r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Communautair

Communautair omvat alle zaken die op het niveau van de Europese Unie worden besloten; waarvoor EU-lidstaten bevoegdheden hebben overgedragen aan de Europese Unie. De term is afkomstig van het Franse 'communité' dat gemeenschap betekent en een verwijzing is naar de voorloper van de Europese Unie, de Europese Gemeenschap.

Toegepast op besluitvorming gaat het om een manier van besluiten nemen waar individuele lidstaten van de EU besluiten niet kunnen tegenhouden. Het gaat dus om alle besluitvorming bij meerderheid in de Raad van Ministers. Hiervoor wordt vaak de term 'communautaire methode' gebruikt.

Voorbeeld

Een voorbeeld van een terrein waar communautaire besluitvorming geldt is milieubescherming. Door de Europese Unie worden er bijvoorbeeld regels opgesteld over de hoeveelheid gevaarlijke stoffen die gebruikt mag worden bij het maken van een product. Als een lidstaat het met nieuwe regels oneens is omdat nationale fabrieken niet aan die eisen kunnen voldoen, zal het toch de regels van de Europese Unie moeten naleven omdat een meerderheid van de Raad van Ministers en het Europees Parlement dat heeft besloten.

Verhouding tot andere termen

Wanneer landen in internationaal verband bevoegdheden overhevelen naar internationale instellingen dan wordt de term 'supranationaal' gebruikt. Communautair en de communautaire methode beschrijven hetzelfde, maar specifiek in de context van de Europese Unie.

Tegenover van communautair staat 'intergouvernementeel'. Besluitvorming volgens intergouvernementele methode betekent dat iedere lidstaat een veto heeft en nieuwe regelgeving kan blokkeren. Pas als alle lidstaten het eens zijn over een nieuwe regel wordt er mogelijk bevoegdheid voor dat ene specifieke punt overgedragen aan een niveau boven de lidstaten.

Naast de manier waarop besluiten genomen worden gaat het ook om het niveau waarop besluiten genomen worden. Communautair betekent dat zaken Europees worden geregeld. Daartegenover staat het beginsel van subsidiariteit, of de vraag of een beleidsonderwerp überhaupt Europees geregeld moet worden.

Communautaire rechtsorde

Het gaat om alle wetgeving die op het Europees niveau geldig is. In het jargon wordt in dit verband ook wel gesproken over het acquis communautaire. Het belangrijkste kenmerk van Europese regelgeving is dat het voorrang heeft boven nationale regelgeving. Dit voorkomt dat nationale lidstaten met nationale wetgeving Europese afspraken teniet kunnen doen. Hiermee is er sprake van een eigen, Europese rechtsorde die bovendien boven die van de lidstaten staat.

Het principe van de communautaire rechtsorde werd in 1962 voor het eerst expliciet uitgesproken door het Europees Hof van Justitie in het arrest Van Gend & Loos.

Communautisering

Deze term is met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 niet meer in gebruik. Voor 1 december 2009 sloeg de term communautisering op het verplaatsen van bevoegdheden van de tweede en derde pilaar (waar binnenlandse zaken, justitiële en politiële samenwerking en buitenlands- en veiligheidsbeleid onder vielen) naar de eerste pilaar. Alleen in de eerste pilaar werden besluiten in de Raad met meerderheid van stemmen genomen.

1.

Meer informatie

Terug naar boven