r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Slowakije

Slowakije

De Republiek Slowakije is één van de jongste landen ter wereld. Het is gesticht in 1993 toen het zich afscheidde van Tsjecho-Slowakije. Sinds 1 mei 2004 maakt het land deel uit van de Europese Unie. Tot 1989 was Tsjecho-Slowakije een communistische staat in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie.

Tot 1918 maakte Slowakije deel uit van de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. Daarna behoorde het tot de democratische republiek Tsjecho-Slowakije. Slowakije kent een rijke geschiedenis, met onder andere het grootste middeleeuwse bolwerk in Midden-Europa, het kasteel Spissky Hrad dat op de Unesco-lijst van cultuurmonumenten staat, en een periode waarin het land de zetel vormde van het Habsburgse rijk.

Een bekende Slowaakse kunstenaar is de operatenor Peter Dvorsky. Slowaken die naam gemaakt hebben in de sportwereld zijn onder anderen de zwemster Martina Moravcova en de tennisspeelster Daniela Hantuchová. Op de Winterspelen 2014 in Sotsji won Anastazia Kuzmina goud bij de biathlon. Matetj Toth werd wereldkampioen snelwandelen en Olympisch kampioen in Rio. Slowaakse sporters wonnen op de Spelen van 2008 drie keer goud bij het kanoën. In 2016 was er op dat onderdeel opnieuw succes.

Delen

Inhoud

1.

Politieke situatie

Parlementsgebouw Slowakije
Bron: IPU.org

Na de verkiezingen van 9 maart 2012 die winst opleverden voor de sociaaldemocraten, vormde Smer-leider Robert Fico op 4 april 2012 een nieuw kabinet. Fico was in maart 2014 presidentskandidaat, maar verloor de verkiezingen van de onafhankelijke Andrej Kiska. Bij de parlementsverkiezingen van maart 2016 verloor regeringspartij Smer. Er moet een coalitiekabinet worden gevormd.

Na de onafhankelijk in 1993 regeerden kabinetten onder leiding van Vladimír Mečiar, de leider van de in 1991 gestichte nationaal-conservatieve partij, die een belangrijke rol had gespeeld bij de splitsing van Tsjecho-Slowakije. De verkiezingen van 1998 brachten een centrumrechts kabinet aan het bewind, dat werd geleid door de christendemocraat Mikuláš Dzurinda.

Na de verkiezingen van 2006 kwamen de sociaaldemocraten aan de macht, die onder leiding van Robert Fico een regering vormden met de anti-Hongaarse nationalisten en de nationaal-conservatieven. Omdat in 2010 de twee coalitiepartners van de sociaaldemocraten verloren, kwam centrumrechts weer aan de macht. Na een schandaal was Dzurinda inmiddels als leider van SDKU-DS vervangen door Radicová.

Tussen juni 2010 regeerde het door vier partijen gevormde centrumrechtse kabinet-Radicová. De grootste partij, de sociaaldemocratische Smer, bleef toen buiten dat kabinet. Het kabinet van de christendemocratische premier Iveta Radicová viel in oktober 2011, nadat de liberale, eurosceptische coalitiepartij SaS zich onthouden had van steun aan uitbreiding van het Europees noodfonds.

De positie van de grote Hongaarse minderheid (tien procent van de bevolking) zorgt geregeld voor interne spanningen en voor conflicten met Hongarije. 'De Brug' wil de tegenstellingen overbruggen.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Slowakije is een parlementaire republiek. De sinds 1999 direct voor vijf jaar gekozen president is staatshoofd. De regeringsmacht berust bij het kabinet onder leiding van de minister-president. De president kan het parlement ontbinden en verkiezingen uitschrijven als een politieke impasse is ontstaan.

Het parlement bestaat uit één Kamer, de Nationale Raad (Národná rada). Een kabinet moet bij zijn aantreden het vertrouwen krijgen van het parlement. De Nationale Raad is wetgevend en controlerend lichaam.

Er is een Constitutioneel Hof dat wetten aan de Grondwet kan toetsen. 

kiesstelsel

De 150 leden van de Národná rada worden gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging via een lijstenstelsel. Kiezers kunnen binnen één partijlijst vier voorkeurstemmen uitbrengen. Er geldt een kiesdrempel van vijf procent.

partijen

Grootste partij is momenteel Smer ('De derde weg'), de sociaaldemocratische partij. De partij kwam in 1999 voort uit onder meer de SDL (Strana Demokratickej L'avice, Partij van Democratisch Links), de opvolger van de communistische partij van Slowakije.

Ter rechterzijde staat het christendemocratische (conservatieve) SDKU-DS (Slovenská Demokratická a Kresťanská Unia-Demokratická Strana, Slowaakse Democratische en Christelijke Unie-Democratische Partij), een partij die in 2006 ontstond door een fusie. Een kleinere christendemocratische (katholieke) partij is KDH (Kresťanskodemokratické Hnutie, Christendemocratische Beweging). Politiek leider is oud-eurocommissaris Ján Figel'.

Het in 2009 gevormde SaS (Sloboda a Solidarita, Vrijheid en Solidariteit) is progressief op ethisch gebied, maar voorts eurosceptisch, populistisch en economisch liberaal.

De voornaamste partij van de Hongaarse minderheid (liberaal-conservatief) is Most-Hid (MH). Most enHid betekent in respectievelijk Hongaars en Slowaaks 'de Brug'. De partij overvleugelde in 2010 MKP-SMK (Magyar Koalíció Pártja of Strana Maďarskej Koalície, Partij van de Hongaarse Coalitie). Extreem-nationalistisch, anti-Hongaars is SNS (Slovenská Národná Strana, Slowaakse Nationale Partij).

Voorheen was HzDS (Hnutie za Demokratické Slovensko, Beweging voor Democratisch Slowakije), met Mečiar als leider, de belangrijkste (nationalistische) partij. Enige tijd was verder het liberale ANO (letterlijk 'Ja', Aliancia Nového Občana, Alliantie van Nieuwe Burgers) regeringspartij. In 1998 werd bij de verkiezingen SDK (Slovenská Demokratická Koalícia, Slowaakse Democratische Coalitie) gevormd; een coalitie van sociaaldemocraten, sociaal-liberalen, christendemocraten en groenen.

Bij de verkiezingen van 2016 deden drie nieuwe partijen mee. De combinatie Obyčajní Ľudia (Gewone volk) en Nova (OLáNo-NOVA) is conservatief-liberaal en een afscheiding van SaS. Ľudová strana – Naše Slovensko (Volkspartij 'Ons Slowakije', ook wel Kotleba) is rechts-nationalistisch en eurosceptisch. SR (Sme Rodina, 'Wij zijn familie') is een door een ondernemer gestichte protestpartij, die iets gematigder is dan Kotleba.

3.

Zetelverdeling Národná rada vanaf 1998

jaar

SDK

SDKU

DS

SaS

KDH

SMK

MH

SNS

HzDS

OL

Ov.

datum

1998 

42

     

15

 

14

43

 

36

25-26

sept.

 

Smer

                   

2002

25

28

 

15

20

   

36

 

26

21-22

sept.

2006

59

31

 

14

20

 

20

15

   

17 juni

2010

62

28

22

15

 

14

9

     

12 juni

2012

83

11

11

16

 

13

       

10 mrt.

2016

49

 

21

   

11

15

 

19

25

5 mrt.

4.

Kabinetten vanaf 1994

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Meciar III

13 december 1994-30 oktober 1998

nationalistisch

HZDS-SNS-ZRS

BuZa: Schenk

1996: Hamzik

1997: Kramplová

Dzurinda I

30 oktober 1998-15 oktober 2002

centrumrechts

KDH-SDK-SDL-SMK/MKP-SOP

BuZa: Kukan

Dzurinda II

15 oktober 2002-4 juli 2006

centrumrechts

SDKU-KDH-ANO-SMK/MKP

BuZa: Kukan

Fico I

4 juli 2006-8 juli 2010

soc.dem-nation.

Smer-SNS-LS/HZDS

BuZa: Kubis

2009: Lajcák

Radicová

8 juli 2010- 4 april 2012

centrumrechts

SDKU/DS-SAS-KDH-MH

BuZa: Dzurinda

Fico II

4 april 2012-

sociaaldem.

Smer

BuZa: Lajcák

5.

Kerngegevens

hoofdstad

Bratislava

staatshoofd

President Andrej Kiska (vanaf 15 juni 2014)

regeringsleider

Premier Robert Fico (vanaf 4 april 2012); Vicepremiers Robert Kalinak (vanaf 4 april 2012), Lucia Zitnanska en Peter Pellegrini (vanaf 23 maart 2016)

6.

Bevolking

aantal inwoners

5.445.829

1,1% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

15.17% (mannen: 424.039/vrouwen: 402.284)

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

10.87% (mannen: 305.058/vrouwen: 286.902)

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

45.1% (mannen: 1.240.943/vrouwen: 1.215.260)

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

13.42% (mannen: 347.221/vrouwen: 383.852)

 

% van de bevolking ouder dan 65

15.43% (mannen: 325.738/vrouwen: 514.532)

 

gemiddelde levensverwachting

77.1 jaar

 

geletterdheid

 

7.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$170,1 miljard

0,8% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

3.6%

 

bijdrage van industrie aan bbp

31.6%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

64.8%

 

werkloosheid

8.8%

 

8.

Geografie

oppervlakte

49.035 km²

1,1% van de EU

laagste punt

 

hoogste punt

 

9.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

13 van de 754 zetels

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

Maroš Sefčovič (belast energie-unie)
 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

10.

Volkslied

Titel: Nad Tatrou sa blýska

Delen

Terug naar boven