r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Laatste nieuws: 

Financiering Europese politieke partijen

2 Euromuntstuk
Bron: Blog Bas Eickhout

Een Europese politieke partij is een samenwerking tussen nationale politieke partijen uit verschillende EU-lidstaten. Deze Europese partijen worden gefinancierd uit de algemene begroting van de Europese Unie, maar partijen mogen ook bijdragen van externe financiers aannemen. Om gebruik te maken van Europese fondsen moeten ze wel aan eisen voldoen.

In 2014 zijn nieuwe regels aangenomen omtrent partijfinanciering op Europees niveau. Deze nieuwe regelgeving werd geïnitieerd door het Europees Parlement, maar ook lidstaten waren nauw betrokken bij de totstandkoming. Zo had Nederland succesvol kritiek op de voorstellen; Nederlandse ideeën werden meegenomen in de uiteindelijke regelgeving.

De nieuwe regels geven de Europese partijen meer Europees aanzicht, door de vorming van een Europese rechtspersoonlijkheid. Ook werden de regels voor externe financiering verzwakt.

Delen

Inhoud

1.

Regels vanaf 2017

Vanaf 2017 moeten Europese politieke partijen en aanverwante stichtingen opgericht worden onder Europees recht. Hiermee worden verschillende rechtsvormen door inschrijvingen in verschillende landen voorkomen. Daarnaast hoopt men op meer transparantie door deze gelijke regels en een hoger verantwoordelijkheidsgevoel onder partijen.

Verder zorgt de nieuwe verordening voor meer financiële flexibiliteit. De maximale giften per donateur per jaar zijn verhoogd van 12.000 euro naar 18.000 euro. Om de financiering transparant te houden moeten donaties boven de 3000 euro openbaar gemaakt worden. Tussen de 3000-1500 euro moet de donateur toestemming geven voor het openbaren van gegevens. De Europese partijen mogen geen winst maken.

Er is een autoriteit ingesteld die verantwoordelijk is voor toezicht en naleving van de regels. Vanaf 1 januari 2017 moeten nieuwe politieke partijen zich bij de autoriteit registeren en budget aanvragen. Financieel gaan de nieuwe regels pas gelden vanaf het financieel jaar 2018.

Deze autoriteit beslist zelfstandig over in- en uitschrijving en mag sancties opleggen aan partijen die zich niet aan de regels houden. Ook het Europees Parlement mag sancties opleggen wanneer er misbruik gemaakt wordt van Europese financiering.

Ondanks Nederlandse kritiek, is het voor Europese partijen nu verplicht om de Europese waarden uit artikel 2 te accepteren. Wanneer partijen deze waarden negeren, kunnen ze hun status als Europese partij, na onderzoek door een commissie van 'onafhankelijke vooraanstaande personen', verliezen.

Ook moeten de nationale partijen die lid zijn van de Europese partij zitting hebben in het Europees-, een nationaal- of een regionaal Parlement. Daarbij moeten de nationale partijen die lid zijn van de Europese partij uit een kwart van de lidstaten komen. In die lidstaten moeten de partijen minimaal drie procent van de stemmen hebben gekregen in de meest recente Europese verkiezingen.

Tot slot werd in de nieuwe regels vastgelegd dat een Europese partij geen kandidaten voor nationale of Europese verkiezingen mag nomineren. Europese partijen zijn bovendien uitgesloten van het voeren van een campagne bij een nationaal referendum.

2.

Achtergrond

De huidige wetgeving over de financiering van Europese politieke partijen (EG 2004/2003) stamt uit 2003. Deze werd in 2007 herzien, waardoor financiering uit EU-begroting mogelijk werd. In 2011 nam het Europees Parlement een resolutie aan om bestaande wetgeving te verbeteren (verslag-Giannakou). In dit verslag evalueerden deskundigen en belanghebbende partijen de financiering van Europese politieke partijen. Op basis van dit Giannakou-verslag kwam de Commissie in 2012 een voorstel.

In dit voorstel stond een Europese rechtspersoonlijkheid centraal. Hiermee kregen alle partijen één gelijke rechtspersoonlijkheid. De Commissie betoogde dat zo'n Europese rechtspersoonlijkheid de huidige problemen, waarbij partijen verschillende rechtspersoonlijkheden hebben omdat ze in verschillende lidstaten ingeschreven staan, op zou lossen. Verder hoopte de Commissie dat een Europese rechtspersoonlijkheid de herkenning van partijen als Europees vergroten. Het voorstel van de Commissie bevatte verder financiële wijzigingen. Externe financiering werd makkelijker en partijen konden de kosten achteraf declareren, in tegenstelling tot de oudere regels waar partijen nog exploitatiesubsidies toegekend kregen.

Een ander belangrijk onderdeel van het plan van de Commissie was de erkenning van de Europese waarden, omschreven in het artikel-2 uit het EU-verdrag.

3.

Nederland en de onderhandelingen

Tijdens de onderhandeling tussen de Europese Commissie, de Raad en het Parlement kwam de Nederlandse regering met bezwaren. Vooral de eis om verplicht de Europese waarden te erkennen leidde tot onvrede bij de regering, dit zou de onafhankelijk rol van politieke partijen namelijk kunnen aantasten. Ook vond Nederland de vermeende rol van het EP bij de toekennen van de Europese status en subsidie niet wenselijk.

Het voorstel van de Commissie werd door de Nederlandse kritiek deels gewijzigd. In plaats van het Europees Parlement zal een onafhankelijke toezichthouder de registratie en controle van Europese partijen uitvoeren.

Op 16 april 2014 stemde het Europees Parlement in met de nieuwe regels, op 29 september 2014 stemde de Raad in. In 2017 is de verordening in werking getreden.

4.

Meer informatie

Delen

Terug naar boven