r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Coördinatie socialezekerheidsstelsels

Spaarpot met eurobiljetten

Met het vrije verkeer van personen wordt het voor EU -burgers steeds makkelijker om ergens anders te gaan wonen, werken en/of om te gaan reizen. Deze mobiliteit maakt het noodzakelijk dat er voor mensen overal in de EU dezelfde regels gelden voor wat betreft de sociale zekerheid.

Delen

Inhoud

1.

Stand van zaken

De oorspronkelijke verordening over het socialezekerheidsstelsel van de EU dateerde uit 1971. In mei 2010 werd een nieuwe EU-verordening van kracht waarmee het voor werknemers, werkzoekenden en gepensioneerden makkelijker wordt zich elders in de EU te vestigen zonder dat socialezekerheidsrechten verloren gaan.

De wetgeving rondom de afstemming van socialezekerheidsstelsels had haken en ogen. Het komt voor dat burgers uit lidstaten met gebrekkige sociale zekerheid, zoals Roemenië en Bulgarije, naar andere lidstaten vertrekken om daar een uitkering aan te vragen. Dit staat ook wel bekend als uitkeringstoerisme.

Om dit misbruik tegen te gaan is de Europese Commissie in december 2016 met een nieuw voorstel gekomen. Om de aanvraag van uitkeringen terug te brengen mogen overheden van lidstaten straks eisen dat burgers uit andere EU-landen eerst drie maanden gewerkt moeten hebben in het land waar zij de uitkering aanvragen. Overheden mogen een uitkering weigeren aan mensen die 'economisch inactief' zijn.

2.

EU-verordening uit 2010

De nationale systemen zijn niet vervangen door één centraal stelsel maar moeten wel beter op elkaar aansluiten. Daarom moeten bestaande regels eenvoudiger worden gemaakt en gemoderniseerd worden. De verschillende organisaties die zich met de sociale zekerheid bezig houden moeten gaan samenwerken. Ook de uitwisseling van gegevens tussen socialezekerheidsinstellingen wordt verbeterd. Met deze maatregelen zullen de rechten en plichten van alle betrokken partijen duidelijker zijn.

Het belangrijkste doel van de verordening is dat burgers die verhuizen naar een andere lidstaat, hun rechten op verschillende vormen van sociale zekerheid behouden. Hierbij moet in de eerste plaats gedacht worden aan pensioenopbouw. Wanneer een werknemer zijn loopbaan begint in Nederland en naar Frankrijk verhuist om daar verder te werken, krijgt deze nu de garantie dat het opgebouwde pensioen niet verloren gaat, maar van kracht blijft. Overigens wordt ook voorkomen dat een EU-onderdaan dubbel premieplichtig wordt bij vestiging in een ander land.

De procedures die betrekking hebben op diverse onderdelen van het socialezekerheidsstelsel, bijvoorbeeld voor de pensioenen en voor de uitkeringen, worden zo veel mogelijk gelijk getrokken. Daarnaast zijn er ook algemene bepalingen die gelden voor alle lidstaten. Hierbij moet gedacht worden aan eenduidige wetgeving en gelijke behandeling. De lidstaten richten met in achtneming van deze bepalingen verder zelfstandig de nationale socialezekerheidsstelsels in, zoals de organisatie en de financiering.

3.

Aanpak uitkeringstoerisme

Resultaat van de verschillende niveau's van sociale zekerheid in de lidstaten is het uitkeringstoerisme. Burgers uit lidstaten met mindere sociale zekerheid reizen af naar andere EU-landen om daar een uitkering aan te vragen. Eurocommissaris Marianne Thyssen (Werkgelegenheid en Sociale Zaken) kwam in december 2016 met een voorstel om dit tegen te gaan.

Het voorstel bestaat uit een aantal hoofdpunten. Ten eerste houden EU-burgers met een ww-uitkering die in een andere lidstaat een baan zoeken zes maanden recht op een uitkering uit het thuisland. Wanneer zij minsten drie maanden in het nieuwe landen hebben gewerkt krijgen zij daar het recht om een werkeloosheidsuitkering op te bouwen.

Ten tweede hebben werkende buitenlanders recht op dezelfde kinderbijslag als werkenden in hun nieuwe woonland. Daarnaast dienen mensen die wonen en werken rond de grenzen bij ontslag een uitkering te ontvangen van de lidstaat waar zij werkte.

De regels in de nieuwe voorstel gelden niet voor werknemers die in tijdelijke dienst door hun werkgever naar het buitenland worden gestuurd. Volgens EU-wetgeving vallen zij onder de detacheringsrichtlijn.

4.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over coördinatie socialezekerheidsstelsels, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. De argumenten gaan over de rol die de EU in de discussie zou moeten spelen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

  • Er moet voorzichtig worden omgesprongen met privégegevens.

    Door het voorstel van de Commissie moet het niet gemakkelijker worden om de uitwisseling van gegevens van burgers voor andere doeleinden te gebruiken. Er moeten in het voorstel dus garanties en instrumenten worden opgenomen die dit voorkomen en persoonsgegevens beschermen.

5.

Meer informatie

Delen

Terug naar boven