r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Associatie van Zuidoost-Aziatische landen (ASEAN)

Logo ASEAN

Dit samenwerkingsverband van Zuidoost-Aziatische landen is in 1967 opgericht met de ondertekening van de Verklaring van Bangkok. De Engelse naam luidt: Association of Southeast Asian Nations (ASEAN). De vijf initiatiefnemers waren Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand en de Filipijnen. ASEAN heeft als missie om de economische groei, sociale vooruitgang, culturele ontwikkeling en vrede en stabiliteit in hun regio te bevorderen.

In tegenstelling tot de Europese Unie, is soevereiniteit één van de belangrijkste kenmerken van de samenwerking tussen de ASEAN-lidstaten. Dat betekent dat er alleen beslissingen worden genomen waar alle lidstaten het volledig mee eens zijn. Inmiddels maken ook Vietnam, Brunei, Laos, Cambodja en Myanmar deel uit van ASEAN.

In 2010 hadden de lidstaten van ASEAN een gezamenlijk bruto binnenlands product (BBP) van $ 3,084 biljoen, en ongeveer 600 miljoen inwoners. Voor de Europese Unie vormt ASEAN de vijfde exportmarkt in de wereld; omgekeerd is de EU de op een na grootste afnemer van goederen en diensten uit ASEAN-landen.

1.

Fundamentele principes

De landen die lid zijn van ASEAN hanteren onderstaande fundamentele principes in hun onderlinge relaties:

  • respect voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit, gelijkheid, territoriale integriteit en nationale identiteit van alle landen
  • het recht van ieder land om ongehinderd door externe bemoeienis, onderdrukking of pressie zijn bestaan te leiden
  • geen bemoeienis met elkaars interne aangelegenheden
  • het op een vredige wijze oplossen van meningsverschillen
  • afwijzing van het dreigen met, en toepassen van geweld
  • een effectieve onderlinge samenwerking

2.

Beleidsterreinen

Drie pijlers

In 2003 namen de leiders van de ASEAN-lidstaten zich voor om hun samenwerking uit te bouwen naar drie zogenaamde 'pilaren': de ASEAN Veiligheidsgemeenschap, de ASEAN Economische Gemeenschap en de ASEAN Sociaal-Culturele Gemeenschap.

De samenwerking binnen de ASEAN Veiligheidsgemeenschap moet ervoor zorgen dat de landen in de regio op een vreedzame wijze met elkaar omgaan.

De ASEAN Economische Gemeenschap vormt het einddoel van de economische integratie van de regio. In 2015 is de Economische Gemeenschap officieel van start gegaan, alhoewel al veel regels voor burgers en bedrijven van kracht waren. Doel van de gemeenschap is dat de landen van de ASEAN gezamenlijk een stabiele, welvarende en uiterst concurrerende economische regio vormen. ASEAN streeft, naar het voorbeeld van de Europese Unie, naar één gemeenschappelijke markt, met een vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal.

Binnen de ASEAN Sociaal-Culturele Gemeenschap willen de landen zich gaan toeleggen op het verbeteren van de positie van kwetsbare groepen zoals jongeren, plattelandsgemeenschappen en mensen besmet met HIV/AIDS.

3.

Organisatie

Vergaderingen van staatshoofden en ministers

Het hoogste besluitvormingsorgaan binnen ASEAN is de vergadering van de staatshoofden van de lidstaten. Deze vergadering wordt jaarlijks gehouden. Ook de ministers van Buitenlandse Zaken komen jaarlijks bijeen. Daarnaast vindt er regelmatig overleg plaats tussen de andere vakministers.

De verschillende vergaderingen worden voorbereid door ambtenaren in werkgroepen en task forces.

ASEAN secretariaat

Het ASEAN secretariaat regelt de dagelijkse gang van zaken. De secretaris-generaal wordt voor vijf jaar benoemd en heeft een status vergelijkbaar met die van een minister. Het secretariaat heeft het mandaat gekregen om activiteiten van de ASEAN te initiëren, coördineren en implementeren.

Het budget van het secretariaat wordt jaarlijks vastgesteld; alle ASEAN-lidstaten dragen hier in gelijke mate aan bij.

4.

Relatie met Europa

Sinds 1972 werkt ASEAN samen met de Europese Gemeenschap. In 1999 nam een vergadering van het 'EG-ASEAN Joint Cooperation Committee' een werkprogramma aan, dat onder meer onderwerpen als toegang tot elkaars markten, investeringen, transport en wetenschappelijke betrekkingen omvat. Concreet behelst dit werkprogramma nadere onderhandelingen over handelsnormen inzake kwaliteit en veiligheid, samenwerking op het gebied van douane, en de liberalisering van de handel in diensten.

Sinds medio 2003 werken de EU en ASEAN aan bilaterale overeenkomsten om de samenwerking te intensiveren met een moderne agenda, waarop mensenrechten, goed bestuur, justitie, binnenlandse zaken en de strijd tegen het terrorisme staan.

Vanwege de slechte mensenrechtensituatie in Birma/Myanmar heeft de EU vooralsnog geweigerd in te stemmen met toetreding van dat land tot de EG-ASEAN-overeenkomst.

Terug naar boven