Met de blauw-geel gekleurde Eiffeltoren was het voor iedereen duidelijk dat Frankrijk op 1 juli 2008 het stokje van Slovenië als de nieuwe voorzitter van de Raad van de Europese Unie en dus van de EU overnam. Frankrijk zou het laatste land zijn dat het roulerende EU-voorzitterschap op deze wijze vervulde, want met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon heeft de Raad een vaste vertegenwoordiger gekregen in de vorm van een president. Vol ambities zagen de Fransen, en de Franse president Sarkozy voorop, het voorzitterschap tegemoet, totdat de Ieren 'nee' stemden tegen het Verdrag van Lissabon.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Toen Sarkozy in mei 2007 aan het roer kwam in Frankrijk, was één van zijn belangrijkste programmapunten Frankrijk weer een belangrijke positie in te laten nemen in de EU, nadat de bevolking in 2005 'nee' had gestemd tegen de Grondwet. De Europese samenwerking moest een nieuwe Franse invloed krijgen. Zo wilde Sarkozy dat de EU een belangrijke plaats in zou gaan nemen binnen de NAVO waar Frankrijk na 40 jaar weer lid van is geworden. Ook had de Franse president de ambitie een Europese defensiemacht op te zetten van 60.000 man sterk.
Sarkozy wilde tevens een Mediterrane Unie opzetten. Met landen rondom het Middellands Zeegebied, dus zowel aan Europese als Afrikaanse zijde, is een organisatie opgericht die vergelijkbaar is met de EU. Binnen deze Unie, die in juli is geïnaugureerd, is ook Turkije opgenomen. Sarkozy hoopte het land zo buiten de EU te houden. Verder wilde hij een speciale stuurgroep instellen ten behoeve van een betere economische coördinatie tussen de vijftien Eurolanden. Ook wilde de Franse President dat er een Europees migratiepact kwam om de illegale migratie aan banden te leggen.
Sarkozy stelde tijdens de plenaire zitting in juli dat het niet redelijk is dat lidstaten afzonderlijk immigratieregels opstellen zonder rekening te houden met de gevolgen voor andere lidstaten. De buitengrenzen van de EU moesten beter beschermd worden en er moest een systeem komen voor gekozen immigratie, dat vergelijkbaar is met het Amerikaanse 'green-card' systeem. Immigranten moesten daarnaast bij binnenkomst een immigratiecontract tekenen.
Sarkozy's motto voor dit voorzitterschap was 'Europa dat haar burgers weer beschermt en het vertrouwen terug wint'. Frankrijk wilde met dit doel in het achterhoofd het protectionisme weer op de Europese agenda zetten: het beschermen van de Europese markt. Het land zou hierbij echter weerstand ondervinden van andere lidstaten die vrijhandel wel als heilig middel zien. Wel bestond in de EU steun voor het Franse voornemen om harder te werken aan de vermindering van het energieverbruik.
Kernenergie zou een mogelijke oplossing zijn volgens Frankrijk, om zowel het klimaat te ontlasten als om minder afhankelijk te worden van de import van gas en olie uit landen buiten de EU. Sarkozy wilde vooral dat de Europese Unie een sleutelrol zou spelen bij het zorgen voor vrede en veiligheid in de wereld. Dat was zijn hoofddoel voor het Franse voorzitterschap. Hij wilde bereiken dat Europa er voor iedereen is en dat alle burgers er op kunnen bouwen.
Sarkozy wilde veel invloed hebben bij het invullen van functies die met het Verdrag van Lissabon zijn ingesteld, zoals de permanente voorzitter van de Europese Raad en de Minister van Buitenlandse Zaken. Verder zou de uiteindelijke inwerkingtreding van dat Verdrag als een soort persoonlijke overwinning gelden voor de Franse president. Na de verwerping door de Ieren, leken deze dromen in duigen te vallen.
Pas in oktober werd duidelijk wat er met het Verdrag van Lissabon ging gebeuren. Toen hebben de Ieren zich er nogmaals over uit gesproken. Tot die tijd was het beter om met minder ambitieuze plannen te komen, aangezien de Ieren liever een meer bescheiden EU zien en bijvoorbeeld tegen een militarisering van de Unie zijn. Het was dus zaak de Ieren niet voor het hoofd te stoten met voorstellen die op het nieuwe Verdrag vooruitliepen.
Toch gaf Sarkozy op de top van Europese leiders in juni 2008 al aan dat hij het Ierse probleem zo snel mogelijk wilde oplossen. Hij wilde dit onder andere bereiken door veel en open met alle landen in overleg te treden. Voor het eerst werd daarom ook het Europees Parlement nauw betrokken bij het voorzitterschap. Sarkozy zag de Ierse verwerping van het Verdrag weliswaar als een tegenslag, maar wel een tegenslag die ook weer een uitdaging vormde voor de EU.
Wel heeft de Franse president gesteld dat verdere uitbreiding van de EU niet mogelijk was zolang het Verdrag van Nice de basis bleef.
Tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement in juli 2008 werd bekend dat Sarkozy zowel vanuit zijn functie van Franse president als vanuit zijn rol als voorzitter van de Europese Raad, de openingsceremonie van de Olympische Spelen in China zou bijwonen. Vanuit het Europees Parlement kreeg Sarkozy veel kritiek op dit besluit. Sarkozy verdedigde zijn besluit echter door er op te wijzen dat het van essentieel belang is om de dialoog met China open te houden.
Hij stelde dat het niet mogelijk is om een kwart van de wereldbevolking te boycotten wanneer men nog met China moet samenwerken om de problemen met Iran en Darfur aan te pakken. Sarkozy hamerde erop dat hij in China zijn eigen programma zou samenstellen en dus ook gesprekken zou plannen met mensenrechtenactivisten.
