r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Europees Grenswachtagentschap (FRONTEX)

Het Europees Grenswachtagentschap (Frontex) ondersteunt en coördineert de bewaking van de buitengrenzen van de Europese Unie. Lidstaten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de bewaking van buitengrenzen. Het agentschap vult de lidstaten waar nodig aan.

Frontex werd in 2004 opgericht en in 2016 omgevormd tot het Europees Grens- en kustwachtagentschap. De bevoegdheden van Frontex werden uitgebreid van migratiebeheersing naar grensbeheer. Taken van het agentschap zijn onder andere ondersteuning bieden bij het opleiden van grenswachters, het bestrijden van internationale criminaliteit en het beheersen van migratie op zee.

In maart 2019 kwamen de onderhandelaars van het EP en de Raad overeen dat de operationele capaciteit van Frontex geleidelijk fors wordt uitgebreid. De capaciteit moet in 2027 10.000 mensen zijn. Frontex wordt vanaf 2021 ingezet bij grenscontroles of een migratiecrisis, na toestemming van het betreffende land. De lidstaten blijven primair verantwoordelijk voor hun grensbeheer.

Inhoud

1.

Basiskenmerken

Locatie (stad)

Warschau

Locatie (land)

Polen

Grondslag

EG 2007/2004, (uitbreiding: (EU) 2016/1624)

Oprichting

26 oktober 2004 (uitbreiding 6 oktober 2016)

Aard organisatie

Agentschap van de Europese Unie

Ondersteuning beleid

Justitie, vrijheid en veiligheid, Schengen- en visabeleid, Douanebeleid

2.

Werkzaamheden van het Europees Grenswachtagentschap

Om tot een gemeenschappelijke bewaking van de buitengrenzen te komen is het agentschap verantwoordelijk voor:

  • De coördinatie van de operationele samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van het beheer van de buitengrenzen.
  • Het helpen van de lidstaten bij het opleiden van nationale grenswachten, met inbegrip van de vaststelling van gemeenschappelijke opleidingsnormen.
  • Het uitvoeren van risicoanalyses.
  • Het volgen van de ontwikkelingen op het gebied van onderzoek dat relevant is voor de controle en bewaking van de buitengrenzen.
  • Het bijstaan van de lidstaten in omstandigheden die extra technische en operationele bijstand aan de buitengrenzen vergen.
  • Ondersteuning bieden aan de lidstaten bij de organisatie van gezamenlijke terugkeeroperaties.

Met ingang van mei 2010 heeft Frontex de taken overgenomen van het Centrum voor informatie en beraad inzake grensoverschrijding en immigratie (CIREFI). In dit forum onder verantwoordelijkheid van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken kwamen landelijke experts van de lidstaten van de EU en de andere Schengen-staten (Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein) vanaf 1993 maandelijks samen om informatie uit te wisselen. Door de informatiefunctie van Frontex was CIREFI overbodig geworden.

Uitgebreide taken Europees Grenswachtagentschap

In 2016 zijn de bevoegdheden van Frontex uitgebreid en is de organisatie omgevormd tot het Europees Grens- en kustwachtagentschap. De 'roepnaam' Frontex is wel behouden. Reden voor de hervorming was de stijging van het aantal migranten dat naar Europa kwam. De taken van Frontex zijn uitgebreid van alleen migratiebeheersing naar de bewaking van de EU-buitengrenzen in het algemeen.

Frontex coördineert het terugsturen van afgewezen asielzoekers en ondersteunt lidstaten bij het bewaken van de buitengrenzen van EU. Lidstaten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor grensbewaking. Wanneer een lidstaat in een crisis weigert de hulp van het Europees Grenswachtagentschap in te roepen, krijgen andere lidstaten de mogelijkheid hun landsgrenzen te gaan controleren. Dit kan pas wanneer is vastgesteld dat de Schengenzone in gevaar is.

Alle lidstaten moeten sinds 2016 samen permanent 1500 grenswachten paraat hebben staan om in actie te kunnen komen als de bewaking van de buitengrenzen onder druk staat. Nederland levert 50 van deze grenswachten. Ook moeten de lidstaten binnen tien dagen materiaal kunnen leveren als dit nodig is, bijvoorbeeld helikopters, schepen of apparatuur om vingerafdrukken af te nemen. Diensten van het Europees Grenswachtagentschap zijn herkenbaar aan het blauwe EU-logo met gele sterren.

In 2018 kwam de Europese Commissie met nieuwe voorstellen die er op gericht zijn om de slagkracht van Frontex fors uit te breiden. In november 2019 nam de Raad deze herzieningen aan. Frontex krijgt meer personeel en technische uitrusting. Daarnaast krijgt het een ruimer mandaat om de activiteiten van de lidstaten op het gebied van met name grenstoezicht, terugkeer en samenwerking met derde landen te ondersteunen.

Vanaf mei 2019 patrouilleert Frontex ook in Albanië. Het agentschap is hiermee voor het eerst actief in een niet-lidstaat.

Mensenrechten en het Agentschap

Sinds 2009 is Frontex juridisch gebonden aan het Handvest voor Grondrechten in de EU. Het gaat daarbij vooral om de behandeling van illegale asielzoekers en migranten die bij operaties in bewaring worden gesteld.

3.

Organisatie

De dagelijkse leiding berust bij de directeur met daarnaast een Raad van Bestuur. Een groot deel van de medewerkers is gedetacheerd vanuit de lidstaten.

Frontex opende in oktober 2010 een speciaal regiokantoor in Griekenland. Dit omdat veel van de illegale immigranten de EU binnenkomen via de landen rond de Middellandse Zee, en Griekenland in het bijzonder.

4.

Inspraak EU-lidstaten

Het Agentschap staat onder het gezag van de raad van bestuur die is samengesteld uit twee vertegenwoordigers van elke lidstaat, een vertegenwoordiger van de Europese Commissie, en hun plaatsvervangers.

Het Europees Grenswachtagentschap werkt nauw samen met andere agentschappen die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid aan de buitengrenzen, zoals Europol, Eurojust, de Europese Politieacademie en het bureau voor fraudebestrijding OLAF.

5.

Nederland (vertegenwoordiging) en Frontex

Nederland wordt in de Raad van Bestuur van het Europees Grenswachtagentschap formeel vertegenwoordigd door de Commandant van de Koninklijke Marechaussee. In de praktijk wordt deze plek veelal waargenomen door de Directeur Operaties van de Koninklijke Marechaussee.

6.

Meer informatie

7.

Openstaande vacatures

Terug naar boven