld moet zijn, een bedenktermijn na ondertekening van het contract en het verbod op het eisen van voorschotten tijdens de bedenktermijn.

Klachten bij aankoop in het buitenland

Wanneer je op reis schade hebt geleden door misleidende reclame, een oneerlijk contract, of bij een geschil met de aankoop van goederen, het aangaan van een lening of het afsluiten van een verzekering, kan je contact opnemen met het Europees Consumenten Informatiepunt.

Geschillen met een overheidsinstantie

Wanneer de nationale, regionale of plaatselijke overheid discrimineert of de rechten van de EU-wetgeving verkeerd interpreteert, kun je deze rechten verdedigen door bij de betrokken overheid een klacht in te dienen.

Voor een persoonlijk advies over de EU-rechten, neemt u contact op met Uw Europa - Advies voor burgers (een juridische EU-adviesdienst). Ook kan je een klacht indienen bij de EU-dienst Solvit. Eventueel verwijzen deze organisaties door naar de nationale ombudsman. Ten slotte kan je de Europese Commissie vragen een rechtszaak te starten bij het Europees Hof van Justitie (in de regel is dit een langdurige procedure).

Makkelijker schadevergoeding eisen in ander EU-land vanaf 2009

Voor schadevergoedingen tot 2000 euro kan een eis worden neergelegd, bijvoorbeeld in het geval van blikschade na een botsing of oplichting in een winkel.

Voor het indienen van de eis zijn er Europese formulieren beschikbaar. Door de nieuwe procedure zijn geen advocaten meer nodig, waardoor bureaucratie en kosten bij schadevergoedingen worden verminderd.

5.

Actuele Consultaties

6.

Meer informatie

Video's Europese Commissie

Terug naar boven