Laatste nieuws: 

Europese discussie over schaliegas

In veel EU-lidstaten, waaronder Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om schaliegas te winnen. Hoewel veel van die landen nog niet met de daadwerkelijke winning van schaliegas zijn begonnen, is bij voorbaat al veel verzet tegen de mogelijke toekomstige boringen naar schaliegas. Zo maken milieu-organisaties, lidstaten en het Europees Parlement zich zorgen om de milieuschade die schaliegas kan veroorzaken en wordt er, bijvoorbeeld in Nederland, gewezen op aardbevingen die door de winning kunnen worden veroorzaakt.

De Europese Commissie heeft in januari 2014 een aantal minimumeisen voor schaliegas aanbevolen aan de lidstaten. Deze moeten zorgen voor goede milieu- en klimaatgaranties bij de winning van het gas. De Commissie houdt de uitvoering van de aanbevelingen vanaf eind 2014 bij via een openbaar beschikbaar scorebord.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Discussie over schaliegaswinning

Ontwikkeling gebruik schaliegas

Schaliegas (ook wel leisteengas genoemd) is aardgas dat wordt gewonnen uit schalie, een gesteente dat ontstaat uit klei. De manier waarop schaliegas wordt gewonnen, is omstreden. De olie- en gasindustrie zijn positief over het gebruik van schaliegas, maar er zijn ook risico’s. Zo zouden aardbevingen in verband staan met schaliegaswinning en zou er ongecontroleerd methaan (een broeikasgas) vrijkomen. Om het gesteente te bereiken, moeten er namelijk boringen worden uitgevoerd, waarbij chemicaliën worden gebruikt. Deze chemicaliën moeten als zwaar chemisch afval worden verwerkt. Een groot gedeelte van de gebruikte chemicaliën blijft bovendien in het gesteente achter.

De Verenigde Staten experimenteerden al in de jaren tachtig van de 20e eeuw met schaliegas. Intussen bestaat bijna 25 procent van de Amerikaanse natuurlijke gasproductie uit schaliegas. In 2035 zal dit bijna 50 procent zijn. Volgens de Amerikaanse regering zorgt het gebruik van schaliegas voor lagere prijzen voor olie en gas.

Op dit moment wordt er in Nederland geen schaliegas gewonnen. Het is onduidelijk of dit ooit zal gebeuren. Om schaliegas te ontdekken zijn proefboringen en onderzoek vereist. Minister Kamp van Economische Zaken heeft halverwege 2013 opdracht gegeven naar een onderzoek waar proefboringen het beste kunnen worden uitgevoerd. Pas als dat is afgerond, kan er toestemming worden gegeven voor de eventuele proefboringen.

Discussies in het Europees Parlement

In de rapporten van de Milieu- en de Industriecommissies van het Europees Parlement komen de verschillende meningen in de maatschappij naar voren. In het rapport van de Milieucommissie staat dat nationale en Europese wetgeving moet worden herzien en dat activiteiten op het gebied van schaliegas streng moeten worden gecontroleerd. Daarnaast wil de commissie dat de industriesector betaalt voor de vervuiling en dat het startsein voor het boren naar schaliegas pas mag worden gegeven als alle risico´s zijn onderzocht.

De Industriecommissie staat positiever tegenover schaliegas. Het zou de Europese energie-afhankelijkheid ten opzichte van andere landen verminderen. Zo zouden er zich bijvoorbeeld grote hoeveelheden schaliegas bevinden in Polen en de Baltische staten. Het gebruik van schaliegas als energiebron zou bijvoorbeeld de politieke invloed van Rusland verminderen. Om deze ontwikkeling tegen te gaan wijst de Russische energiemaatschappij Gazprom op allerhande onderzoeken die negatief uitvallen voor schaliegas.

Nederlandse Europarlementariërs die zich veel bezighouden met dit onderwerp zijn Lambert van Nistelrooij (CDA) en Bas Eickhout (GroenLinks). Volgens Bas Eickhout zitten er nog grote gaten in de Europese wetgeving waardoor het milieu en de waterkwaliteit grote risico’s lopen. Hij noemt schaliegas 'een doodlopende weg'.

Van Nistelrooij ziet naast de risico´s ook kansen. Hij verzocht in mei 2011 om een onderzoek naar de effecten van het winnen van schaliegas. In oktober 2011 kondigde de Europese Commissie aan dat er voorlopig geen verbod zou komen op schaliegas en dat er verder onderzoek nodig was. Van Nistelrooij was blij met deze benadering: 'Eerst onderzoeken, dan pas beoordelen. Precies zoals ik de Commissaris ook heb gevraagd. Schaliegas in Europa is belangrijk, met name voor landen als Polen die hun leveringszekerheid willen vergroten'.

In maart 2012 stelde Van Nistelrooij wederom parlementaire vragen aan de Europese Commissie over schaliegas en de rol van de Europese Unie in het onderzoek. Eurocommissaris Oettinger (Energiebeleid) antwoordde dat het onderzoeken en ontwikkelen van productietechnologieën een taak is voor de sector, maar dat de Commissie in gesprek blijft met instanties en belanghebbenden en het onderzoek naar de gevolgen van schaliegas steunt.

Rapporten Europees Parlement

Op dinsdag 20 november 2012 stonden de rapporten over schaliegas in een gecombineerde behandeling op de agenda van het Europees Parlement. De rapporten leidden tot een levendige discussie. Toine Manders (VVD) stond hierin positief tegenover onderzoek naar schaliegas: "Het blijkt erg nodig dat we een interne markt creëren voor energie, waarbij een ringleiding wordt aangelegd voor elektriciteit en gas, zodat onze afhankelijkheid van buitenlandse staten minder wordt". Hij pleit echter wel voor een verantwoorde manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd. "Ik ben van mening dat de technieken die nu worden gehanteerd die kennelijk schadelijk zijn voor mens of milieu, moeten verbeteren, maar we moeten zeker niets uitsluiten".

Op woensdag 21 november 2012 werden de resoluties over schaliegas aangenomen door het EP. In een daarvan staat onder andere dat iedere lidstaat zelf mag beslissen of hij wel of geen schaliegas wil gebruiken. Dit moet echter wel gebeuren op basis van een "robuust wetgevingskader". Totdat duidelijk is of verdere analyse of wetgeving op Europees niveau wenselijk is, moeten lidstaten voorzichtig zijn met het toestaan van exploitatie van onconventionele fossiele brandstoffen. Hierbij moeten milieuvriendelijke processen en de best beschikbare technieken worden ingezet om een zo veilig mogelijke norm te bereiken. De kosten voor de benodigde infrastructuur hiervoor zijn voor rekening van de industrie.

Regels voor winning schaliegas

Het Europees Parlement wil dat iedere EU-lidstaat zelf de keuze moet kunnen maken om wel of geen schaliegas te gebruiken. Daar moeten wel strikte regels voor komen. Zo wil het Europees Parlement dat het voortaan verplicht wordt om voorafgaand aan de schaliegaswinning de (mogelijke) milieugevolgen van het boren in kaart te brengen.

In januari 2014 nam de Europese Commissie een aanbeveling aan om te garanderen dat bij het winnen van schaliegas goede milieu- en klimaatgaranties voorhanden zijn. Het zijn minimumbeginselen die lidstaten kunnen helpen om transparanter over het onderwerp te communiceren naar burgers.

Het huidige beleid van de lidstaten loopt uiteen. Enkele landen hebben een moratorium op het boren naar schaliegas ingesteld (Frankrijk en Bulgarije; Duitsland neigt naar een verbod) terwijl andere landen al plannen hebben voor de exploitatie van schaliegas (Spanje en Groot-Brittannië). Polen is koploper op het gebied van schaliegas: naar verwachting wordt vanaf 2015 schaliegas commercieel gewonnen.

2.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over schaliegas, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Schaliegas moet verboden worden

De Europese Unie moet het aanboren van schaliegas verbieden. Er komen te veel schadelijke stoffen bij vrij, die deels in de natuur en het milieu achterblijven. Bovendien wordt de kans op aardbevingen vergroot. Er zijn voldoende andere (milieuvriendelijke) alternatieven.

Het al dan niet aanboren van schaliegas is een zaak van de lidstaten zelf

Aangezien het per lidstaat verschilt hoeveel schalie er beschikbaar is en ook de belangen per lidstaat verschillen, moeten lidstaten zelf kunnen beslissen of ze naar schaliegas boren of niet. Europese wetgeving is daarom niet wenselijk.

Schaliegas is een goed alternatief voor de bestaande fossiele bronnen. Op Europees niveau moet worden onderzocht hoe dit optimaal benut kan worden

Hoewel bekend is dat er risico´s zijn, biedt schaliegas ook voordelen. Een Europees onderzoek en bijbehorende wetgeving zijn wenselijk, omdat dit efficiënter is en de risico´s van schaliegas zo op Europees niveau beperkt kunnen worden. Daarnaast wordt energie in de Europese Unie door het gebruik van schaliegas goedkoper en kan de Unie dan beter in de eigen energiebehoefte voorzien.

3.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

4.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven