Bescherming van kwetsbare weggebruikers

Fietsen in een fietsenrek

Bron: Lis Lak

Jaarlijks worden in de lidstaten van de Europese Unie naar schatting maar liefst 8000 kwetsbare weggebruikers, zoals voetgangers en fietsers gedood en raken er 300.000 gewond. Maatregelen om deze aantallen terug te brengen zijn noodzakelijk. Daarnaast is het nodig dat andere manieren van vervoer dan de auto worden aangemoedigd. Als alternatief voor de auto worden mensen gestimuleerd te lopen, te fietsen of gebruik te maken van het openbaar vervoer.

Inhoud

Delen

enveloppe

1.

Bestaande wetgeving

Een Europese richtlijn uit 2003 heeft als doel de EU-wetten die er over dit onderwerp bestonden te versterken, zodat voetgangers en andere kwetsbare weggebruikers bij een botsing met een auto beter beschermd zijn. In deze richtlijn zijn auto's verplicht om prestatietesten te ondergaan in twee fases. In de eerste fase, die op 1 oktober 2005 is ingegaan, moeten voertuigen slagen voor testen die de bescherming tegen hoofd- en beenletsel toetsen. In de tweede fase zullen alle voertuigen aan nog strengere eisen moeten voldoen. Er zijn dan vier testen waarvoor men moet 'slagen', twee voor hoofdletsel en twee voor beenletsel. In 2015 zullen alle voertuigen aan de voorschriften van deze vier testen moeten voldoen.

2.

Nieuwe veiligheidsvoorschriften

Uit onderzoek bleek dat deze richtlijn niet voldoende werkte en daarom stelde de Europese Commissie in 2007 een verordening voor; deze is rechtstreeks in de EU toepasbaar en hoeft niet eerst in het nationale recht van de lidstaten te worden omgezet. Deze verordening vormt de basis voor een combinatie van haalbare voorschriften met actieve veiligheidssystemen voor voertuigen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan remhulpsystemen. Daarnaast stelde de Commissie ook voor dat de voorschriften voor meerdere soorten voertuigen gaan gelden.

Het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie

De parlementaire commissie Vervoer en toerisme van het Europees Parlement (EP) steunde de voorstellen van de Europese Commissie. De commissie wenst het aantal verkeersslachtoffers terug te brengen door autofabrikanten te verplichten bepaalde systemen in hun auto's in te bouwen. Bij zulke systemen kan gedacht worden aan applicaties die botsingen vermijden, of bescherming bieden bij een frontale botsing en aan remhulpsystemen. De toenmalige rapporteur Francesco Ferrari van de ALDE-fractie stelde dat het jaarlijkse aantal dodelijke ongevallen met ongeveer 2.000 kan worden teruggebracht door deze voorstellen uit te voeren.

In januari 2009 gingen zowel het Europees Parlement als de Raad van Ministers akkoord met de verordering van de Europese Commissie. Omdat het een verordening betrof, is deze direct daarna in werking getreden.

Nederland

Het is voor Nederland van groot belang de veiligheid van voetgangers en fietsers in het verkeer te verbeteren. De verordening draagt daaraan bij en Nederland staat hier dus positief tegenover. De vereiste verbetering van de botseigenschappen van auto's gaat minder ver dan de criteria die in eerste instantie werden voorgesteld, maar daar staat tegenover dat remhulpsystemen verplicht zijn geworden. Het effect van zulke systemen beperkt zich niet alleen tot het vermijden of verminderen van de ernst van botsingen met kwetsbare verkeersdeelnemers; deze maatregel draagt ook bij aan de verkeersveiligheid in het algemeen.

3.

Actieplan verkeersveiligheid 2011-2020

Op 20 juli 2010 presenteerde eurocommissaris Kallas (Vervoer) het actieplan Verkeersveiligheid 2011-2020. Dit actieplan kent zeven doelstellingen:

  • 1. 
    beter onderwijs en voorlichting voor deelnemers aan het verkeer
  • 2. 
    verbeterd toezicht op naleving van de verkeersregels
  • 3. 
    betere infrastructuur
  • 4. 
    veiligere voertuigen
  • 5. 
    stimuleren van moderne technieken in voertuigen en infrastructuur
  • 6. 
    verbeteren van (medische) hulpdiensten
  • 7. 
    bescherming van kwetsbare wegebruikers

Het actieplan Verkeersveiligheid 2011-2020 geldt als een kader waarbinnen de EU-lidstaten zelf mogen bepalen hoe de genoemde doelstellingen gehaald kunnen worden. Deze werkwijze heet de open coördinatiemethode; de Commissie stelt richtsnoeren op, maar heeft geen bevoegdheid om het naleven daarvan ook daadwerkelijk af te dwingen bij de lidstaten.

Op 27 september 2011 is een resolutie over het actieplan aangenomen in het Europees Parlement. Het Parlement deed een beroep op de Commissie om dit plan aan te vullen met meer dan honderd andere maatregelen, waaronder het harmoniseren van verkeersregels en verkeersborden en het aanstellen van een Europese cördinator voor verkeersveiligheid om lidstaten te helpen met het uitvoeren van het veiligheidsplan.

4.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over veilig verkeer, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. De argumenten gaan over de rol die de EU in de discussie zou moeten spelen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie  geven.

Uw visie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw visie wordt zeer op prijs gesteld.

5.

Meer informatie