Laatste nieuws: 

Uitbreiding van regelgeving over zwangerschaps- en ouderschapsverlof

Liggende kinderen
Bron: euobserver.com

In de Europese Unie zijn de afgelopen jaren plannen gemaakt om de regeling voor zwangerschaps- en ouderschapsverlof te verruimen van veertien naar twintig weken. Daarbij is ook een betaald vaderschapsverlof van twee weken meegenomen. Dit voorstel van het Europees Parlement is in oktober 2010 afgewezen door de Raad van Ministers.

Het Europees Parlement wilde verder dat zelfstandigen dezelfde rechten en sociale bescherming zouden krijgen als werknemers; daar bestond nog geen Europese regelgeving over. Sinds augustus 2010 hebben zwangere zelfstandigen in EU-lidstaten recht op een uitkering van minimaal veertien weken als ze met zwangerschapsverlof gaan. In Nederland bestond er al een regeling van zestien weken.

Delen

enveloppe

Inhoud

1.

Achtergrond

In de EU verschilt de nationale wetgeving over zwangerschaps- en ouderschapsverlof sterk. Zo hebben vrouwen in Duitsland recht op 14 weken afwezigheid, terwijl dat er in Groot-Brittannië 39 zijn. Jonge vaders in Spanje kunnen rekenen op vier weken verlof, terwijl Nederlandse mannen slechts twee dagen vrij krijgen bij de geboorte van een kind. Nederland kent nu een volledig betaald zwangerschaps- en bevallingsverlof van 16 weken, waarvan de vier weken voor de bevalling verplicht zijn.

In 2008 en 2009 stonden plannen voor een ruimere regeling hoog op de Europese agenda. De Europese Commissie deed toen een voorstel om het zwangerschapsverlof uit te breiden naar 18 weken. Daarnaast lag er een voorstel om vaders twee weken verlof te geven bij de geboorte van een kind. De plannen waren zo omstreden dat het Europees Parlement besloot de zaak uit te stellen tot na de Europese verkiezingen van 2009.

Begin 2009 uitte het Europees Parlement de wens om vrouwen het recht op 20 weken, en mannen twee weken vaderschapsverlof te geven. De Europese Commissie had eerder een verlenging naar 18 weken voorgesteld, maar de commissie Vrouwenzaken (FEMM) van het Europees Parlement wilde hier nog eens twee weken aan toevoegen. De Commissie pleitte verder voor volledig betaald verlof en voor een verbod op nachtdiensten voor vrouwen in de tien weken voor de bevalling. Ook moesten er voorzieningen komen voor zelfstandigen.

In de commissie Vrouwenzaken bestond onenigheid over het aantal verlofweken. Zo wilden de Groenen 24 weken ouderschapsverlof, terwijl de christendemocratische fractie pleitte voor 16 weken.

Een groot deel van het Europees Parlement was van mening dat regelgeving over zwangerschaps- en ouderschapsverlof een zaak is van de lidstaten zelf. Niettemin nam het Europees Parlement op 21 oktober 2010 een rapport aan waarin verlenging tot 20 weken betaald verlof als wenselijk werd aangegeven. Dit voorstel werd in december door de Raad van Ministers afgewezen, vooral vanwege de kosten. Ook vinden veel landen deze kwestie, net als een groot deel van het Europees Parlement, een zaak voor de lidstaten zelf.

2.

Zwangere zelfstandigen

Sinds 4 augustus 2010 zijn er nieuwe regels voor zwangerschapsverlof van vrouwelijke zelfstandige ondernemers. Zo hebben zwangere zelfstandigen voortaan recht op een uitkering van minimaal veertien weken als ze met zwangerschapsverlof gaan. In Nederland bestond er al een regeling van zestien weken; in een aantal landen in de EU bestond die echter niet.

Met deze regels wil de EU vrouwelijk ondernemerschap bevorderen door vrouwelijke ondernemers meer sociale zekerheid te bieden en de kloof tussen het aantal mannelijke (70%) en vrouwelijke (30%) ondernemers verkleinen. Ook echtgenoten van vrouwelijke ondernemers hebben nu extra rechten. Zij hebben door de nieuwe regels recht op dezelfde socialezekerheidsdekking als officiële zelfstandigen. EU-landen moesten de richtlijn in 2012 omzetten in nationale wetgeving.

3.

Flexibele werktijden

Sinds april 2012 kunnen werknemers na opname van ouderschapsverlof hun werktijden makkelijker aanpassen, zodat hun baan beter te combineren is met de zorg voor hun kinderen. Een Europese richtlijn maakte aanpassing van de Arbeidstijdenwet noodzakelijk. De aanvraag voor flexibele werktijden moet drie maanden voor het aflopen van het ouderschapsverlof worden aangevraagd bij de werkgever.

4.

Nederland en Europa

In januari 2013 verwees de Europese Commissie Nederland naar het Europese Hof van Justitie, omdat het de rechten van werknemers met zwangerschaps-, adoptie- of ouderschapsverlof op terugkeer naar hun werk niet voldoende beschermde. Het is nog niet bekend wanneer er uitspraak wordt gedaan over deze zaak.

In augustus 2013 leverde de Europese Commissie opnieuw kritiek op de Nederlandse regelgeving. Nederlandse vrouwen werken weinig uren in vergelijking met de rest van Europa. De Commissie adviseerde Nederland om werken fiscaal aantrekkelijker te maken en kinderopvangvoorzieningen te verbeteren. Europarlementariër Marije Cornelissen (GroenLinks) sloot zich aan bij deze kritiek. Zij wees ook op het zeer korte vaderschapsverlof in Nederland, dat slechts twee dagen beslaat.

5.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

  • Herziening van het ouderschapsverlof past bij een moderne balans tussen werk en privé

    Voorstanders van de regeling stellen dat een herziening van het ouderschapsverlof past bij een moderne balans tussen werk en privé. Het ruimere zwangerschapsverlof moet bijdragen aan de maatschappelijke participatie van vrouwen omdat ze gezin en carrière hiermee beter kunnen combineren. Bovendien zou het vaderschapsverlof de man meer moeten betrekken bij de opvoeding van de kinderen.

  • Uitbreiding van de ouderschapsregeling past niet in tijden van economische crisis

    Een uitbreiding van de ouderschapsregeling is kostbaar; mensen krijgen betaald terwijl ze niet werken. Sceptici vragen zich dan ook af of het wel verstandig is om arbeidskrachten in tijden van economische crisis duurder te maken voor de werkgevers. Werkgevers in ons land zijn bijvoorbeeld bang dat Nederland door de stapeling van verlofregelingen “nauwelijks meer aan werken toekomt” als vaders langer op verlof zullen mogen.

  • Regelgeving over zwangerschapsverlof moet door de EU-landen zelf worden geregeld

    Tegenstanders van de plannen vinden dat de EU hier geen regels voor zou moeten opstellen omdat de EU-landen dat veel beter zelf kunnen doen, op nationaal niveau. Voortrekker in het verzet tegen de uitbreiding van ouderschapsverlof is  Groot-Brittannië. Dit land is bang dat het wankele evenwicht tussen werkgevers en werknemers in het nationale systeem verstoord zal worden door nieuwe Europese regels. Ook Nederland zit niet te wachten op ruimere regels uit Europa over dit onderwerp. De Tweede Kamer wees recentelijk nog een voorstel tot verlenging van het vaderschapsverlof af.

  • Langer zwangerschapsverlof verdient zich niet terug

    Uit onderzoek naar de economische voordelen van een langer zwangerschapsverlof dat voormalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Donner in opdracht van de Tweede kamer heeft laten uitvoeren, is gebleken dat een langer zwangerschapsverlof zich niet terugverdient. Een langer verlof leidt niet tot een lager ziekteverzuim, minder beroep op de zorg en betere prestaties van terugkerende moeders op de werkvloer. Na het optellen van alle kosten en het aftrekken van alle voordelen, blijft per saldo een nationale kostenpost staan van 117 miljoen euro bij twee weken langer verlof en 322 miljoen euro bij vier weken verlenging.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

6.

Meer informatie

Delen

enveloppe

Terug naar boven