Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht - Goedkeuring van de definitieve compromistekst met het oog op een akkoord met het Europees Parlement in eerste lezing

Inhoudsopgave van deze pagina:

Tekst
Originele weergave

Meer informatie

1. Tekst

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE

Brussel, 16 mei 2008 (27.05) (OR. en)

9271/0

Interinstitutioneel dossier: 2007/0022 (COD)

LIMITE

DROIPEN 44

ENV 282 CODEC 570

NOTA

van: aan:

het voorzitterschap

het Comité van permanente vertegenwoordigers (2e deel)

nr. vorig doc.: 8328/1/08 REV 1 DROIPEN 35 ENV 225 CODEC 453 nr. Comv.: 6297/07 DROIPEN 10 ENV 95 SAN 20 CONSOM 7 CODEC 113+ADD1

+ADD 2 (COM(2007) 51 def.)

Betreft:

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht - Goedkeuring van de definitieve compromistekst met het oog op een akkoord met het Europees Parlement in eerste lezing

I. INLEIDING

De Commissie heeft op 9 februari 2007 bij de Raad een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht ingediend.

Het Europees Parlement heeft op 8 april 2008 via zijn Commissie juridische zaken (JURI) over een ontwerp-advies gestemd en zal advies uitbrengen in de plenaire vergadering van 19-21 mei 2008.

Het Economisch en Sociaal Comité heeft op 26 september 2007 advies uitgebracht ¹. Het Comité van de Regio's heeft besloten geen advies uit te brengen.

PB C 10 van 15.1.2008, blz. 47.

9271/08

DG H 2B

dau/PW/mv 1

LIMITE NL

De Britse en de Deense delegatie hebben een voorbehoud voor parlementaire behandeling gemaakt.

De Groep materieel strafrecht is onder het Duitse voorzitterschap met de bespreking van dit voorstel begonnen. Onder het Sloveense voorzitterschap heeft de groep acht maal vergaderd. Voorts is zij twee maal bijeengekomen op het niveau van het Coreper (2e deel) en één maal op het niveau van het Comité van artikel 36.

II. TRIALOGEN

Overeenkomstig de gemeenschappelijke verklaring over de wijze van uitvoering van de medebeslissingsprocedure ¹ hebben het voorzitterschap, het Europees Parlement en de Europese Commissie drie informele trialoogbijeenkomsten (17 april 2008, 24 april 2008 in Straatsburg en 6 en 7 mei 2008) gehouden. De Groep materieel strafrecht is continu op de hoogte gehouden van het resultaat van die informele trialogen, onlangs nog tijdens zijn vergaderingen van 6 en 7 mei 2008.

III. DEFINITIEVE COMPROMISTEKST

Tijdens de trialoogbijeenkomsten hebben de drie Instellingen hun standpunten in overeenstemming kunnen brengen. De definitieve compromistekst die het resultaat van die bijeenkomsten is, gaat in de bijlage bij deze nota. Wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel zijn vetgedrukt.

LV, ES en PT hebben echter een studievoorbehoud gemaakt met betrekking tot de opneming in de definitieve compromistekst van amendement 28 dat het Europees Parlement via zijn Commissie juridische zaken heeft aangenomen. Deze delegaties zouden met name de bepaling over de concordantietabellen die door de lidstaten aan de Commissie moeten worden meegedeeld bij de uitvoering van de voorgestelde richtlijn, liever in een overweging opnemen in plaats van in het dispositief van het instrument (artikel 9, lid 2, van het richtlijnvoorstel), zoals nu het geval is in de definitieve compromistekst.

Voorts heeft DE een studievoorbehoud gemaakt over de opneming in de compromistekst van amendement 20 met betrekking tot artikel 3, onder h). Deze delegatie acht deze bepaling te ruim en wenst een preciezer formulering.

¹ PB C 145 van 30.6.2007, blz. 5.

9271/08 dau/PW/mv 2

^DG ^H ^2B LIMITE NL

Het voorzitterschap is op de hoogte van deze voorbehouden en van het standpunt van de bovengenoemde delegaties over deze specifieke punten, maar is van oordeel dat het definitieve compromis in zijn geconsolideerde versie, zoals opgenomen in de bijlage bij deze nota, nu in zijn geheel moet worden aanvaard.

Voorts deelt de voorzitter van het Comité van permanente vertegenwoordigers, overeenkomstig de gemeenschappelijke verklaring over de wijze van uitvoering van de medebeslissingsprocedure, in een brief aan de voorzitter van de parlementaire Commissie juridische zaken, mee dat de Raad bereid is de geconsolideerde compromistekst na bijwerking door de juristen/vertalers te aanvaarden, indien deze wordt bevestigd bij de stemming in de plenaire vergadering van het Europees Parlement van 19 tot en met 22 mei 2008.

Een afschrift van deze brief wordt eveneens aan de rapporteur van de Commissie juridische zaken en aan de Europese Commissie gezonden.

IV. CONCLUSIE

Het Coreper wordt verzocht

-

de overeenstemming over het definitieve compromispakket voor een geconsolideerde tekst van de voorgestelde richtlijn, zoals opgenomen in de bijlage bij deze nota, te bevestigen.
-

met het oog op een akkoord in eerste lezing, de voorzitter van het Comité van permanente vertegenwoordigers te verzoeken de voorzitter van de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement mee te delen dat, indien het Europees Parlement de amendementen op het Commissievoorstel exact overneemt uit het geconsolideerde compromispakket in de bijlage bij deze nota, de Raad de voorgestelde richtlijn in de aldus geamendeerde versie zal aannemen nadat de tekst door de juristen/vertalers van beide instellingen is bijgewerkt.

9271/08 dau/PW/mv 3

^DG ^H ^2B LIMITE NL

BIJLAGE

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht

(COM(2007) 51 def.)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 175, lid 1,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,

[Gezien het advies van het Comité van de Regio's,]

Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig artikel 174, lid 2, van het Verdrag dient de Gemeenschap in haar milieubeleid te streven naar een hoog niveau van bescherming.

(2) De Gemeenschap is verontrust over het toenemende aantal milieudelicten en de gevolgen ervan, die steeds vaker de grenzen overschrijden van de staten waar de delicten worden gepleegd. Deze delicten vormen een bedreiging voor het milieu en derhalve moet er op passende wijze tegen worden opgetreden.

(3) De ervaring heeft aangetoond dat de bestaande sanctiesystemen ontoereikend zijn om een volledige naleving van de milieubeschermingswetgeving te garanderen. Deze naleving kan en moet worden verbeterd door middel van strafrechtelijke sancties die een sociale afkeuring uitdrukken welke kwalitatief verschilt van administratieve sancties of van een compensatieregeling naar burgerlijk recht.

9271/08 dau/PW/mv 4

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

(4) Gemeenschappelijke regels inzake strafrechtelijke delicten maken de toepassing van doeltreffende onderzoekmethoden en ondersteuning binnen en tussen lidstaten mogelijk.

(5) Om te komen tot een doeltreffende bescherming van het milieu is er met name behoefte aan afschrikkende sancties voor activiteiten die schadelijk zijn voor het milieu, die veelal aanzienlijke schade veroorzaken of kunnen veroorzaken aan de lucht, met inbegrip van de stratosfeer, de bodem, het water en dieren of planten, alsook op het gebied van de instandhouding van soorten.

(6) De in de bijlagen bij deze richtlijn genoemde wetgeving bevat bepalingen die gekoppeld moeten zijn aan strafrechtelijke maatregelen om te bewerkstelligen dat de regels inzake milieubescherming ten volle effect sorteren.

(7) De verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn hebben alleen betrekking op de wetgevingsbepalingen in de bijlagen bij de richtlijn die inhouden dat de lidstaten bij de uitvoering van die wetgeving in verbodsmaatregelen moeten voorzien.

(8) Niet-naleving van een wettelijke verplichting om handelend op te treden kan hetzelfde effect hebben als een actieve handeling en derhalve dienen daarop overeenkomstige sancties van toepassing te zijn.

(9) Bedoelde gedragingen dienen bijgevolg in heel de Gemeenschap als strafbare feiten te worden aangemerkt indien zij opzettelijk dan wel uit grove nalatigheid worden begaan.

(10) De richtlijn verplicht de lidstaten in hun nationale wetgeving strafrechtelijke sancties op te nemen voor ernstige inbreuken op de communautaire milieubeschermingsbepalingen. Deze richtlijn schept geen verplichtingen wat betreft de toepassing van dergelijke straffen of enig ander beschikbaar systeem van rechtshandhaving in individuele gevallen.

(11) Deze richtlijn laat andere regelingen inzake aansprakelijkheid voor milieuschade in het kader van het communautaire of het nationale recht onverlet.

(12) Aangezien deze richtlijn voorziet in minimumregels, staat het de lidstaten vrij strengere maatregelen vast te stellen of te handhaven met het oog op de doeltreffende strafrechtelijke bescherming van het milieu. Deze maatregelen moeten verenigbaar zijn met het VEG.

9271/08 dau/PW/mv 5

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

(13) De lidstaten moeten de Commissie informatie verstrekken over de uitvoering van deze richtlijn, teneinde haar in staat te stellen het effect van de richtlijn te beoordelen.

(14) Aangezien de doelstellingen van het overwogen optreden, namelijk het garanderen van een doeltreffender bescherming van het milieu, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.

(15) Wanneer latere wetgeving over milieukwesties wordt aangenomen, moet daarin in voorkomend geval worden gestipuleerd dat deze richtlijn van toepassing is. Indien nodig moet artikel 3 worden gewijzigd.

(16) Deze richtlijn is opgesteld met inachtneming van de grondrechten en de beginselen die met name in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn vastgelegd,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1 Onderwerp

Deze richtlijn stelt maatregelen vast op strafrechtelijk gebied teneinde het milieu doeltreffender te beschermen.

Artikel 2 Definities

In deze richtlijn wordt verstaan onder:

9271/08 dau/PW/mv 6

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

"wederrechtelijk": in strijd met

i)

op grond van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap aangenomen wetgeving die is opgenomen in bijlage A, of
ii)

wat betreft onder het EURATOM-Verdrag vallende activiteiten, de op grond van het EURATOM-Verdrag aangenomen wetgeving die is opgenomen in bijlage B, of
iii)

een wettelijke bepaling, een bestuursrechtelijk voorschrift van een lidstaat of een besluit van een bevoegde autoriteit van een lidstaat, ter uitvoering van het Gemeenschapsrecht bedoeld onder i) of ii).
b)

"beschermde in het wild levende dier- en plantensoorten":
1)

in artikel 3, onder f): die welke voorkomen in
-

bijlage IV van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna;
-

bijlage I en zijn bedoeld in artikel 4, lid 2, van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand; en
2)

in artikel 3, onder g): die welke voorkomen in
-

de bijlagen A of B van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad van

9 december 1996 inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer;

9271/08 dau/PW/mv 7

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

c)

"habitat binnen een beschermd gebied": een habitat van soorten waarvoor een gebied is aangewezen als speciale beschermingszone overeenkomstig artikel 4, lid 1 of lid 2, van Richtlijn 79/409/EEG van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand en elke natuurlijke habitat of een habitat van soorten waarvoor een gebied is aangewezen als speciale beschermingszone overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Richtlijn 92/43/EEG van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna .
d)

"rechtspersoon": juridische entiteit die deze hoedanigheid krachtens het toepasselijke nationale recht bezit, met uitzondering van staten of andere publiekrechtelijke lichamen bij de uitoefening van hun openbare macht, en van publiekrechtelijke internationale organisaties.

Artikel 3 Delicten

De lidstaten zorgen ervoor dat de volgende handelingen een strafrechtelijk delict vormen als zij wederrechtelijk en opzettelijk of ten minste uit grove nalatigheid worden begaan:

a)

het lozen, uitstoten of anderszins introduceren van een hoeveelheid materie of ioniserende straling in de lucht, de grond of het water, waardoor de dood van of ernstig letsel aan personen dan wel aanzienlijke schade aan de kwaliteit van lucht, grond of water of aan dieren of planten wordt veroorzaakt dan wel dreigt te worden veroorzaakt;
b)

de inzameling, het vervoer, de nuttige toepassing en de verwijdering van afvalstoffen, met inbegrip van het toezicht op die handelingen en de nazorg voor de stortplaatsen na sluiting en met inbegrip van door handelaars of makelaars getroffen maatregelen (afvalstoffenbeheer) waardoor de dood van of ernstig letsel aan personen dan wel aanzienlijke schade aan de kwaliteit van lucht, grond, water, dieren of planten wordt veroorzaakt dan wel dreigt te worden veroorzaakt.
c)

het overbrengen van afvalstoffen, indien deze activiteit valt binnen de werkingssfeer van artikel 2, punt 35, van Verordening (EG) nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad, en niet-verwaarloosbare hoeveelheden betreft, ongeacht of de overbrenging tot stand komt door één enkele dan wel door meerdere, kennelijk met elkaar in verband staande verrichtingen;

9271/08 dau/PW/mv 8

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

d)

het exploiteren van een bedrijf waar een gevaarlijke activiteit wordt verricht of waar gevaarlijke stoffen of preparaten worden opgeslagen of gebruikt, waardoor buiten het bedrijf de dood van of ernstig letsel aan personen dan wel aanzienlijke schade aan de kwaliteit van lucht, grond of water of aan dieren of planten wordt veroorzaakt dan wel dreigt te worden veroorzaakt;
e)

de productie, de bewerking, de hantering, het gebruik, het voorhanden hebben, het opslaan, het vervoer, de invoer, de uitvoer en de verwijdering van kernmateriaal of andere gevaarlijke radioactieve stoffen, waardoor de dood van of ernstig letsel aan personen dan wel aanzienlijke schade aan de kwaliteit van lucht, grond of water of aan dieren of planten wordt veroorzaakt dan wel dreigt te worden veroorzaakt;
f)

het doden, vernietigen, bezitten of vangen van specimens van beschermde in het wild levende dier- of plantensoorten, behalve in gevallen waarin de handeling betrekking heeft op een verwaarloosbare hoeveelheid van zulke specimens en een verwaarloosbaar effect heeft op de staat van instandhouding van de soort;
g)

het verhandelen van specimens van beschermde in het wild levende dier- en plantensoorten of delen of afgeleide producten daarvan, tenzij de handeling betrekking heeft op een verwaarloosbare hoeveelheid van deze specimens en een verwaarloosbaar effect heeft op de staat van instandhouding van de soort;
h)

elke handeling die aanzienlijke schade aan een habitat binnen een beschermd gebied veroorzaakt;
i)

het produceren, invoeren, uitvoeren, op de markt brengen of gebruiken van ozonafbrekende stoffen.

Artikel 4 Uitlokking, hulp en medeplichtigheid

De lidstaten zorgen ervoor dat uitlokking van, en hulp en medeplichtigheid aan, de in artikel 3 bedoelde opzettelijke handelingen strafbaar gesteld worden als strafrechtelijk delict.

9271/08 dau/PW/mv 9

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

Artikel 5 Sancties

Elke lidstaat neemt de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat op de in de artikelen 3 en 4 bedoelde delicten doeltreffende, evenredige en afschrikkende strafrechtelijke sancties staan.

Artikel 6 Aansprakelijkheid van rechtspersonen

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat rechtspersonen aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de in de artikelen 3 en 4 genoemde delicten die te hunnen voordele worden gepleegd door individueel of als lid van een orgaan van de rechtspersoon handelende personen die in de rechtspersoon een leidende positie bekleden op grond van:
a)

de bevoegdheid om de rechtspersoon te vertegenwoordigen, of
b)

de bevoegdheid om namens de rechtspersoon beslissingen te nemen; of
c)

de bevoegdheid om binnen de rechtspersoon controle uit te oefenen.
2.

De lidstaten zorgen er eveneens voor dat een rechtspersoon aansprakelijk kan worden gesteld wanneer, als gevolg van gebrekkig toezicht of gebrekkige controle door een in lid 1 bedoelde persoon, een in de artikelen 3 en 4 genoemd delict ten voordele van de rechtspersoon kon worden gepleegd door een persoon die onder diens gezag staat.
3.

De aansprakelijkheid van een rechtspersoon krachtens de leden 1 en 2 sluit niet de strafrechtelijke vervolging uit van natuurlijke personen die als dader, aanstichter of medeplichtige bij de in artikel 3 genoemde delicten betrokken zijn.

9271/08 dau/PW/mv 10

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

Artikel 7 Sancties voor rechtspersonen

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om tegen een rechtspersoon die volgens artikel 6 aansprakelijk is gesteld, sancties te kunnen treffen die doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

Artikel 8 Omzetting

1.

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op […] aan deze richtlijn te voldoen.[...]

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2.

De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen, alsmede een concordantietabel van die bepalingen en deze richtlijn.

Artikel 9 Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

9271/08 dau/PW/mv 11

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

Artikel 10 Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, op

Voor het Europees Parlement Voor de Raad

De voorzitter De voorzitter

9271/08 dau/PW/mv 12

BIJLAGE DG H 2B LIMITE NL

Bijlage A bij de BIJLAGE

LIJST VAN COMMUNAUTAIRE WETGEVING UIT HOOFDE VAN HET VEG WAARVAN DE OVERTREDING EEN WEDERRECHTELIJKE HANDELING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 2, ONDER a), PUNT i), VAN DE VOORGESTELDE RICHTLIJN VORMT

-

Richtlijn 70/220/EEG van de Raad van 20 maart 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lidstaten met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomen tegen de luchtverontreiniging door gassen afkomstig van motoren met elektrische ontsteking in motorvoertuigen; zal bij de nieuwe verordening worden ingetrokken
-

Richtlijn 72/306/EEG van de Raad van 2 augustus 1972 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lidstaten met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomen tegen de verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het aandrijven van voertuigen
-

Richtlijn 75/439/EEG van de Raad van 16 juni 1975 inzake de verwijdering van afgewerkte olie
-

Richtlijn 76/160/EEG van de Raad van 8 december 1975 betreffende de kwaliteit van het zwemwater
-

Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der Lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten
-

Richtlijn 77/537/EEG van de Raad van 28 juni 1977 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid- Staten betreffende de maatregelen die moeten worden genomen tegen de verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het aandrijven van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen
-

Richtlijn 78/176/EEG van de Raad van 20 februari 1978 betreffende de afvalstoffen afkomstig van de titaandioxyde-industrie
-

Richtlijn 79/117/EEG van de Raad van 21 december 1978 houdende verbod van het op de markt brengen en het gebruik van bestrijdingsmiddelen bevattende bepaalde actieve stoffen
-

Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand

9271/08 dau/PW/mv 13