r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Sociale pijler van Europa

Jean-Claude Juncker stelde de sociale pijler voor
Bron: European Commission

Het doel van de Europese pijler van sociale rechten is het vergelijken van de prestaties van lidstaten op het terrein van werkgelegenheid en sociale zaken, als stimulans om deze rechten te versterken. Het initiatief is gericht op de landen binnen de eurozone, maar andere lidstaten kunnen ook meedoen als ze dat willen.

Commissievoorzitter Juncker heeft de Europese pijler van sociale rechten aangekondigd in zijn 'State of the Union' voor het Europese Parlement op 9 september 2015. Op 8 maart 2016 is de Europese Commissie een brede raadpleging gestart. Bovendien is er een eerste voorlopige omschrijving gepresenteerd van de manier waarop de Europese pijler van sociale rechten moet worden vormgegeven. Op 17 november 2016 vindt een Europese sociale top plaats.

Hoewel lidstaten over het algemeen positief zijn over het initiatief, worden er nog wel vraagtekens gezet bij de juridische vorm die de sociale pijler moet krijgen. Er zal rekening gehouden moeten worden met het subsidiariteitsbeginsel en de taakverdeling tussen de Europese Unie en de lidstaten.

Het raadplegingsproces heeft drie doelstellingen:

  • het huidige sociale beleid beoordelen en bepalen of er nieuwe manieren moeten worden gevonden om de rechten toe te passen,
  • nadenken over nieuwe werkpatronen en
  • maatschappelijke trends, inzichten en feedback verzamelen over de rol van de Europese pijler van de sociale rechten zelf.

In 2016 zal de Commissie overleg plegen met andere EU-instellingen, nationale autoriteiten en parlementen, sociale partners, deskundigen en burgers.

Delen

Inhoud

1.

Het initiatief tot de sociale pijler

De economische crisis van de afgelopen jaren had verregaande sociale gevolgen, die de kansen voor toekomstige groei en de economische prestaties in Europa kunnen beperken. De Europese Commissie meent dat, wanneer gekeken wordt naar de lidstaten die de gemeenschappelijke munt delen, het duidelijk is dat het toekomstige succes van de eurozone afhangt van de effectiviteit van de nationale arbeidsmarkten en socialezekerheidsstelsels en van het vermogen van de economie om schokken op te vangen en zich aan te passen.

De Europese pijler van sociale rechten is voorgesteld om de huidige sociale regels binnen de Europese wetgeving aan te vullen en erop voort te bouwen. Dit zal gebeuren door te sturen op een socialere invulling van beleid op het gebied van de arbeidsmarkt en de socialezekerheidsstelsels. De beginselen die zijn voorgesteld komen niet in de plaats van bestaande sociale rechten, maar kunnen een oplossing zijn om de prestaties van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten te beoordelen, te verbeteren en beter op elkaar af te stemmen.

Het voorstel bevat drie thema's:

  • gelijke kansen voor iedereen op de arbeidsmarkt, ondersteund door het principe van een leven lang leren
  • goede, betrouwbare arbeidsvoorwaarden waar een goede balans is tussen zekerheid en flexibiliteit en tussen de rechten en plichten van werkgevers en werknemers
  • het waarborgen van goede sociale voorzieningen als kinderopvang en zorg

Binnen deze drie hoofdthema’s zijn 20 onderdelen in kaart gebracht.

2.

De rol van de EU in sociaal beleid

Volgens het subsidiariteitsbeginsel zijn in de eerste plaats de lidstaten bevoegd voor hun sociale en werkgelegenheidsbeleid. Dat bevat de arbeidswetgeving en de organisatie van de socialezekerheidsstelsels. De bevoegdheid van de lidstaten is vastgelegd in de EU-verdragen, waarin ook de ondersteunende en aanvullende rol van de Europese Unie is omschreven. Aangezien de pijler voor sociale rechten bedoeld is om de deelnemende lidstaten aan te moedigen maatregelen te nemen op gebieden waar in de eerste plaats de lidstaten bevoegd zijn, betreft de pijler ook gebieden waar de EU niet bevoegd is en dus niet wetgevend kan optreden.

Het doel van de Europese pijler van de sociale rechten is om de prestaties van de deelnemende lidstaten op het terrein van werkgelegenheid en sociale zaken beter te kunnen vergelijken. De Commissie heeft zowel de Europese als nationale sociale partners uitgenodigd om een actieve rol te spelen bij het tot stand komen van de pijler.

3.

De positie van Nederland

Nederland staat in beginsel positief tegenover het initiatief van de Commissie voor een Europese pijler van sociale rechten. Het Nederlandse kabinet geeft aan dat goed functionerende arbeidsmarkten en socialezekerheidsstelsels van cruciaal belang zijn om de uitdagingen op sociaal terrein het hoofd te bieden, banen te creëren en economische groei te realiseren waarbij ook zwakkere groepen kansen krijgen. Nederland kan zich goed vinden in het voorstel van de Commissie. De integrale benadering, waarbij met een brede blik naar verschillende thema’s wordt gekeken, maakt het mogelijk om bestaand EU-beleid te verbeteren en aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen.

Nederland geeft wel aan dat het nog onduidelijk is welke juridische vorm de pijler precies moet krijgen en dat het daardoor nog niet mogelijk is om het initiatief volledig te beoordelen. In het definitieve voorstel is het voor Nederland van belang dat de pijler geen inbreuk maakt op de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de lidstaten. Bij de verdere ontwikkeling van het voorstel moet rekening worden gehouden met het subsidiariteitsbeginsel. Op hoofdlijnen stemt Nederland in met de voorgestelde maatregelen. Sommige beginselen lijken echter beperkingen op te leggen aan nationaal beleid, dit is nog een aandachtspunt. Ook moet het definitieve voorstel meer duidelijkheid geven over de toegevoegde waarde van de pijler ten opzichte van de bestaande Europese instrumenten.

4.

Besluitvorming

In de loop van 2016 zal de Commissie via de openbare raadpleging actief met belanghebbenden overleggen. De raadplegingsprocedure zou vóór 31 december 2016 moeten worden afgesloten en de basis vormen voor een definitief voorstel van de Commissie voor de sociale pijler, dat begin 2017 wordt verwacht.

5.

Meer informatie

Delen

Terug naar boven