r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij M Monitor Nieuwsbrief pdclogo man met tas twitter boek

Solana wil geen nieuwe termijn

zondag 5 juli 2009, 14:45

Nieuw bericht, meer informatie

BRUSSEL (ANP/AFP) - EU-buitenlandvertegenwoordiger Javier Solana is niet beschikbaar voor een nieuwe termijn. Hij heeft dat zondag gezegd tegen de Spaanse krant ABC. Solana's mandaat loopt af in oktober.

De Spanjaard trad tien jaar geleden aan in zijn huidige functie. ,,Ik had een mandaat van tien jaar en dat heb ik vervuld. Ik ben niet van plan langer door te gaan'', zei hij tegen ABC.

De Spanjaard Solana, die binnenkort 67 wordt, is van oorsprong natuurkundige. In de jaren '70 werd hij parlementslid voor de socialisten en later dertien jaar lang minister. In 1995 werd hij secretaris-generaal van de NAVO als opvolger van de Belg Willy Claes, die wegens een corruptieschandaal moest aftreden. Als NAVO-chef speelde Solana een belangrijke rol bij de militaire conflicten op de Balkan in de tweede helft van de jaren '90.

In 1999 werd hij de eerste buitenlandcoördinator van de EU. Geen makkelijke baan, want de EU-landen zijn als het om internationaal beleid gaat vaak zeer verdeeld. Toch wist Solana door zijn bemiddelend optreden op onder meer de Balkan en in het Midden-Oosten een zekere reputatie te verwerven. In 2004 werd zijn termijn verlengd.

Solana was ook in beeld als EU-minister voor Buitenlandse Zaken, een nieuwe functie die ontstaat als het EU-verdrag van Lissabon is goedgekeurd, al waren er twijfels of de Spanjaard nog zou willen doorgaan. Jaap de Hoop Scheffer, die binnenkort afzwaait als hoogste NAVO-baas, is wel genoemd als Solana's opvolger, maar de Nederlander gaat er niet vanuit dat hij in aanmerking komt, liet hij onlangs weten.

1.

Solana, een leven voor vrede

Het stoppelbaardje van Javier Solana kwam in beeld bij zo ongeveer elk groot conflict in Europa gedurende de jaren negentig en later ook buiten Europa.

Solana probeerde kalm met de heethoofden te praten, akkoorden te sluiten en vrede te stichten. Meestal achter gesloten deuren, zelden door publiekelijk harde woorden te spreken.

Bekend was zijn periode als secretaris-generaal bij de NAVO. Hij leidde het militaire bondgenootschap ten tijde van de conflicten op de Balkan. Toen de slepende onderhandelingen over vredesakkoorden zinloos bleken, schroomde hij niet om het Joegoslavië van Slobodan Milosevic te bombarderen. Officieel mocht de grootste NAVO-actie tot die tijd geen oorlog heten, maar wel een strafexpeditie om Milosevic te dwingen om Kosovo met rust te laten.

De bruggenbouwer Solana begon als NAVO-topman zelfs unieke samenwerking met Rusland, nog niet zo lang voordien de grootste bedreiging voor de NAVO. Het leidde tot een NAVO-Rusland Raad en groeiend wederzijds vertrouwen. De Spanjaard was eind 1995 aangetreden als NAVO-baas als compromiskandidaat, nadat oud-premier Ruud Lubbers en een Deense minister waren afgevallen.

De overtuigd Europeaan ging na zijn NAVO-tijd direct aan de slag bij de Europese Unie. Hij werd de eerste buitenlandcoördinator van de Unie, een soort minister van Buitenlandse Zaken. Een lastige functie, want hij moest laveren tussen landen die liever eigenhandig hard optreden, zoals het Verenigd Koninkrijk, en neutrale lidstaten die van nature huiverig zijn voor militair optreden.

Ondanks de verdeeldheid lukte het Solana om de EU enig gezag te geven buiten de eigen grenzen. Zo was hij nauw betrokken bij regelingen op de Balkan, onder meer voor Macedonië en Kosovo.

De EU-landen waren razend enthousiast over de vriendelijke Spanjaard. Ze verlengden zijn mandaag in 2004 met vijf jaar. Hij werd toen al genoemd als EU-minister van Buitenlandse Zaken, een functie die ontstaat als het nieuwe EU-verdrag van Lissabon is goedgekeurd.

Maar hij liep ondertussen wel tegen zijn grenzen aan, vond hij zelf. Vooral in 2006. Toen Israël en Hamas elkaar beschoten, kreeg hij van de EU-landen te weinig armslag om echt iets voor elkaar te krijgen. Ook heeft hij maandenlang vergeefs onderhandeld met Iran over het staken van het kernprogramma.

In 2007 werd Solana onderscheiden met de Karel de Groteprijs voor zijn verdiensten voor Europa. Dat lokte nogal wat protest uit. Demonstraten vonden het eerbetoon niet kunnen voor iemand die als NAVO-chef betrokken was bij de bombardementen op Joegoslavië.

Terug naar boven