Verkiezingen Europees Parlement 2014

Europese Verkiezingen 22 mei 2014 - actie. reactie. impact.

In mei 2014 hebben miljoenen stemmers uit 28 EU-lidstaten deelgenomen aan de Europese Parlementsverkiezingen. Volgens het Europees Parlement waren dit de belangrijkste Europese verkiezingen in de geschiedenis van het Europese project. Europarlementariërs worden gekozen voor een termijn van vijf jaar. In Nederland waren er 26 zetels te verdelen.

Bij deze verkiezingen hebben Europese burgers de kans gekregen om hun stem te laten horen over het Europese crisisbeleid en over ideeën voor diepere economische en politieke samenwerking. Ook waren het de eerste verkiezingen sinds het Europees Parlement op basis van het Verdrag van Lissabon over een aantal nieuwe bevoegdheden beschikt. Daarnaast moest bij de benoeming van een nieuwe Commissievoorzitter voor het eerst expliciet rekening worden gehouden met de uitslag van de verkiezingen.

De verkiezingen werden in Nederland op 22 mei 2014 gehouden.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Data en wijze van verkiezen

Aanvankelijk waren de verkiezingen voor juni gepland, maar een overgrote meerderheid van het Europees Parlement was voor vervroeging naar mei. Doordat de verkiezingen in mei plaatsvonden, had het nieuwe parlement meer voorbereidingstijd voor de verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie.

Per land zijn verkiezingen gehouden. De precieze datum waarop Europeanen hun stem konden uitbrengen verschilde per land (van donderdag 22 tot en met zondag 25 mei 2014). In Nederland stemmen burgers op kandidaten van één van de partijen die in Nederland deelnamen. Burgers van het ene land kunnen niet stemmen op kandidaten uit een ander land.

Er waren in totaal 751 zetels te verdelen; 750 voor de 'gewone' Europarlementariërs en één voor de voorzitter. 26 zetels in het Europees Parlement waren gereserveerd voor in Nederland verkozen parlementariërs.

2.

Deelnemende partijen en kandidaten

Europese politieke partijen

In het najaar van 2012 begonnen de politieke partijen op Europees niveau met het opstellen van de verkiezingsprogramma's. De Europese partijen, bestaande uit verschillende nationale politieke partijen, onderhandelden over gezamenlijke programma's waarmee ze de nationale verkiezingscampagnes in zouden gaan. De definitieve programma's van de meeste partijen zijn in de eerste maanden van 2014 vastgesteld.

Nederlandse partijen en kandidaten

Aan de verkiezingen voor het Europees Parlement deden in 2014 alle Nederlandse partijen mee die in de voorgaande zittingsperiode ook zitting hadden in het Europees Parlement. Daarnaast deden partijen mee die nog niet in het Europees Parlement waren vertegenwoordigd. In onderstaand overzicht zijn alle deelnemende partijen opgenomen.

De redactie van PDC nam in aanloop naar de verkiezingen interviews af met lijsttrekkers van de Nederlandse partijen. De interviews zijn gepubliceerd op EuropeseVerkiezingen.com, Europa-nu.nl en Parlement.com.

3.

Verkiezingscampagne

Tijdens de aanloop naar de verkiezingen speelde zich een dubbele race af. Allereerst was er de nek-aan-nekrace tussen de christendemocraten en de sociaaldemocraten. Daarnaast speelde zich ook een strijd af tussen de pro-Europese partijen en de eurosceptische partijen.

Voorzitter Europese Commissie

Opvallend bij Europese verkiezingen van 2014 was dat de grote Europese politieke partijen deze verkiezingen voor het eerst in de geschiedenis een kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie naar voren hebben geschoven. De benoeming van de voorzitter van de Commissie moest voorheen wel door het Europees Parlement worden goedgekeurd, maar wie het zou worden was tot dan toe vooral een zaak van de EU-lidstaten. In 2014 wist het Europees Parlement de kandidaatstelling naar zich toe te trekken.

Invloed nationale factoren

Uit onderzoek blijkt dat verkiezingen voor het Europees Parlement vaak in het teken staan van nationale thema's en de vraag hoe de nationale partijen het in hun eigen land doen. Dit kan in sommige landen leiden tot uitslagen die heel anders zijn dan het beeld in de meeste andere Europese lidstaten.

In Nederland is in een korte campagne om de zetels gestreden. Ook is er een voorlichtingscampagne geweest om meer Nederlanders naar de stembus te krijgen.

4.

Opkomst en uitslagen

Het CDA is met vijf zetels in Nederland de grootste partij geworden bij de Europese verkiezingen in 2014. Hoewel D66 de meeste stemmen kreeg, kwam er voor het CDA dankzij een lijstverbinding met ChristenUnie/SGP een extra restzetel bij (toelichting). Opvallend is dat de PVV een zetel verloor in het Parlement, terwijl eurosceptische partijen in de andere lidstaten veelal winst hebben geboekt. Voor Nederland waren er 26 van de in totaal 751 zetels te verdelen.

Op Europees niveau gaven burgers een duidelijk eurosceptisch geluid. Het Franse Front National kreeg maar liefst 25 procent van de stemmen; in het Verenigd Koninkrijk boekte UKIP een grote overwinning. De anti-EU-partijen vormen nog wel een duidelijke minderheid in het Europees Parlement.

5.

Vorming van fracties in Europees Parlement

Vorming van Europese fracties

Nationale partijen vormen samen met verwante partijen uit andere landen fracties in het Europees Parlement. Samenwerking in een fractie heeft een aantal voordelen. Als deel van een (grote) fractie sta je politiek sterker en maak je grotere kans op het verkrijgen van belangrijke posities in het Europees Parlement. Bovendien krijgen fracties extra financiële ondersteuning. Dat maakt het vormen van een fractie na de verkiezingen belangrijk. Er speelde in 2014 echter meer. De verkiezingen werden namelijk voor het eerst verbonden aan de keuze voor een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie.

Samenwerking tussen nationalistische partijen

Tijdens de Europese verkiezingen van 2014 hebben eurosceptische (nationalistische) partijen in de vijf grootste lidstaten een overwinning geboekt. Ook in veel andere lidstaten boekten nationalistische partijen terreinwinst. Het anti-Europese geluid in het Europees Parlement is daardoor sterker geworden. 

6.

Analyse

7.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven