Laatste nieuws: 

Europese militaire steun voor Mali

Malinese bevolking zwaait naar Franse troepen

De Europese Unie is bezorgd over de situatie in Mali en besloot in januari 2013 een militaire trainingsmissie (ETUM) naar het land te sturen van zo'n vijfhonderd man. Mali wordt geteisterd door een burgeroorlog en is inmiddels een broeinest voor terroristen. Door militairen op te leiden, moet het regeringsleger beter de opstandelingen kunnen bestrijden.

Tot begin 2012 stond Mali bekend als één van de politiek gezien meest stabiele landen in West-Afrika. Sinds 2012 is er in Mali een burgeroorlog. Na een aantal staatsgrepen splitste het streng islamitische noorden zich af en begon het een offensief om de rest van het Afrikaanse land in handen te krijgen.

Frankrijk zond eerder in januari 2013 militairen richting Mali om de Malinese troepen te trainen en te versterken. Het leidde met grond- en luchttroepen de interventie in het West-Afrikaanse land. De Europese Unie besloot begin 2013 om steun te verlenen aan Mali. De Europese trainingsmissie is in april 2013 van start gegaan. In totaal zijn er 550 Europese militairen naar Mali vertrokken. De groep trainers bestaat uit circa 150 trainers, de rest van de troepen zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van de trainers.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

De situatie in Mali

Mali gold aanvankelijk als één van de meest democratische landen in de Afrikaanse Sahelregio. Sinds maart 2012 pleegde het leger echter twee staatsgrepen, waarna het de macht in handen kreeg. De Toearegs, rebellengroepen die zich ophielden in het noorden van Mali nadat ze in Libië aan de zijde van kolonel Khaddafi hadden gevochten, zagen hun kans schoon en namen het noordelijke deel van het land in.

Sindsdien wordt het noorden beschouwd als een broeinest voor terroristen. Van verscheidene groeperingen is bewijs aanwezig dat zij contact hebben met Al-Qaida. Verschillende Europese landen veroordeelden deze staatsgrepen, omdat deze de fragiele politieke situatie nog meer in gevaar brachten.

Op 18 juni 2013 heeft Mali een staakt-het-vuren getekend met de Toeareg-rebellen in het noorden van het land. Volgens speciaal VN-gezant Bert Koenders is de ondertekening een belangrijke stap in de stabilisatie van Mali.

Op 29 juli 2013 werden verkiezingen gehouden, die rustig zijn verlopen.

Relatie EU-Mali

De Europese Unie ziet Mali, vanwege de relatieve vrede en stabiliteit, als een belangrijke partner in de Cotonou-overeenkomst. Met dit verdrag wordt vrije handel van en naar de EU gewaarborgd en krijgen de andere betrokken landen – waaronder Mali – humanitaire steun.

2.

Ingrijpen EU

Om de situatie in Mali niet te laten escaleren, heeft de Raad van Ministers van Buitenlandse Zaken in december 2012 besloten om vanaf begin 2013 een trainingsmissie van tweehonderd man naar het land te sturen. Op 18 februari 2013 heeft dezelfde Raad besloten dat 492 Europese militairen naar Mali zullen worden uitgezonden en dat de missie 15 maanden zal duren. De Europese trainingsmissie begon op 2 april 2013. Er zijn 550 Europese militairen naar Mali vertrokken. 22 EU-lidstaten leveren een bijdrage aan de trainingsmissie. Het doel van deze missie is het zwakke Malinese staatsleger te trainen en militair advies te geven. Daarnaast ligt de nadruk ook op het beschermen van de Malinese bevolking. Op 15 april 2014 besloten de EU-lidstaten om de militaire trainingsmissie met twee jaar te verlengen tot 18 mei 2016. Naar schatting kost dat 27,7 miljoen euro.

Catherine Ashton, Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijke Buitenlands en Veiligheidsbeleid, benadrukte dat Mali door de centrale positie in de Sahel een sleutelpositie heeft in de bescherming van Noord-Afrika en zelfs Europa. Volgens haar is het daarom ook zeer logisch dat de EU een bijdrage levert, in de vorm van een trainingsmissie. Het is niet de bedoeling dat de door de EU uitgezonden troepen deel gaan nemen aan gevechten, maar puur en alleen gaan trainen en faciliteren. Het hoofdkwartier wordt gestationeerd in de Malinese hoofdstad Bamako, terwijl de trainingen iets ten noorden van de stad plaatsvinden. Begin februari arriveerden de eerste kwartiermakers in Bamako.

Naast de hierboven genoemde militaire steun stellen de EU-lidstaten extra geld beschikbaar om de bevolking van Mali te helpen. In februari 2013 maakte de EU bekend 20 miljoen te willen bijdragen aan de verbetering van justitie en wetgeving in Mali. Ook zet de EU in op samenwerking met andere regionale organisaties. Zo sturen zowel Ecowas (de West-Afrikaanse Unie) als de Afrikaanse Unie troepen naar Mali en kort na het besluit van de Raad besloten de Verenigde Naties om ook een troepenmacht naar het conflictgebied te sturen.

Ook heeft de EU, samen met de VN, toegezien op de onderhandelingen over een staakt-het-vuren tussen de Malinese regering en de Toeareg-rebellen. Deze is uiteindelijk getekend op 18 juni 2013. Dit is een belangrijke stap voor de Malinese verkiezingen op 28 juli 2013. De EU heeft begin juli 2013 een afgevaardigde gestuurd om het verloop van deze verkiezingen te controleren.

3.

Franse troepen

In januari 2013 kreeg Frankrijk een verzoek om militaire hulp van de Malinese regering. In eerste instantie voldeden de Fransen aan deze oproep door luchteenheden voor bombardementen naar het conflictgebied te sturen. Kort hierna stuurde Frankrijk ook een landmacht naar Mali toe. Deze macht moet niet alleen de Malinese troepen trainen, maar ook meevechten tegen de strijders uit het noorden van het land. Op 16 januari vonden inderdaad de eerste gevechten tussen de Fransen en de milities plaats. Het ingrijpen van Frankrijk betreft een unilaterale actie en betreft geen EU-missie.

4.

Internationale steun voor wederopbouw

Mali is drie miljard euro aan steun toegezegd door de internationale gemeenschap. De meeste steun komt van Frankrijk, de Verenigde Staten en de Europese Unie. De Europese Unie verbindt wel voorwaarden aan de steun: de Malinese regering zal de aangekondigde politieke en economische hervormingen moeten doorvoeren.

5.

Nederland en Mali

Nederland draagt vier miljoen euro bij aan humanitaire hulp. Dit past in de bescheiden bijdrage die minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans aan het herstel van het land wenst te leveren. De minister van Ontwikkelingsamenwerking en Handel Lilianne Ploumen reageerde bezorgd na de (tweede) staatsgreep van december 2012. Ze kondigde aan dat de Nederlandse regering de situatie in Mali nog eens goed zou moeten bespreken, voordat er eventueel besloten zou worden om tot actie over te gaan.

Nederland steunde de Franse militaire interventie - net zoals de Verenigde Naties. Minister Timmermans verklaarde in januari 2013 dat Nederland ervoor pleit de EU-trainingsmissie versneld naar Mali te sturen. Tevens verklaarde minister Timmermans dat Mali nog geen verzoek om troepen bij Nederland had neergelegd. Nederland stuurde op verzoek van Frankrijk enkele transportvliegtuigen.

In december 2013 stemde de Tweede Kamer in met een Nederlandse bijdrage aan de VN-missie in Mali (MINUSMA). Het gaat om inzet van 450 militairen en vier apache-gevechtshelikopters tot eind 2015. De basis voor de VN-missie is een resulotie uit april 2013. Centrale doelstellingen zijn steun van het centrale gezag, beschermen van de burgerbevolking, humanitaire hulp en het voorkomen van terroritische activiteiten.

6.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven