Laatste nieuws: 

Niet/beperkt geactualiseerd na 1 maart 2013.

Opvolging Jean-Claude Juncker als voorzitter van de eurogroep

Jean-Claude Juncker

De Nederlandse minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem (PvdA) is op 21 januari 2013 gekozen tot voorzitter van de eurogroep. Hij heeft de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker opgevolgd, die na ruim zeven jaar het voorzitterschap van de eurogroep heeft overgedragen. Dijsselbloem (PvdA) werd sinds eind 2012 genoemd als meest kansrijke opvolger. Sterke punten bij zijn kandidatuur waren de goede monetaire positie van Nederland en het feit dat hij niet uit één van de grote eurolanden komt.

De positie van voorzitter is één van de invloedrijkste posities binnen de eurozone. De voorzitter van de eurogroep bepaalt onder meer de agenda van de bijeenkomsten van de ministers van Financiën van de eurolanden. De eurogroep staat normaal gesproken onder leiding van een regeringsleider of een (voormalig) minister van Financiën uit één van de eurolanden. Vanwege de eurocrisis gold ditmaal het bijkomend criterium dat de kandidaat afkomstig moest zijn uit een land met een triple-A kredietstatus. Nederland, Duitsland, Luxemburg, Oostenrijk en Finland waren op dat moment nog de enige landen met een dergelijke status.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Onderhandelingen over de opvolging

Tegen alle kandidaten bestonden bezwaren vanuit een of meerdere eurolanden. Zo lag een kandidaat uit Luxemburg niet voor de hand, aangezien dat land met Jean-Claude Juncker al zeven jaar een voorzitter had, die bovendien al vier termijnen had volgemaakt. Desondanks werd in juli 2012 een herbenoeming van Juncker geopperd, omdat hij uit een land zonder financiële problemen kwam, overtuigd Europeaan is en zeer deskundig op het gebied van financiën op mondiaal vlak. Juncker maakte op 3 december 2012 officieel bekend het voorzitterschap definitief niet te verlengen.

Eerdere kandidaten

Als Duitse minister van Financiën maakte Schäuble een goede kans: een vertegenwoordiger van de grootste economie van de eurozone, met bovendien een triple-A kredietstatus. Hij wist zich gesteund door een sterke, sturende Duitse positie in de besluitvorming rond het bestrijden van de eurocrisis. Ook Juncker zelf gaf aan Schäuble als de meest geschikte kandidaat te beschouwen. Tegenstanders van Schäubles kandidatuur, zoals de Franse president François Hollande en zijn voorganger Nicolas Sarkozy, maakten echter bezwaar omdat de voorzitter van het Europees noodfonds EFSF, Klaus Regling, ook al een Duitser is. De rol van Duitsland in de eurozone zou op deze manier wel erg groot worden. 

Frankrijk schoof in de zomer van 2012 zijn minister van Financiën, Pierre Moscovici, naar voren, maar hij kon niet op een overgrote meerderheid aan steun rekenen vanuit de eurolanden. Daarbij had Frankrijk geen triple-A kredietstatus.

De Finse premier Jyrki Katainen werd eerder getipt als kanshebber, maar ook dit was onwaarschijnlijk omdat de eurocommissaris voor Economische en monetaire zaken, Olli Rehn ook een Fin was. Over het algemeen wordt het als ongewenst beschouwd wanneer twee personen uit hetzelfde land een belangrijke post binnen de eurozone bekleden. Bovendien had Katainen minder goede banden met enkele Zuid-Europese leiders. Uiteindelijk heeft hij zelf aangegeven van de kandidatuur af te zien.

Voor de Oostenrijkse bondskanselier Werner Faymann was de hoop vervlogen toen de Duitsers lieten weten dat de voorzitter bij voorkeur een post als minister van Financiën moest vervullen.

Kandidatuur Dijsselbloem

De in november 2012 aangetreden minister Dijsselbloem werd in december 2012 in de wandelgangen steeds meer genoemd als serieuze kanshebber voor de post. Dijsselbloem zelf liet voorafgaand aan de EU-top van 13 en 14 december 2012 weten dat, wanneer hij gevraagd zou worden, hij een kandidatuur voor het voorzitterschap van de eurogroep 'in overweging zou nemen'. Op 17 januari 2013 zei Dijsselbloem in de Tweede Kamer dat hij zich kandidaat stelde voor het voorzitterschap van de eurogroep.

In de Tweede Kamer rees de vraag of Dijsselbloem als voorzitter mogelijk minder ruimte zou hebben om de Nederlandse positie te verdedigen. Dijsselbloem wist in een debat over zijn kandidatuur die zorg niet bij alle partijen weg te nemen. Het kabinet sprak af dat de staatssecretaris van Financiën, Frans Weekers, scherp voor het Nederlandse belang zou opkomen. Als voordeel zag de Kamer dat Dijsselbloem, als voorzitter, de agenda van de eurogroep zou kunnen bepalen.

2.

Benoeming Dijsselbloem

Op 21 januari 2013 stemde de eurogroep over de benoeming van een nieuwe voorzitter. In de week voorafgaande aan de benoeming bezocht Dijsselbloem veel landen in de eurozone. Hij vergaarde, soms met kritische kanttekeningen uit lidstaten als Frankrijk, steun voor zijn kandidatuur. Uiteindelijk onthield alleen Spanje zich van stemming, de andere landen stemden voor Dijsselbloem. Spanje liet weten dat het geen stem tegen Dijsselbloem was, maar het land voelde zich ondervertegenwoordigd waar het Europese topfuncties betreft.

De reacties op de benoeming waren vrijwel zonder uitzondering positief. Eurocommissaris voor Economische zaken en begrotingsdiscipline Rehn, de Nederlandse eurocommissaris Kroes, de vaste voorzitter van de Europese Raad Van Rompuy en de voorzitter van de noodfondsen Regling, enkele collega ministers van Financiën en enkele Europarlementariërs lieten allen optekenen vertrouwen te hebben in Dijsselbloem. Alleen de PVV was faliekant tegen en diende een motie van wantrouwen tegen de minister in. Deze motie vond geen steun in de Kamer.

Op 11 februari 2013 zat Dijsselbloem voor het eerst de eurogroep voor.

3.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven