r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Europese politiedienst (Europol)

Europese politiedienst

Dit EU-agentschap verzamelt en analyseert inlichtingen over criminele activiteiten en probeert zo internationale criminaliteit in de Europese Unie tegen te gaan. Europol beheert een database met gegevens over criminelen en criminele netwerken in heel Europa. Het agentschap kan op deze manier de samenwerking tussen politiediensten in de Europese lidstaten ondersteunen, omdat het uitgebreide informatie biedt over internationale georganiseerde misdaadnetwerken.

Delen

Inhoud

1.

Basiskenmerken

Locatie (stad)

Den Haag

Locatie (land)

Nederland

Grondslag

Akte van de Raad van 26 juli 1995 tot vaststelling van de Overeenkomst op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst)

en Overeenkomst op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst)

Oprichting

26 juli 1995

Aard organisatie

Agentschap van de Europese Unie

Ondersteuning beleidsveld

Justitie en binnenlandse zaken

2.

Werkzaamheden

De taken van Europol bestaan uit het ondersteunen van opsporing en -vervolging van:

  • illegale handel in verdovende middelen
  • illegale immigratienetwerken
  • illegale handel in motorvoertuigen
  • mensenhandel
  • valsemunterij en vervalsing van betaalmiddelen
  • illegale handel in radioactieve en nucleaire stoffen
  • terrorisme
  • kapitaal verkregen door criminele activiteiten (witwassen)
  • cybercriminaliteit

Bovengenoemde bevoegdheden van Europol zijn van toepassing als het gaat om een criminele organisatie die actief is in twee of meer EU-lidstaten.

Terrorisme en internationale criminaliteit

Europol is bevoegd om op te treden tegen terrorisme en internationale criminaliteit, ongeacht of dat onder 'georganiseerde criminaliteit' valt. In de praktijk zou Europol de lidstaten bijvoorbeeld zelfs kunnen helpen bij de ordehandhaving bij internationale voetbalwedstrijden.

Europol ondersteunt de lidstaten door:

  • het vergemakkelijken van de uitwisseling van gegevens, in overeenstemming met nationale wetgeving, tussen Europol verbindingsofficieren (ELO's). ELO's zijn door de lidstaten als vertegenwoordigers van hun nationale rechtshandhavingsorganen afgevaardigd naar Europol
  • het verstrekken van operationele analyses ter ondersteuning van onderzoeken in de lidstaten, het bevorderen van misdaadanalyse-methodes en de harmonisatie van onderzoekstechnieken
  • het opstellen van strategische verslagen en misdaadanalyses op basis van door de lidstaten verstrekte, door Europol gegenereerde of uit andere bronnen afkomstige informatie en inlichtingen
  • het leveren van expertise en technische ondersteuning aan onderzoeken die worden uitgevoerd binnen de EU, onder toezicht en wettelijke verantwoordelijkheid van de betrokken lidstaten. Europol mag geschikt bevonden organisaties direct toegang geven tot informatie van Europol; dit voorkomt vertragingen en verlies van informatie
  • het makkelijker offline halen van websites die haatzaaien of mensen oproepen zich aan te sluiten bij terroristische organisaties
  • Europol krijgt vanaf 1 mei 2017 de mogelijkheid om in sommige gevallen rechtstreeks informatie uit te wisselen met, of verwijderingsverzoeken in te dienen bij, private instanties zoals Facebook of Twitter. Ook worden de lidstaten verplicht om Europol van bepaalde gegevens te voorzien ter bevordering van haar doelstellingen.

De politieorganisatie heeft ook de mogelijkheid om snel speciale eenheden te vormen als er een terreuraanslag dreigt. Ook is er vanaf 1 januari 2016 een Europees antiterreurcentrum actief.

Internationale teams Europol

Beambten van Europol kunnen in internationale teams samenwerken. Informatie en analyses kunnen daarbij al tijdens het onderzoek worden uitgewisseld tussen het team en Europol. Deze teams zijn nuttig in de strijd tegen het terrorisme, drugshandel of valsemunterij. Het is ook toegestaan om experts van landen buiten de EU in een Europol-onderzoek te betrekken.

Cybercriminaliteit

Het Europees centrum voor cybercriminaliteit (EC3) is opgericht in 2013 en is onderdeel van Europol. Het centrum is bedoeld om de Europese strijd tegen online misdrijven te coördineren, zoals diefstal van identiteit, kinderpornografie en fraude met kredietkaarten.

European Counter Terrorism Centre

Op 1 januari opende het European Counter Terrorism Centre zijn deuren, als nieuw onderdeel van Europol.

Organisatie

Europol telt ongeveer 900 medewerkers, afkomstig uit alle EU-lidstaten. Hieronder vallen 145 verbindingsofficieren (ELO's), die verschillende opsporingsdiensten vertegenwoordigen (politie, douane, rijkswacht of marechaussee, immigratiediensten, enz.). Samen met de Europol-officieren, analisten en andere deskundigen verlenen de ELO's 24 uur per dag een effectieve, snelle en meertalige ondersteuning.

Europol is sinds 2010 een officieel agentschap van de EU. Het centrum wordt gefinancierd door het EU-budget en het Europol-personeel valt onder het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen. Het hoofdkantoor van Europol is gevestigd in Den Haag.

3.

Inspraak EU-lidstaten

De Raad van Bestuur van Europol bestaat uit vertegenwoordigers van de verschillende EU-lidstaten. Deze is belast met het algemene toezicht op de werkzaamheden van de organisatie.

Het gemeenschappelijk controleorgaan, met twee deskundigen op het gebied van de gegevensbescherming per lidstaat, houdt toezicht op de inhoud en het gebruik van alle door Europol beheerde persoonsgegevens.

Europol legt verantwoording af aan de Raad van ministers met betrekking tot Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ-Raad). De Raad is verantwoordelijk voor de begeleiding en het toezicht van Europol. De Raad benoemt de directeur en de adjunct-directeuren en keurt de begroting goed.

In mei 2016 stemde het Europees Parlement in met een Commissievoorstel dat Europol ruimere bevoegdheden geeft op onder andere het gebied van informatie-uitwisseling met bedrijven. Ook bevatten de nieuwe regels een verplichting voor lidstaten om aan informatieverzoeken van Europol te voldoen. Daarnaast krijgt de gegevensverwerkingsstructuur een andere opzet, zodat Europol verkregen gegevens beter kan koppelen en verbanden beter kan analyseren. Tot slot maakt de verordening het voor Europol eenvoudiger om gespecialiseerde eenheden op te zetten, die snel kunnen reageren op (terreur)dreigingen.

Een belangrijk onderdeel van het toekennen van nieuwe bevoegdheden is dat deze bevoegdheden gepaard gaan met extra waarborgen op het gebied van gegevensbescherming, privacy en parlementaire controle. Daarom zal Europol in het vervolg onder toezicht vallen van een gezamenlijke parlementaire toezichtsgroep, bestaande uit nationale parlementsleden en Europarlementariërs. Ook zal Europol jaarlijks een rapport indienen bij het Europees Parlement, de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. Daarnaast komt er een klachtenprocedure voor burgers onder EU-recht. Op 1 mei 2017 zijn de nieuwe regels in werking getreden.

Denemarken vormt hierop de uitzondering. In een referendum in december 2015 stemden de Denen tegen deelname aan het justitiebeleid van de EU. De nee-stem betekent dat Denemarken niet meer op de bestaande manier aan Europol mee kan doen en derhalve de politieorganisatie per 1 mei 2017 heeft verlaten. Wel blijft Denemarken geassocieerd met Europol door middel van een operationele samenwerkingsovereenkomst, zodat de negatieve effecten van het Deense vertrek uit Europol tot een minimum beperkt blijven. Zo is afgesproken dat Denemarken toegang blijft houden tot de Europol-databases en de Deense politie informatie blijft verstrekken aan Europol, maar dat de Deense autoriteiten geen stemrecht meer hebben in de Europol-vergaderingen.

4.

Nederland (vertegenwoordiging)

Nederland is vertegenwoordigd in de Raad van Bestuur van Europol en in het gemeenschappelijk controleorgaan.

5.

Meer informatie

6.

Openstaande vacatures

Delen

Terug naar boven