Ieder jaar vraagt de Europese Unie de aandacht voor een specifiek thema. In 2010 stond de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting in de Europese schijnwerpers en werden diverse activiteiten rond dit thema georganiseerd. Alle lidstaten van de EU waren hierbij betrokken, evenals IJsland en Noorwegen.
De beslissing om 2010 te wijden aan de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting stond niet geheel op zichzelf. Ook in voorgaande jaren werd al aandacht besteed aan onderwerpen die raken aan dit thema. Zo stond het jaar 2007 in het teken van 'gelijke kansen voor iedereen'.
Het idee voor het thema van het Europees Jaar 2010 stamde nog van vóór de economische crisis. Toch is de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting de afgelopen jaren door de actualiteit extra relevant geworden.
De EU benadrukte in de motivering van de themakeuze dat armoede en uitsluiting van een individu leiden tot een verzwakking van de samenleving als geheel. Daarnaast stelde de EU dat Europa sterker is wanneer iedereen de kans krijgt bij te dragen. In 2010 konden meer dan 80 miljoen Europeanen niet in hun basisbehoeften voorzien. Door gebrek aan inkomsten kunnen mensen niet volop meedoen aan sociale activiteiten en zo kan armoede dus leiden tot sociale uitsluiting.
De EU had zichzelf in het kader van het jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting de volgende doelen gesteld:
-
-het stimuleren van politieke betrokkenheid om armoede en sociale uitsluiting te bestrijden, van Europees tot lokaal niveau, zowel openbaar als privé
-
-de Europese burgers inspireren om samen de strijd aan te binden tegen armoede en sociale uitsluiting
-
-aandacht besteden aan de zorgen en behoeften van mensen die worden geconfronteerd met armoede en sociale uitsluiting
-
-betrokken zijn bij de samenleving en niet-gouvernementele organisaties die armoede en sociale uitsluiting bestrijden
-
-stereotypen en stigmatisering van armoede en sociale uitsluiting tegengaan
-
-het promoten van een samenleving die een goede levensstandaard ontwikkelt en onderhoudt en zorgt voor sociaal welzijn en gelijke kansen voor iedereen
-
-solidariteit tussen verschillende generaties aanmoedigen en instaan voor duurzame ontwikkeling.
Het jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting ging op 21 januari 2010 officieel van start. De officiële afsluiting van het jaar vond op 17 december 2010 plaats. Tijdens deze bijeenkomst werd de Slotverklaring van de Europese Raad over de strijd tegen de armoede ondertekend. Deze verklaring is opgenomen in de fundamentele strategische doelstellingen voor de komende tien jaar van de Europese Unie.
In het kader van het jaar werden overal in Europa diverse activiteiten georganiseerd. De meeste waren erop gericht aandacht te vestigen op de problemen rond armoede. Zo werd de internationale vrouwendag aangegrepen om extra aandacht te vragen voor de soms problematische sociale positie van vrouwen in Europa.
Veel activiteiten in het kader van het Europees jaar 2010 zijn kleinschalig geweest. Zo werden onder andere campagnes gevoerd om meer begrip te kweken, en op scholen werden workshops en informatiebijeenkomsten georganiseerd. Verder werden er films, tijdschriften en ander informatiemateriaal geproduceerd om mensen duidelijk te maken hoe armoede en sociale uitsluiting de samenleving beïnvloeden en om degenen die direct betrokkenen zijn, op de hoogte te brengen van hun rechten. De activiteiten werden veelal georganiseerd door lokale overheden of niet-gouvernementele organisaties. Zij konden financiële ondersteuning krijgen voor het organiseren van een activiteit rond het thema.
Onder leiding van het Spaans voorzitterschap van de Europese Unie is op 22 juni 2010 het Europees instituut voor gendergelijkheid opgericht. Het doel van het instituut is een bijdrage te leveren aan de promotie van gelijkheid tussen mannen en vrouwen en om deze gelijkheid ook te integreren in Europees en nationaal beleid. Ook fungeert het instituut als Europese waakhond tegen gender-gerelateerd geweld.
