r google-plus facebook twitter linkedin2 nujij P P M G W Monitor Nieuwsbrief pdclogo Afstudeer hoed man met tas twitter

Emissiehandel

Uitstoot industrie
Bron: euobserver.com

Bij veel grote fabrieken en energiebedrijven komen broeikasgassen, zoals CO2, uit de schoorsteen. Die gassen zijn mede oorzaak van de klimaatverandering. De Europese Unie kan bepalen dat bedrijven maximaal een bepaalde hoeveelheid broeikasgassen mogen uitstoten, of bedrijven laten betalen voor de uitstoot (ook wel 'emissie' genoemd) van CO2. Bedrijven die weinig broeikasgassen uitstoten kunnen hun rechten verkopen aan bedrijven die meer uitstoten dan waar zij recht op hebben. Dit wordt emissiehandel genoemd.

De vraag naar emissierechten is sinds 2011 afgenomen; daardoor daalde de prijs van emissierechten. Het uitstoten van broeikasgassen werd dus goedkoper. Dat vermindert de aanmoediging om schoon te produceren.

De Raad en het Europees Parlement zijn in onderhandeling over de invoering van een nieuw marktmechanisme dat ervoor moet zorgen dat emissierechten duurder worden. De Raad stemde op 13 mei 2015 met dit voorstel in. Het Europees Parlement moet hier nog over stemmen. Op 15 juli 2015 deed de Europese Commissie een aantal voorstellen op energiegebied, waaronder het plan om de CO2-regels aan te scherpen. In februari 2017 ging de Raad hiermee akkoord.

Delen

Inhoud

1.

Hoe werkt het

Het recht om broeikasgassen uit te stoten wordt een emissierecht genoemd. Voor deze rechten moet in principe worden betaald; dit wordt 'het veilen van emissierechten' genoemd. Het is daarnaast voor vervuilers mogelijk emissierechten onderling te verhandelen. Bedrijven die te veel broeikasgassen uitstoten riskeren namelijk een boete. Om deze boete te voorkomen kunnen zij emissierechten kopen van bedrijven die meer rechten hebben dan zij nodig hebben.

Emissiehandel wordt gezien als een belangrijk instrument in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Om de invloed van de mens op de klimaatverandering te beperken, is het nodig de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Om dat te bereiken zullen met name grote energiebedrijven en grote industriële complexen de uitstoot van deze gassen moeten beperken. Door middel van emissiehandel kunnen bedrijven geld besparen door hun uitstoot te beperken.

2.

Emissiehandel in Europa

Op 9 december 2002 heeft de Europese Unie de eerste internationale markt voor emissiehandel (binnen de EU) mogelijk gemaakt. Het doorverkopen van emissierechten gebeurt via het Emissions Trading System (ETS). De Raad van Milieuministers keurde een plan goed waarin maxima voor emissies worden vastgesteld voor energiebedrijven, olieraffinaderijen, hoogovens, en de sectoren staal, ijzer, cement, glas, keramiek, papier en pulp.

Het oorspronkelijke doel was dat alle bedrijven moesten gaan betalen voor hun uitstoot. De zware industrie werd echter ontzien, omdat werd gevreesd dat de maatregelen nadelig zouden zijn voor de concurrentiepositie van de EU.

In de Europese Unie is de handel opgedeeld in drie periodes. In de eerste periode, die van januari 2005 tot januari 2008 liep, werd vooral 'al doende geleerd'. De EU-lidstaten mochten zelf de maxima van uit te stoten broeikasgassen vastleggen. Daarnaast werd het grootste deel van de emissierechten gratis aan bedrijven toegewezen, slechts een klein deel van de totale rechten werd geveild.

In de tweede periode, die van januari 2008 tot januari 2012 liep, sloten de niet-EU-landen Noorwegen, IJsland en Liechtenstein zich aan bij de emissiehandel. Bovendien moeten vanaf 2012 alle luchtvaartmaatschappijen gaan betalen voor de uitstoot van CO2 van hun toestellen. Dit ondanks felle protesten van de Internationale Organisatie voor de Luchtvaart (IATA).

Voor de derde handelsperiode, die loopt van 2013 tot 2020, bepaalt de Europese Commissie zelf hoe emissierechten worden toegewezen. Volgens een beslissing die de Commissie in maart 2011 publiceerde krijgt bijvoorbeeld de energiesector in de meeste lidstaten geen gratis emissierechten meer. Alleen energiebedrijven in de minder welvarende EU-landen Bulgarije, Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Roemenië en Tsjechië kunnen in aanmerking komen voor gratis emissierechten.

3.

Terugdringen emissiehandel

De milieucommissie van het Europees Parlement gaf op 19 februari 2013 aan dat er minder emissierechten op de markt moeten komen. Het Parlement stelt dat de markt voor emissierechten verzadigd is. De prijs voor uitstootrechten is daarmee gedaald waardoor bedrijven niet geprikkeld worden om te investeren in een schone industrie. Een eenmalige verlaging van het aantal uitgegeven emissierechten moet daarom helpen de markt vlot te trekken.

Doordat de Europese Commissie en niet de nationale overheden de emissierechten toewijst, zullen verschillen in kosten en controle kleiner worden en zal toezicht op de naleving op gelijkwaardiger basis plaatsvinden. Per jaar wil de Commissie in de periode van 2013 tot 2020 het maximum aantal rechten elk jaar met 1,74 procent verminderen.

Daarnaast wordt het aantal kosteloze emissierechten in deze periode sterk gereduceerd. Alleen als het risico groot is dat bedrijven naar buiten Europa verhuizen, zullen deze nog gratis rechten krijgen. Dit geldt voor sectoren waarbij bedrijven onder druk van internationale concurrentie gedwongen zouden kunnen worden hun productie te verplaatsen naar landen buiten de EU die geen vergelijkbare emissiebeperkingen opleggen. Daar is vervuilen goedkoper. Als deze bedrijven hun productie zouden verplaatsen dan zou de emissie op wereldschaal toenemen. Er wordt dan wel van het CO2-lek of 'koolstoflek' gesproken.

Vanaf 2021 moet de totale hoeveelheid emissierechten met 2,2 procent per jaar afnemen. Deze voorstellen heeft de Europese Commissie op 15 juli 2015 gedaan. De klimaatdoelstelling die Europa zich heeft gesteld, namelijk het verminderen van de CO2-uitstoot in 2030 met 40 procent ten opzichte van 1990, zou hiermee beter haalbaar moeten worden. Vanaf 2024 wordt nog eens een groot aantal extra rechten geschrapt, waardoor de prijs van vervuiling verder omhoog gaat. Op 28 februari 2017 is de Raad met dit voorstel akkoord gegaan.

4.

Meer weten

Delen

Terug naar boven