Europeaan van de week: Klaas Knot - Hoofdinhoud

In deze rubriek krijgt iedere week een andere Nederlander het woord die betrokken is bij Europa. Deze week Klaas Knot, president van de Nederlandsche Bank.

Wat deed u hiervoor?

Voordat ik president werd, was ik als directeur Financiële Markten en plaatsvervangend thesaurier-generaal werkzaam bij het ministerie van Financiën (2009-2011). Voordien hield ik mij bezig met Toezicht beleid bij De Nederlandsche Bank (DNB) en de Pensioen- en Verzekeringskamer (2000-2009). Daar weer voor heb ik mij beziggehouden met de monetaire en budgettaire beleidsmix in de eurozone, zowel bij DNB (1995-98) als het Internationaal Monetair Fonds (1998-99).

Had u al betrokkenheid bij de Europese Unie voor u president van De Nederlandsche Bank werd?

Jazeker. Mijn proefschrift (1995) ging over de impact van begrotingsbeleid op de rente in het Europees Monetair Stelsel, de voorloper van de Europese Monetaire Unie  (EMU). En, zoals hierboven genoemd, de eerste 5 jaren van mijn professionele carrière heb ik mij beziggehouden met de totstandkoming van de EMU en de interactie tussen monetair en budgettair beleid. Ook in de verschillende functies bij de DNB-divisie Toezicht beleid had ik te maken met de integratie van financiële markten in de EU, bijvoorbeeld door actieve participatie in het Committee on European Banking Supervisors en het Committee on European Insurance and Occupational Pension Supervisors, waarin ik ook onderdeel uitmaakte van de managing board. Vanuit het ministerie participeerde ik in het EU Financial Services Committee en (kortstondig) in het Economic and Financial Committee, waarin in die jaren de Europese dimensie van de kredietcrisis centraal stond.

Moet het noodfonds voor de euro volgens u worden uitgebreid?

Of het noodfonds EFSF opgehoogd dient te worden is in eerste instantie niet een vraag die aan centrale bankiers is. Dit is een kwestie waar regeringsleiders en ministers van Financiën van de eurolanden zich over dienen te buigen. Die zijn immers verantwoordelijk voor de vormgeving van het fonds. De centrale bankpresidenten binnen het eurogebied – vertegenwoordigd in de raad van bestuur van de ECB – roepen de overheden van het eurogebied wel op om zich bereid te verklaren de middelen uit het EFSF zo effectief en flexibel mogelijk in te zetten om de crisis te lijf te gaan. Om deze reden vind ik het van groot belang dat de toezeggingen van de Europese Raad van 21 juli, waar men is overeengekomen dat het EFSF inderdaad meer flexibel ingezet kan worden, zo snel mogelijk geïmplementeerd worden. Mocht door de meer flexibele inzet van middelen de bodem van het EFSF in zicht komen, dan denk ik dat verhoging op een zeker moment onvermijdelijk wordt.

Wat hoopt u de komende tijd te bereiken?

In mijn nieuwe rol als president van de Nederlandse centrale bank ben ik samen met mijn collega’s in de raad van bestuur van de ECB verantwoordelijk voor prijsstabiliteit in het eurogebied. Gezamenlijk bepalen wij hiertoe het monetaire beleid in het eurogebied. De ECB heeft op dit vlak goede resultaten bereikt. De inflatie in het eurogebied is sinds de start van de monetaire unie gemiddeld 1,97% geweest; iets lager dan de 2%, zoals de definitie van prijsstabiliteit van de ECB luidt. Voor mij is het van belang dat ik eraan kan bijdragen dat de ECB ook de komende jaren prijsstabiliteit blijft leveren. Dat is een belangrijke verantwoordelijkheid en een voorwaarde voor welvaart en voorspoed voor de 332 miljoen Europese burgers die de euro als munt hebben. Extra uitdagend hierbij zijn uiteraard de grote onzekerheden waar we momenteel mee geconfronteerd worden, met als belangrijkste voorbeeld de Europese schuldencrisis.

Wat is uw ideaalbeeld van Europa over 25 jaar?

Op dit moment is het monetaire aspect van de Economische Monetaire Unie duidelijk verder ontwikkeld dan het economische. Ik hoop dat dat over 25 jaar niet meer het geval is, en dat onze Economische en Monetaire Unie de economieën en de samenlevingen van de Europese Unie op dusdanige wijze heeft geïntegreerd dat wij zullen leven in een zone van welvaart, voorspoed en (blijvende) vrede.

Wat ziet u als de grootste bedreiging?

Op dit moment zijn dat zonder meer de problemen die voortvloeien uit de Europese schuldencrisis. We zien nu al ruim een jaar dat de problemen met overheidsfinanciën in een aantal landen in het eurogebied voor grote onzekerheid blijven zorgen, omdat de grenzen van de solidariteit daarmee in zicht komen. Helaas hebben overheden steeds geen vuist weten te maken om de crisis definitief op te lossen, waardoor de problemen voort blijven sluimeren en steeds weer nieuwe landen in de problemen komen, mede door het optreden van marktpartijen. Voor mij is het belangrijk dat alle eurolanden individueel en collectief hun verantwoordelijkheid nemen om de benodigde bezuinigingsmaatregelen door te voeren, samen met structurele maatregelen om de economieën van de eurolanden concurrerend te maken en te houden. Dit is een belangrijke voorwaarde voor een voorspoedige en houdbare economische ontwikkeling die past bij deelname aan de Economische en Monetaire Unie.

Meer informatie