r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Toetreding Albanië tot de Europese Unie

Gebouwen in Tirana, Albanië
Bron: Wikipedia

De Europese Unie voert sinds 1992 een actief beleid om Albanië op termijn het EU-lidmaatschap te kunnen verlenen. Daarvoor moet echter nog het nodige gebeuren.

De eerste mijlpaal was de stabilisatie- en associatieovereenkomst uit 2006. Deze dient als aanzet voor verdere hervormingen en biedt een kader voor Europese steun. In 2014 gaf de Europese Raad Albanië de status van kandidaat-lidstaat . Toch duurde het tot 2018 voordat de Europese Commissie de lidstaten om goedkeuring vroeg om de daadwerkelijke onderhandelingen te beginnen, omdat Albanië er eerder nog niet aan toe was.

Om toe te mogen treden tot de Europese Unie moet Albanië voldoen aan de Criteria van Kopenhagen en de voorwaarden in de Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst. Ieder jaar rapporteert de Europese Commissie over de vorderingen en aandachtspunten van Albanië. Het rapport van 2018 stelt dat Albanië vorderingen heeft gemaakt op het gebied van corruptie- en misdaadbestrijding en verbetering van het openbaar bestuur. Verdere economische en bestuurlijke hervormingen zijn nodig. Ook heeft het land nog steeds weinig grip op de uitstroom van Albanese migranten naar andere Europese landen.

Delen

Inhoud

1.

In vogelvlucht

Begin van de onderhandelingen

Albanië zette in 1992 de eerste stap richting het lidmaatschap van de Europese Unie. Het land sloot een handels- en samenwerkingsakkoord met de EU. Zeven jaar later ging het stabilisatie- en associatieproces van start. Dit proces moest de Zuidoost-Europese landen op termijn voorbereiden op EU-lidmaatschap. Voor het benodigde hervormingsproces ontving Albanië in de jaren die volgden zowel politieke als financiële steun vanuit de Unie.

Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst

Vier jaar na de start van het Stablisatie- en Associatieproces in 1999, gaf de Europese Commissie een positief advies over het verzoek van Albanië om onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst te beginnen. De Commissie was tevreden over de vorderingen die het land had gemaakt in het voldoen aan de Europese lidmaatschapscriteria.

De Europese Unie gaf gehoor aan het positieve advies van de Commissie en in juni 2006 werd een Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst (SAO) tussen de EU en Albanië een gesloten. In verband met handelsvoordelen voor beide partijen werd tussen december 2006 en april 2009 een tijdelijk akkoord van kracht, waarna de SAO in 2012 definitief van start ging.

Om de stabilisatie- en associatieovereenkomst te verwezenlijken, heeft Albanië de EU toezeggingen gedaan op het gebied van politiek, economie en handel. In ruil daarvoor ontvangt Albanië regionale en financiële steun (en in bijzondere gevallen visa voor de EU). Om de Albanese toezeggingen op politiek en economisch gebied te implementeren, is er een Europees-Albanees raadgevend orgaan (Consultation Task Force) in het leven geroepen.

Kandidaat-lidstaat

Op 28 april 2009 vroeg Albanië het kandidaat-lidmaatschap van de EU aan. Op 24 juni 2014 werd de aanvraag gehonoreerd door de Raad Algemene Zaken en op 27 juni 2014 bekrachtigde de Europese Raad de kandidaat-lidstaatstatus van Albanië.

In april 2018 heeft de Europese Commissie het voorstel naar de Raad gestuurd om de daadwerkelijke toetredingsonderhandelingen te beginnen. Dit is tegelijk een beloning voor de stappen die Albanië heeft gezet, als een aanjager voor verdere hervormingen.

Voortgang implementatie lidmaatschapscriteria

Om toe te mogen treden tot de Europese Unie moet Albanië voldoen aan de Criteria van Kopenhagen en de voorwaarden in de Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst. Zoals gezegd brengt de Europese Commissie ieder jaar een voortgangsrapport uit over het land. Uit de rapporten blijkt, dat Albanië sinds de start van het SAO-proces in 1999 stappen in de goede richting heeft gezet. Zo voldeden de parlementsverkiezingen in 2009 aan bijna alle internationale normen en verliepen de verkiezingen in juni 2013 nagenoeg zonder problemen.

Albanië werd aangeraden veel aandacht te besteden aan stabiliteit in de regio. Dit heeft een goede verstandhouding met de overige Balkanlanden en omliggende EU-lidstaten tot gevolg gehad. Er waren echter ook moeilijkheden. Zo kondigde Tsjechië begin juni 2014 nog aan het EU-kandidaatlidmaatschap van Albanië te blokkeren in verband met een geschil over energielevering.

In juli 2016 zette het land een stap in de richting van toetreding. Na gesteggel in het nationale parlement kwamen de twee belangrijkste partijen een pakket aan justitiële hervormingen overeen. Dit was voor de EU belangrijk, omdat de EU zich zorgen maakte over de mensenrechten en georganiseerde misdaad in het land. De Commissie prees Albanië voor de voortgang, maar benadrukte dat de hervormingen op dit terrein nog lang niet voldoende zijn. Dit bevestigde de Commissie in 2018. Ook de economie moet verder worden hervormd. Het innovatief vermogen van het land is beperkt en de bankensector is kwetsbaar. Aanhoudend punt van zorg is het grote aantal Albanese burgers dat asiel aanvraagt in EU-lidstaten.

Als de Commissie de onderhandelingen met Albanië te zijner tijd heeft afgesloten, moeten het Europees Parlement , de Raad en de nationale parlementen de toetreding nog goedkeuren voordat Albanië daadwerkelijk toetreedt tot de EU.

Nederland

In het Nederlandse parlement bestond begin juni 2014 een meerderheid voor het kandidaat-lidmaatschap van Albanië. Dit alles impliceert echter geen snelle toetreding tot de Europese Unie. Zo zijn PVV, ChristenUnie en CDA zijn nog altijd tegen, omdat Albanië op het gebied van rechtspraak, corruptie en georganiseerde misdaad nog niet voldoet aan de Criteria van Kopenhagen.

Er zullen veel onderhandelingen voorafgaan aan de uiteindelijke toetreding van Albanië. Uiteindelijk moeten parlementen van de EU-lidstaten het toetredingsverdrag ratificeren.

2.

Relatie Albanië - Europese Unie

Het belang van de Europese Unie voor Albanië

Financiële steun

Albanië heeft met name voor het versterken van het ambtelijk apparaat en instituties veel baat gehad bij Europese financiële steun. Deze steun kwam tussen 2001 - 2007 voornamelijk voort uit het Europese programma CARDS (Community Assistance Programme for Reconstruction, Development and Stabilisation). Daarna werd de steun verleend onder de vlag van het Stabilisatie- en Associatie-Overeenkomst. Daarnaast is steun beschikbaar in het kader van de toetredingsonderhandelingen. Sinds 2001 ontving Albanië in totaal honderden miljoenen euro's aan steun.

Handel

De relatie met de Europese Unie is op handelsgebied erg waardevol voor Albanië. De EU wordt gezien als de belangrijkste handelspartner van het land. Sinds het Economisch en Commercieel Akkoord in 1992 heeft de EU al gunstige handelsvoorwaarden voor Albanese producten ingesteld.

Dankzij het autonome voorkeursbeleid dat de Europese Unie in 2006 instelde, kunnen producten uit Albanië zonder invoerheffingen of andere beperkingen worden ingevoerd. Desondanks heeft het land nog niet veel voordeel gehad bij deze afspraken gezien de beperkte exportcapaciteit.

Het belang van Albanië voor de Europese Unie

De Europese Unie heeft ook belang bij de toetreding van Albanië tot de Europese Unie. Toetreding van het land zou namelijk kunnen zorgen voor stabilisatie en daarmee een afname van het aantal conflicten in de Zuidoost-Europese regio.

Naast het wegnemen van onrust in de Zuidoost-Europese regio brengt de toetreding van Albanië ook een vergroting van de interne markt met zich mee. Op termijn kan dit de economische groei in de Europese Unie stimuleren.

3.

Meer informatie

Delen

Terug naar boven