COM(2009)596 - Toekenning van macrofinanciële bijstand aan Bosnië-Herzegovina (SEC(2009)1459}

 
Deze Beschikking is opgesteld door het Directoraat-generaal Economische en financiële zaken (ECFIN) van de Europese Commissie en op 29 oktober 2009 voorgelegd aan de Raad van de Europese Unie en ter raadpleging aan het Europees Parlement.
Op 30 november 2009 heeft de Raad het voorstel aangenomen en is het voorstel goedgekeurd.
 
 

Inhoud

Delen

enveloppe
  1. Toelichting
  2. Europese rechtsgrond
  3. Kerngegevens
  1. Relevante documenten
  2. Verwante dossiers
  3. Bronnen en disclaimer

1.

Toelichting

Motivering en doel van het voorstel De Commissie stelt voor Bosnië-Herzegovina macrofinanciële bijstand (MFB) toe te kennen in de vorm van een lening teneinde de economische stabilisatie van het land te ondersteunen en de tekorten op de betalingsbalans en de begroting te dekken welke door het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zijn vastgesteld. De voorgestelde bijstand dient ter ondersteuning van het overheidsprogramma van noodzakelijke budgettaire aanpassingen en structurele hervormingen die erop gericht zijn de houdbaarheid van de begroting en de externe rekening te garanderen. De steun moet Bosnië-Herzegovina tevens beter in staat stellen de gevolgen van de wereldwijde financiële crisis op te vangen. De voorgestelde communautaire macrofinanciële bijstand zal een aanvulling vormen op de IMF-steun in het kader van de stand-by-overeenkomst (SBO) die op 8 juli 2009 door de raad van bestuur van het IMF is goedgekeurd en op de steun van de Wereldbank die de vorm zal aannemen van leningen ter ondersteuning van de begroting. De communautaire MFB zal een uitzonderlijk karakter hebben en beperkt zijn in de tijd. Hij zal tevens met name afhankelijk worden gesteld van de gemaakte vorderingen bij de tenuitvoerlegging van het lopende IMF-programma en van de naleving van de economische beleidsvoorwaarden die aan deze bijstand zullen worden verbonden. Gezien de verwachte financieringsbehoefte voor 2010 is het van belang dat de communautaire macrofinanciële bijstand aan Bosnië-Herzegovina vóór het einde van 2010 wordt uitbetaald.

Algemene context De reële bbp-groei is teruggelopen van 6,8% in 2007 tot 5,4% in 2008. In het laatste kwartaal van 2008 begon Bosnië-Herzegovina de gevolgen van de wereldwijde economische en financiële crisis te ondervinden. De economische activiteit in de bouwnijverheid, de metaalindustrie en de automobielsector, maar ook in de dienstensector vertraagde en ondernemingen begonnen werknemers te ontslaan. De handelsdynamiek liet een felle verzwakking zien en de financiële stabiliteit kwam in het gedrang toen in oktober 2008 in amper een maand tijd ongeveer 12% van de deposito's werd opgevraagd. De situatie op de binnenlandse financiële markten stabiliseerde zich weliswaar snel, maar de vertraging van de economische activiteit zette zich in 2009 voort doordat de binnenlandse vraag terugliep. Uit de beschikbare kortetermijnindicatoren, zoals de industriële productie, komt niettemin een gemengd beeld naar voren: in de Federatie van Bosnië-Herzegovina (die goed is voor ongeveer twee derden van de economie van het land) is de industriële productie in de eerste helft van 2009 met 10,4% op jaarbasis afgenomen, terwijl zij in de Republika Srpska (die het resterende derde deel van de economie voor haar rekening neemt) met 17,1% is gestegen. De toename in de Republika Srpska is echter bijna volledig toe te schrijven aan de heropening van een olieraffinaderij in december 2008. De jaarlijkse verandering in de consumentenprijsindex voor het gehele land is in mei 2009 negatief geworden en bedroeg in juni -1,8%, tegen een piek van bijna 10% in juli 2008. Het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden van het inflatiecijfer is gedaald tot 3,8% in juni, tegen 7,4% in 2008. De vooruitzichten voor het lopende jaar en de volgende jaren blijven somber. Het macro-economische scenario dat in het IMF-programma voor 2009 wordt geschetst, wordt gekenmerkt door een nulgroei van de kredietverlening, lage buitenlandse directe investeringen (BDI) en budgettaire bezuinigingen, hetgeen leidt tot een scherpe daling van de binnenlandse vraag die gelijkmatig over de investeringen en de consumptie is verdeeld. Verwacht wordt dat het bbp in 2009 met 3% zal krimpen en in 2010 slechts licht zal toenemen, namelijk met 0,5%. Het tekort op de lopende rekening is opgelopen van 12,7% van het bbp in 2007 tot 14,7% in 2008, vooral onder invloed van de ontwikkeling van de mondiale prijzen en de binnenlandse vraag in de eerste helft van 2008, die in een toenemend handelstekort resulteerde. Dit werd in min of meer gelijke mate gefinancierd door BDI en het opnemen van nieuwe leningen in het buitenland. Naar het einde van 2008 toe verzwakte de handelsdynamiek evenwel als gevolg van een verminderde vraag, waarbij de invoer sneller terugliep dan de uitvoer. In november 2008 was er voor het eerst in meer dan twee jaar sprake van een verbetering van het maandelijkse handelstekort. In de eerste helft van 2009 overtrof de daling van de invoer (25,3%) de vermindering van de uitvoer (23,4%), hetgeen resulteerde in een verbetering van het handelstekort met 26,7%. Het tekort op de lopende rekening is in het eerste kwartaal dan ook ruim gehalveerd ten opzichte van een jaar eerder, namelijk tot slechts ongeveer 10% van het bbp. Deze daling was vooral toe te schrijven aan ontwikkelingen in het handelsverkeer, maar ook het licht toenemende saldo op de balans van de lopende overdrachten heeft daartoe bijgedragen: de officieel geregistreerde overmakingen lagen immers 6,4% hoger dan een jaar eerder. De officiële deviezenreserves, die in september 2008 een hoogtepunt hadden bereikt, zijn vervolgens in de periode tot juni 2009 met 16,8% teruggelopen. Zij vertegenwoordigen echter nog steeds 23% van het bbp, goed voor meer dan vijf maanden invoer. Begin 2009 begonnen de gevolgen van de economische vertraging steeds meer in de overheidsbegroting door te werken. Om dit effect te temperen, heeft de Nationale Begrotingsraad in het eerste kwartaal van 2009 90 miljoen EUR gedeblokkeerd uit de opvolgingsfondsen van de activa van het voormalige Joegoslavië, die deel uitmaken van de reserves van de centrale bank. Dit bleek evenwel niet voldoende te zijn omdat de overheidsfinanciën onder steeds grotere druk kwamen te staan wegens dalende ontvangsten en hoge bestedingsverplichtingen. In het licht van een verslechterend economisch klimaat en de erfenis van een laks begrotingsbeleid hebben de autoriteiten van alle overheidsniveaus, vertegenwoordigd door de Nationale Begrotingsraad, daarom begin mei 2009 onderhandelingen aangeknoopt met het IMF over een SBO waarin een aantal structurele hervormingen en budgettaire aanpassingsmaatregelen werd toegezegd. Nadat de met het IMF overeengekomen, vooraf te nemen maatregelen (vooral de goedkeuring van een driejarig begrotingskader door de Nationale Begrotingsraad en het herstellen van het begrotingsevenwicht op alle overheidsniveaus, hetgeen in een geconsolideerd begrotingstekort van 4,7% van het bbp in plaats van 7,8% zonder aanpassing moet resulteren) daadwerkelijk waren getroffen, heeft de raad van bestuur van het Fonds op 8 juli 2009 ingestemd met een lening van 1,15 miljard EUR met een looptijd van drie jaar. De eerste tranche van circa 203 miljoen EUR is onmiddellijk daarna uitbetaald.

(...)


lees meer

2.

Europese rechtsgrond

Deze Beschikking is gebaseerd op EG-Verdrag artikel 308. Artikel 308 maakt onderdeel uit van het hoofdstuk 'Algemene en slotbepalingen' van het EG-Verdrag. Het heeft betrekking op in het kader van de gemeenschappelijke markt een der doelstellingen van de Gemeenschap te verwezenlijken zonder dat het Verdrag in de daartoe vereiste bevoegdheden voorziet.

3.

Kerngegevens

COM-nummer COM(2009)596pdf icoon
extra com nummer COM(2009)596;SEC(2009)1459
raadsdocument 2009/27
interinstitutioneel nummer 2009/0166(CNS)
officiële titel Voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Bosnië-Herzegovina (SEC(2009)1459}
officiële Engelstalige titel Proposal for a Council Decision providing macro-financial assistance to Bosnia and Herzegovina (SEC(2009)1459}
officiele titel besluit NL 2009/891/EG: Besluit van de Raad van 30 november 2009 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Bosnië-Herzegovina
officiele titel besluit engels 2009/891/EC: Council Decision of 30 November 2009 providing macro-financial assistance to Bosnia and Herzegovina
besluitvormingsprocedure Raadplegingsprocedure (CNS)
stemwijze Raad Raad besluit met eenparigheid van stemmen
datum online publicatie 30-10-2009
Publicatieblad besluit PB L 320 blz. 6-8pdf icoon
europees parlement dossier status afgesloten en gepubliceerd
datum besluit 30-11-2009
datum bekendmaking 05-12-2009
datum inwerkingtreding 30-11-2009
datum uiterste omzetting 05-12-2009
dagen tussen voorstel en besluit 32
aan actor Lidstaten Europese Unie
directoraat-generaal Directoraat-generaal Economische en financiële zaken (ECFIN)
raadsformatie Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ)
beleidsterrein Coördinatie nationale economieën
Eurobeleid
 
 

4.

Relevante documenten

(10 stuks, sortering omgekeerd chronologisch)   sortering omkeren

5.

Verwante dossiers

Aan dit dossier zijn de volgende trefwoorden toegekend: Bosnië-Herzegovina, Europees nabuurschapsbeleid, communautaire hulp, economische situatie, economische stabilisatie, financiële hulp, heractivering van de economie, macro-economie.

6.

Bronnen en disclaimer

Zie voor uitgebreidere informatie eventueel ook de volgende voor dit dossier gebruikte bronnen:


Dit dossier wordt iedere nacht automatisch samengesteld op basis van bovenstaande dossiers. Hierbij is aan de technische programmering veel zorg besteed. Een garantie op de juistheid van de gebruikte bronnen en het samengestelde resultaat kan echter niet worden gegeven.