Staat van de Europese Unie 2013

Blauw bord bij de Nederlandse grens

Het ministerie van Buitenlandse Zaken presenteerde op vrijdag 15 februari 2013 de Staat van de Europese Unie 2013. Daarin geeft het kabinet zijn visie op de Europese Unie en haar beleid, en wat Nederland in Europa wil bereiken. In deze Staat van de Unie staat het terugwinnen van het vertrouwen van de burger in de EU centraal. Twee zaken in het bijzonder kunnen daar volgens het kabinet aan bijdragen: de economische crisis bestrijden door versterkte samenwerking binnen de eurozone en betere democratische controle op Europese besluitvorming door het Nederlandse parlement. 

Uitgangspunt blijft volgens het kabinet dat Nederland veel profijt heeft van de Europese Unie. Nederland moet een actieve rol spelen om het potentieel van de Europese Unie zo goed mogelijk te benutten. Dat vereist een constructieve en voorspelbare opstelling, waarbij het eigen belang in het oog moet worden gehouden.

De Tweede Kamer hield op 7 maart een debat over de Staat van de Unie. Zoals gebruikelijk namen ook de Nederlandse Europarlementariërs daaraan deel.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Democratische controle

De discussie over de rol van de EU moet niet alleen in het parlement, maar ook in de media, op scholen en in de samenleving worden gevoerd. In de Staat van de Unie kijkt het kabinet echter vooral naar de mogelijkheden om de Eerste en Tweede kamer eerder en directer te betrekken bij de Europese besluitvorming.

Korte termijn

Prioriteit hebben veranderingen die zonder verdragswijziging tot stand kunnen komen. Het kabinet is positief over samenwerking van het Nederlandse parlement met parlementen uit andere lidstaten en zou die geïntensiveerd willen zien. Aan BNC-fiches zou door het parlement een prominentere rol kunnen worden gegeven bij debatten over Commissievoorstellen. Ook zou het Nederlandse parlement vaker eurocommissarissen kunnen uitnodigen.

Lange termijn

In reactie op de eurocrisis zijn er afspraken gemaakt over de rol van de EU op het economisch beleid. Dit betreft met name het toezicht op nationale begrotingen en de mogelijkheden tot interventie en het afdwingen van begrotingsdiscipline. Het kabinet heeft nog geen afgerond oordeel over suggesties van de Raad van State over bijvoorbeeld een 'eurozone-kamer', waarmee de parlementaire controle in de eurozone kan worden versterkt.

Europees niveau

Op Europees niveau zou meer politieke profilering van het Europees Parlement (EP) de aandacht voor Europa kunnen aanwakkeren. Het kabinet ziet een grotere rol van de politieke partijen in het EP bij het benoemen van de nieuwe Europese Commissie en vooral de voorzitter van de Commissie als een kans dat te bewerkstelligen. 

2.

Economisch beleid

De bestrijding van de eurocrisis is topprioriteit in de Europese Unie. Economische hervormingen en begrotingsdiscipline staan hierin centraal. Maar ook op andere terreinen kunnen Europese initiatieven en beter beleid voordelen opleveren voor Nederland.

EMU/eurozone

De komende periode heeft het operationeel worden van het bankentoezicht prioriteit. Daarnaast moeten stappen worden gezet om tot een bankenunie te komen, die bestaat uit een Europees toezichtmechanisme, directe bankensteun door het Europese noodfonds (ESM) en een nieuw Europees resolutiemechanisme, een instrument om op Europees niveau problemen bij systeembanken op te lossen.

Het kabinet is tegen gezamenlijke financiering van schulden binnen de eurozone.

Economisch beleid

Het kabinet is tegen een Europese heffing voor Nederlandse pensioenfondsen en beschouwt directe belastingen als een nationale aangelegenheid.

Nederland steunt de realisering van moderne en hoogwaardige trans-Europese netwerken voor vervoer, energie en telecommunicatie/ICT en is voorstander van één Europees luchtruim. Verder wordt het streven om administratieve lasten te verminderen gesteund.

Het kabinet steunt de komst van een Europese Onderzoeksruimte, waardoor zonder belemmeringen uitwisseling van kennis, kenniswerkers en technologie kan plaatsvinden. De voorstellen voor vergroening van de economie worden gezien als versterking van de economische structuur en concurrentiepositie. Ook bij het handelsbeleid moet duurzaamheid voldoende aandacht krijgen.

De modernisering van het douanewetboek wordt gesteund. Daarmee moet de douane-unie slagvaardiger worden.

Begroting EU

Nederland zal blijven pleiten voor verbeterde verantwoording over de besteding van EU-middelen. Recht- en doelmatige besteding moeten een belangrijker rol gaan spelen bij de opstelling van de EU-begroting door Raad en Europees Parlement. Lidstaten moeten verantwoording gaan afleggen over de besteding van EU-middelen, bijvoorbeeld door een nationale verklaring.

Betere controle op de begroting is ook een onderdeel van de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting van 2014-2020.

3.

Visie op andere beleidsterreinen

Asiel- en migratiebeleid

na het openstellen van de interne grenzen zijn er veel migranten uit de recent toegetreden landen uit het voormalig Oostblok naar Nederland gekomen. Bij arbeidsmigratie door EU-burgers staat het bestrijden van uitbuiting centraal.

Het kabinet vindt kennis van de Nederlandse taal voor iedereen die langere tijd in Nederland werkt (ook voor EU-arbeidsmigranten en migranten uit Turkije) belangrijk. Er zal in de EU aandacht worden gevraagd voor onbedoelde neveneffecten van EU-arbeidsmigratie.

Harmonisatie van asielwetgeving wordt als essentieel beschouwd. Daarmee moeten asielzoekers een hoog beschermingsniveau houden en moet tegelijkertijd misbruik worden tegengegaan. De richtlijn gezinshereniging zou moeten worden aangescherpt.

Buitenlands beleid

Het Europese buitenlandse beleid is nog onvoldoende van de grond gekomen. De Unie moet steviger voor eigen belangen opkomen en actieve nationale en Europese diplomatie zijn daarbij nodig. De EU moet daarbij ook meer dan nu namens de lidstaten optreden. Het kabinet vindt dat de EU zich nog onvoldoende bewust is van de eigen kracht.

Verdere ontwikkeling van de Europese dienst voor extern optreden (EDEO) is cruciaal. Daarbij moet ook worden gekeken naar samenwerking tussen buitenlandse diensten van lidstaten, mede met het oog op kostenbesparingen.

Bij het optreden in conflictgebieden moet sprake zijn van een gecoördineerde aanpak. Daarbij staan instrumenten ter beschikking als diplomatieke druk, militaire operaties, sancties en civiele missies.

Klimaat/milieu

Nederland is voorstander van een ambitieus internationaal klimaatbeleid en de EU moet helpen effectief op te treden bij internationale onderhandelingen daarover. De eindigheid aan de voorraden fossiele brandstoffen en klimaatveranderingen maken de overgang naar andere, duurzame energie noodzakelijk. De lidstaten moeten daarbij maatregelen om herwinbare energie te stimuleren onderling beter afstemmen.

De EU moet een centrale rol blijven spelen op het gebied van klimaatstabiliteit en energie- en grondstoffenbeleid.

4.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven