Begrotingsdiscipline en Europese controle

Lege geldkist

De Europese Unie heeft sinds het uitbreken van de eurocrisis verschillende maatregelen genomen om eurolanden met financiële problemen bij te staan. Ondertussen wordt er in de EU ook gewerkt aan betere coördinatie van het economisch beleid om de problemen het hoofd te kunnen bieden.

Zowel de Europese regeringsleiders en staatshoofden als de Europese instellingen hebben diverse plannen gepresenteerd en maatregelen genomen.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Europees semester

Het semester is in 2011 ingesteld, ingegeven door de eurocrisis en de instelling van een Europees monetair noodfonds, om overheden te helpen staatsleningen te krijgen. Het idee achter het semester is dat de EU de economische ontwikkelingen binnen lidstaten scherper in de gaten houdt om problemen te voorkomen door het geven van aanbevelingen.

2.

Euro Plus Pact

In maart 2011 hebben de landen van de eurozone een pakket maatregelen aangenomen voor een betere coördinatie van de nationale economieën van de eurolanden. Dit zou moeten leiden tot een sterkere gemeenschappelijke munt en een betere concurrentiepositie voor de Europese economie. Omdat ook een aantal niet-eurolanden zich bij het pact aansloten, werd het plan Euro Plus Pact gedoopt.

3.

Six Pack

Bankbiljetten

In december 2011 trad het 'six pack' in werking. Dat bestaat uit een zestal wetgvingsvoorstellen die het Stabiliteits- en groeipact moeten versterken. Een belangrijk element hierin is het streng toezicht houden op de begrotingen van EU-lidstaten en het bestraffen van landen die de begrotingsregels overtreden. Het 'six pack' bevat onder meer een fel bediscussieerde bepaling over automatische sancties tegen lidstaten die zich niet aan de afgesproken begrotingsregels houden.

4.

Two Pack 

Het 'two pack' vormt een aanvulling op het in december 2011 in werking getreden 'six pack' en voorziet in een versterking van het toezicht van de Europese Commissie op de nationale begrotingen van de eurolanden. Het 'two pack' is een van de pakketten maatregelen om de eurocrisis te beteugelen en bouwt voort op het Stabiliteits- en Groeipact.

5.

Nieuwe voorstellen Merkel en Sarkozy

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de toenmalige Franse president Nicolas Sarkozy kwamen in 2011 met nieuwe voorstellen op het gebied van economisch toezicht. Zij stelden onder andere een soort economische 'euroregering' voor, strenge straffen voor lidstaten die zich niet houden aan de begrotingsregels en een belasting op financiële transacties. Inhoudelijk vertonen de plannen de nodige overlap met het Six Pack en het Euro Plus Pact.

6.

Extra bevoegdheden eurocommissaris Economische en monetaire zaken

In december 2011 hebben regeringsleiders afgesproken om de regels voor begrotingsdiscipline in het Stabiliteits- en Groeipact aan te scherpen. De eurocommissaris voor Economische en monetaire zaken heeft extra bevoegdheden gekregen om toezicht te houden op de naleving van de regels uit het Stabiliteits- en Groeipact.

7.

Masterplan ter versterking van de eurozone

In december 2012 presenteerden EU-president Van Rompuy, voorzitter van de Europese Commissie Barroso, ECB-president Draghi en voorzitter van de eurogroep Juncker een pakket voorstellen ter versterking van de eurozone. De plannen omvatten de oprichting van een bankenunie, aanscherping van controle op begrotingsdiscipline, een betere afstemming van het economisch beleid en de versterking van de rol van nationale parlementen en het Europees parlement.

8.

Begrotingspact

In het begrotingspact zijn regels vastgelegd die begrotingsdiscipline bij lidstaten moeten afdwingen en de financiële markten zekerheid moeten bieden. Het verdrag is op 1 januari 2013 in werking getreden en wordt ook wel Verdrag voor stabiliteit, coördinatie en governance in de EMU genoemd.

9.

Versoepeling van de norm?

Eind april 2013 lieten zowel Commissievoorzitter Barroso als eurocommissaris Rehn, belast met het toezicht op nationale economieën, doorschermen dat er mogelijk wat soepeler zou worden omgegaan met de regels over begrotingsdiscipline. Er zou meer gekeken worden naar de structurele overheidstekorten. Incidentele tekorten als gevolg van de aanhoudende recessie en extra uitgaven in het kader van tijdelijke stimuleringsmaatregelen worden dan mogelijk toegestaan, mits structurele hervormingen worden doorgezet. Bovendien moeten extra stimuleringsmaatregelen inhaken op bestaande Europese programma's gericht op het aanjagen van structurele groei én aantoonbaar positieve effecten hebben op de economie en de overheidsbegroting op langere termijn.

De discussie duurde geruime tijd voort. Op de Europese Top van juni 2014 werd besloten om de begrotingsregels niet te versoepelen. Wel mag er optimaal gebruik worden gemaakt van de ruimte die de regels bieden, zoals langer de tijd nemen om het begrotingstekort te verminderen.

10.

Meer Informatie

Hot Issues

Documenten

Factsheet Europees Parlement

Andere websites

Delen

enveloppe

Terug naar boven