AANBEVELING VAN DE RAAD om het buitensporige overheidstekort in Portugal te verhelpen

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

Tekst

AANBEVELING VAN DE RAAD

van 20 september 2005

om het buitensporige overheidstekort in Portugal te verhelpen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 104,

lid 7,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig artikel 104 van het Verdrag dienen de lidstaten buitensporige overheids tekorten te vermijden.

(2) Het stabiliteits- en groeipact is gebaseerd op de doelstelling van deugdelijke openbare financiën als middel om de voorwaarden voor prijsstabiliteit en voor een tot werk-

gelegenheidsschepping leidende krachtige duurzame groei te verbeteren.

(3) In het voor de Europese Raad bestemde verslag van de Raad (Ecofin) met als titel "De uitvoering van het stabiliteits- en groeipact verbeteren", dat op 22 maart 2005 door de

Europese Raad is bekrachtigd, wordt bevestigd dat het stabiliteits- en groeipact een

essentieel deel vormt van het macro-economische kader van de Economische en Monetaire

Unie, en worden voorstellen gedaan voor versterking en verduidelijking van de uitvoering

van het pact.

(4) De Raad heeft overeenkomstig artikel 104, lid 6, van het Verdrag op 20 september 2005 besloten dat er in Portugal een buitensporig tekort bestaat.

(5) Na te hebben besloten dat er in Portugal een buitensporig tekort bestaat, dient de Raad overeenkomstig artikel 104, lid 7, van het Verdrag en artikel 3 van Verordening (EG)

nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de

1

tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten , tegelijkertijd aanbevelingen te richten tot de betrokken lidstaat, die dan binnen een bepaalde termijn een einde moet

maken aan deze situatie. In de aanbeveling van de Raad dient een termijn van ten hoogste

zes maanden te worden bepaald waarbinnen Portugal daaraan effectief gevolg moet geven.

Tevens dient een termijn te worden bepaald voor het corrigeren van het buitensporige tekort,

dat behoudens bijzondere omstandigheden binnen het jaar nadat het is geconstateerd,

gecorrigeerd moet zijn. In zijn verslag van 20 maart 2005 is de Raad overeengekomen dat

bij het bepalen van het bestaan van bijzondere omstandigheden rekening dient te worden

gehouden met een evenwichtige algehele evaluatie van andere relevante factoren.

(6) Bij het nagaan of er bijzondere omstandigheden bestaan, moet met de volgende elementen rekening worden gehouden.

1

PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1056/2005 (PB L 174 van 7.7.2005, blz. 5).

(7) Het lijkt van essentieel belang dat het buitensporige tekort in Portugal snel wordt gecorrigeerd gezien het hoge structurele tekort (het conjunctuurgezuiverde tekort

ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) en de hoge schuldquote en gezien

het feit dat aanhoudende budgettaire onevenwichtigheden het vertrouwen ondermijnen en

uiteindelijk een ongunstig effect op de productiegroei sorteren. De afgelopen jaren heeft zich

een geleidelijke en significante verslechtering van de begrotingssituatie van Portugal voor-

gedaan. Met name is het structurele primaire saldo teruggelopen, dat in de tweede helft van

de jaren negentig nog vrijwel in evenwicht was of een overschot vertoonde, maar sinds 2001

is omgeslagen in een tekort van gemiddeld ongeveer 1,5% van het BBP. Daardoor loopt het

land aanzienlijke risico´s die vragen om een duurzame verbetering van de openbare

financiën. Bij de bepaling van het aanpassingstraject moet evenwel ook aandacht worden

geschonken aan de heersende economische situatie en de omvang van de vereiste

begrotingscorrectie. Hoewel begrotingsconsolidatie, vooral indien deze op de juiste mix van

maatregelen berust en het vertrouwen versterkt, in het geval van Portugal van essentieel

belang is voor de groei op middellange termijn, kan een te grote inspanning in een te korte

periode een hoge economische kostprijs hebben, vooral gezien de huidige zwakke

conjunctuur.

(8) De economische groei is sinds 2000 fors teruggelopen en in 2003 zelfs op een punt gekomen waarop deze duidelijk negatief werd. De inzinking ging gepaard met een lagere groei van de

potentiële productie, hetgeen te wijten was aan een reeks elkaar versterkende structurele

zwakke punten. De economie kende in 2004 weer een gematigde positieve groei, die naar

verwachting in de komende jaren een geleidelijke opwaartse trend blijft vertonen. Zoals

blijkt uit het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005, wordt na het

gemelde tekort van 2,9% van het BBP over 2004 voor 2005 gerekend op een tekort van

6,2% van het BBP, waarin al een medio 2005 vastgesteld pakket correctiemaatregelen in de

orde van grootte van 0,6% van het BBP is verwerkt. Als in 2005 geen aanvullende maat-

regelen worden getroffen en de BBP-groei aantrekt naar 1,4% in 2006, dan is ten opzichte

van 2005 een structurele aanpassing van bijna 3% van het BBP vereist om het tekort in 2006

onder de 3% van het BBP te brengen.

(9) Gezien de huidige laagconjunctuur in Portugal en de omvang van de vereiste aanpassing om het tekort in 2006 tot onder de referentiewaarde van 3% van het BBP terug te dringen, lijken

er al met al bijzondere omstandigheden te bestaan op grond waarvan de correctietermijn

voor het buitensporige tekort kan worden verlengd tot na 2006. In dit verband moet worden

opgemerkt dat de Portugese autoriteiten een strategie volgen die gericht is op een strikte, zij

het stapsgewijze correctie, en niet meer hun toevlucht nemen tot omvangrijke eenmalige

maatregelen. Daarom moet worden overwogen de correctie van het buitensporige tekort in

een middellangetermijnkader te plaatsen. Het geactualiseerde Portugese stabiliteits-

programma van juni 2005 en het desbetreffende advies van de Raad vormen de grondslag

voor de voorliggende aanbeveling inzake het aanpassingstraject voor correctie van het

buitensporige tekort.

(10) In het algemeen moeten de maatregelen ter consolidering van de begroting een duurzame verbetering van het overheidssaldo teweegbrengen en er tegelijkertijd op gericht zijn de

kwaliteit van de openbare financiën en de houdbaarheid ervan op lange termijn te

bevorderen en het groeipotentieel van de economie te versterken. In het geval van Portugal

moet de correctie van het buitensporige tekort worden ingepast in een brede hervormings-

strategie die ook de overheidsadministratie en het sociale-zekerheidsstelsel voor de

particuliere sector omvat en gericht is op een aanpak van de diepgewortelde structurele

problemen waarmee de economie al een aantal jaren te kampen heeft.

(11) Wil het aanpassingstraject geloofwaardig zijn, dan moet de Portugese regering: (i) de verslechtering van de begrotingssituatie in 2005 tegengaan door de in het geactualiseerde

Portugese stabiliteitsprogramma van juni 2005 aangekondigde correctiemaatregelen strikt

uit te voeren. Bij een BBP-groei van 0,8% in 2005 zou dit leiden tot een nominaal tekort van

ten hoogste 6,2% van het BBP in 2005; (ii) de noodzakelijke maatregelen treffen om te

zorgen voor een gestage duidelijke correctie van het structurele tekort (het conjunctuur-

gezuiverde tekort ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen),door het tekort

in 2006 zeer fors terug te dringen met circa 1,5% van het BBP en in de jaren daarna ook fors

terug te dringen met ten minste 0,75% per jaar, totdat het buitensporige tekort is

gecorrigeerd. Als de prognoses van het geactualiseerde Portugese stabiliteitsprogramma van

juni 2005 uitkomen en de BBP-groei herstelt tot 1,4% in 2006, 2,2% in 2007 en 2,6%

in 2008, zou bij een structurele correctie van deze omvang het overheidstekort in 2006

uitkomen op 4,8% van het BBP en op iets minder dan 4% en 3% in respectievelijk 2007

en 2008.

(12) Om de kwaliteit en houdbaarheid van de openbare financiën te verbeteren, zou deze correctie moeten worden gerealiseerd door resoluut de noodzakelijke maatregelen te treffen

om de overheidsuitgaven te verminderen en in de hand te houden en om de belastinginning

te verbeteren, en door elke gelegenheid aan te grijpen om het begrotingstekort sneller terug

te dringen en met name zo snel mogelijk bepaalde marges in te bouwen om de budgettaire

gevolgen van een eventuele tegenvallende groei op te vangen. Rekening houdend met de

verlengde termijn voor correctie van het buitensporig tekort, zouden verdere maatregelen

moeten worden overwogen, indien dit noodzakelijk lijkt om de correctiedoelstellingen voor

het buitensporige tekort te halen.

(13) Hoewel de recente herzieningen van de tekort- en schuldcijfers gering van omvang zijn geweest en geen grote invloed hebben uitgeoefend op de nominale cijfers, lijkt de

verwerking van de gegevens over de overheidsrekeningen gezien de aard van deze

herzieningen en de huidige verdeling van institutionele verantwoordelijkheden voor verdere

verbetering vatbaar.

(14) Overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad zullen de Commissie en de Raad de tenuitvoerlegging van de maatregelen van Portugal naar

aanleiding van deze aanbeveling volgen,

BEVEELT AAN:

tekortsituatie;

  • 2. 
    dat de Portugese autoriteiten het overheidstekort op geloofwaardige en duurzame wijze terugdringen tot onder de 3% van het BBP uiterlijk in 2008 door maatregelen te treffen

binnen een middellangetermijnkader. Daartoe zou het wenselijk zijn dat de Portugese

autoriteiten met name:

  • a) 
    de verslechtering van de begrotingssituatie in 2005 tegengaan door de aan gekondigde correctiemaatregelen strikt uit te voeren;
  • b) 
    onverkort de maatregelen uitvoeren die noodzakelijk zijn voor een gestage en duidelijke correctie van het conjunctuurgezuiverde tekort ongerekend eenmalige en

andere tijdelijke maatregelen, en het tekort in 2006 ten opzichte van 2005 zeer fors

terugdringen met 1,5% van het BBP en het in de twee jaar daarna nog veel verder

terugdringen met ten minste 0,75% per jaar;

  • c) 
    snel hervormingen doorvoeren om de uitgaven in de komende jaren in de hand te houden en te verminderen, elke gelegenheid aangrijpen om het begrotingstekort

sneller terug te dringen, en klaarstaan om de extra maatregelen te treffen die

eventueel nodig zijn om het buitensporige tekort uiterlijk in 2008 te corrigeren;

  • 3. 
    dat de Raad 19 maart 2006 als uiterste datum vaststelt voor de Portugese regering om de maatregelen die gepland zijn om de tekortdoelstelling voor 2006 te halen, doeltreffend ten

uitvoer te leggen;

  • 4. 
    dat toekomstige actualiseringen van het stabiliteitsprogranmma meer ambitieuze corrigerende maatregelen dienen te omvatten, indien dit noodzakelijk lijkt om de correctie-

doelstellingen voor het buitensporige tekort te halen;

  • 5. 
    dat de Portugese autoriteiten ervoor zorgen dat de bruto schuldquote duidelijk terugloopt en de referentiewaarde in een bevredigend tempo benadert door de vorderingen bij de

terugdringing van het tekort tot uiting te laten komen in de schuldontwikkeling, geen

schuldverhogende financiële transacties aan te gaan en zorgvuldig de gevolgen in het oog

te houden die grote publieke investeringsprojecten, waaronder die waarbij wordt samen-

gewerkt met de particuliere sector, voor de schuld kunnen hebben;

  • 6. 
    dat de Portugese autoriteiten streven naar een verdere verbetering van de vergaring en verwerking van de gegevens over de overheidssector.

Voorts verzoekt de Raad de Portugese autoriteiten de begrotingsconsolidatie voort te zetten om te

bereiken dat de openbare financiën op middellange termijn vrijwel in evenwicht zijn of een

overschot vertonen, door middel van een vermindering van het conjunctuurgezuiverde tekort

ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen met ten minste 0,5% van het BBP per jaar

nadat het buitensporige tekort is gecorrigeerd.

Deze aanbeveling is gericht tot de Portugese Republiek.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter

2.

Originele weergave

afbeelding document
 
 

3.

Meer informatie