r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Europees Grenswachtagentschap

Logo Frontex

Het Europees Grenswachtagentschap (Frontex) heeft de gemeenschappelijke bewaking van de buitengrenzen van de Europese Unie als doel. De lidstaten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de bewaking van de buitengrenzen, maar het agentschap stimuleert de samenwerking tussen de lidstaten en heeft een coördinerende rol.

De afgelopen jaren is de bevoegdheid van het Europees Grenswachtagentschap uitgebreid. Dat is vastgelegd in een verordening, die in werking is getreden op 6 oktober 2016. De nieuwe grens- en kustwacht is een uitbreiding van Frontex (Europees Agentschap voor het Beheer van de Operationele Samenwerking aan de Buitengrenzen van de Lidstaten van de Europese Unie). Dit EU-agentschap werkt nu nauwer samen met nationale autoriteiten op het gebied van grensbewaking. Aangezien de taken van het Europees agentschap worden uitgebreid, is ervoor gekozen de naam te veranderen in het Europees Grenswachtagentschap. De roepnaam Frontex is wel behouden.

In oktober 2018 sloot de EU een overeenkomst met kandidaat-lidstaat Albanië waarin werd vastgelegd dat Frontex ook op Albanees gebied in actie mag komen om illegale migratie en grensoverschrijdende misdaad te bestrijden. In het najaar van 2018 presenteerde de Commissie een voorstel om de operationele capaciteit van Frontex fors uit te breiden. Over dit voorstel wordt nog onderhandeld.

Delen

Inhoud

1.

Basiskenmerken

Locatie (stad)

Warschau

Locatie (land)

Polen

Grondslag

EG 2007/2004, (uitbreiding: (EU) 2016/1624)

Oprichting

26 oktober 2004 (uitbreiding 6 oktober 2016)

Aard organisatie

Agentschap van de Europese Unie

Ondersteuning beleid

Justitie, vrijheid en veiligheid, Schengen- en visabeleid, Douanebeleid

2.

Werkzaamheden van het Europees Grenswachtagentschap

Om tot een gemeenschappelijke bewaking van de buitengrenzen te komen is het agentschap verantwoordelijk voor:

  • De coördinatie van de operationele samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van het beheer van de buitengrenzen.
  • Het helpen van de lidstaten bij het opleiden van nationale grenswachten, met inbegrip van de vaststelling van gemeenschappelijke opleidingsnormen.
  • Het uitvoeren van risicoanalyses.
  • Het volgen van de ontwikkelingen op het gebied van onderzoek dat relevant is voor de controle en bewaking van de buitengrenzen.
  • Het bijstaan van de lidstaten in omstandigheden die extra technische en operationele bijstand aan de buitengrenzen vergen.
  • Ondersteuning bieden aan de lidstaten bij de organisatie van gezamenlijke terugkeeroperaties.

Met ingang van mei 2010 heeft Frontex de taken van het Centrum voor informatie en beraad inzake grensoverschrijding en immigratie (CIREFI) overgenomen. In dit forum onder verantwoordelijkheid van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken kwamen landelijke experts van de lidstaten van de EU en de andere Schengen-staten (Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein) vanaf 1993 maandelijks samen om informatie uit te wisselen. Door de informatiefunctie van Frontex was CIREFI overbodig geworden.

Uitgebreide taken Europees Grenswachtagentschap

In september 2016 gingen de Raad en het Europees Parlement akkoord met de uitbreiding van de taken van Frontex. Daarnaast is besloten de organisatie te hernoemen tot Europese grens- en kustwacht. Die ging van start op 6 oktober 2016 en moet met haar eigen medewerkers bijstand verlenen bij het versterken en beveiligen van de Europese buitengrenzen.

Met de uitbreiding van Frontex krijgt het Europees Grenswachtagentschap meer bevoegdheden. Zo moeten alle lidstaten samen permanent 1500 grenswachten paraat hebben staan om in actie te kunnen komen als de bewaking van de buitengrenzen onder druk staat. Nederland levert 50 van deze grenswachten. Ook moeten de lidstaten binnen tien dagen materiaal kunnen leveren als dit nodig is, bijvoorbeeld helikopters, schepen of apparatuur om vingerafdrukken af te nemen. Diensten van het Europees Grenswachtagentschap zijn herkenbaar aan het blauwe EU-logo met gele sterren.

Reden voor de nieuwe verordening is de druk op de Schengenlanden door de toestroom van vluchtelingen. De taken van de grens- en kustwacht gaan bestaan uit het geven van ondersteuning bij de bewaking van de externe grenzen van de EU en het controleren van migranten onderweg naar Europa. Op deze manier moet de veiligheid van de EU gewaarborgd worden en vrij verkeer van personen gegarandeerd blijven.

De lidstaten blijven in het uitgebreide agentschap de eerstverantwoordelijke voor hun grenscontroles. Wanneer een lidstaat in een crisis weigert de hulp van het Europees Grenswachtagentschap in te roepen, krijgen andere lidstaten de mogelijkheid hun landgrenzen te gaan controleren. Dit kan pas wanneer is vastgesteld dat de Schengenzone in gevaar is. In oktober 2018 sloot de EU een overeenkomst met kandidaat-lidstaat Albanië waarin werd vastgelegd dat Frontex ook op Albanees grondgebied mag operereren. Dit is het eerste geval van een dergelijk akkoord met een niet-lidstaat.

Ook gaat het nieuwe agentschap het terugsturen van afgewezen asielzoekers coördineren.

Mensenrechten en het Agentschap

Sinds 2009 is Frontex juridisch gebonden aan het Handvest voor Grondrechten in de EU. Het gaat daarbij vooral om de behandeling van illegale asielzoekers en migranten die bij operaties in bewaring worden gesteld.

3.

Organisatie

De dagelijkse leiding berust bij de directeur met daarnaast een Raad van Bestuur. Een groot deel van de medewerkers is gedetacheerd vanuit de lidstaten.

Frontex opende in oktober 2010 een speciaal regiokantoor in Griekenland. Dit omdat veel van de illegale immigranten de EU binnenkomen via de landen rond de Middellandse Zee, en Griekenland in het bijzonder.

4.

Inspraak EU-lidstaten

Het Agentschap staat onder het gezag van de raad van bestuur die is samengesteld uit twee vertegenwoordigers van elke lidstaat, een vertegenwoordiger van de Europese Commissie, en hun plaatsvervangers.

Het Europees Grenswachtagentschap werkt nauw samen met andere agentschappen die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid aan de buitengrenzen, zoals Europol, Eurojust, de Europese Politie-academie en het bureau voor fraudebestrijding OLAF.

5.

Nederland (vertegenwoordiging) en Frontex

Nederland wordt in de Raad van Bestuur van het Europees Grenswachtagentschap formeel vertegenwoordigd door de Commandant van de Koninklijke Marechaussee. In de praktijk wordt deze plek veelal waargenomen door de Directeur Operaties van de Koninklijke Marechaussee.

6.

Nieuwe ontwikkelingen

In 2018 kwam de Europese Commissie met nieuwe voorstellen die er op gericht zijn om de slagkracht van Frontex fors uit te breiden.

Zie ook: Europese maatregelen illegale migratie

7.

Meer informatie

8.

Openstaande vacatures

Delen

Terug naar boven