Beluister het portret van Ed Nijpels door Marcel Decraene (7'04")
Op Koninginnedag zwaait Ed Nijpels de koningin nog uit als zij Friesland bezoekt, maar daarna stapt de commissaris van de koningin zelf op. Na negen jaar neemt Nijpels afscheid van wat hij 'de hoofdprijs binnen het openbaar bestuur' noemt. Ed Nijpels volgt zijn vrouw die voor een functie bij het bedrijf Royal Friesland Foods naar Maleisië gaat. Maar volgens ingewijden is dat niet de ware reden van Nijpels vertrek uit het provinciehuis.
Ed Nijpels en de Friese rapper MC Remon roepen op te stemmen voor de Provinciale Staten
Hayo Bootsma is ferslachjouwer nijs radio fan Omrop Fryslân (radioverslaggever nieuws bij Omroep Friesland). Hij volgt de Friese provinciepolitiek al jaren en heeft een goed beeld van Nijpels functioneren als voorzitter van Provinciale Statenvergaderingen: "Nijpels is afstandelijk maar tegelijkertijd ook aimabel. Als voorzitter van de Friese Staten heeft hij altijd heel zakelijk de orde gehandhaafd en de reglementen toegepast, maar aan de andere kant was hij soms weinig invoelend. Lange debatten kapte hij zomaar af, omdat de spreektijd op was. Dan voel je niet goed aan wat er speelt."
Frysk
Nijpels leerde Fries verstaan, maar nooit echt spreken. Dat was de Fryske Nasjonale Partij - goed voor vijf zetels in Provinciale Staten - natuurlijk een doorn in het oog, maar ook weer geen onoverkomelijk probleem. FNP-fractievoorzitter Johannes Kramer: "Nijpels was niet de eerste commissaris die het Fries niet goed beheerste. Ik heb me laten vertellen dat hij geen talenwonder is. Bovendien hebben mensen hier in Friesland achting voor de commissaris van de Koningin en zo iemand verplicht je niet om Fries te spreken. Dat ontheiligt de statuur van de commissaris ook een beetje, vindt men. Het wordt te gewoon. Ongeveer zoals de Koningin zware shag zou roken en elke week in de Aldi zou winkelen. Ik denk dat we van de nieuwe commissaris John Jorritsma (een geboren Fries -mdc) meer kunnen verwachten."
Persoonlijk vond Kramer Nijpels een aardige man, maar, vat de Fries kernachtig samen: "Ed Nijpels is vooral Ed Nijpels. Hij blijft altijd een kameleon die zich goed aanpast aan zijn omgeving, maar die je nergens op kunt vastpinnen. Wel denk ik dat de Friezen hem erkennen als us commissaris (onze commissaris)."
Ed Nijpels:
Ed Nijpels werd op 1 april 1950 in Den Helder geboren. Hij groeide op in Noord-Brabant en volgende een studie rechten aan de Universiteit van Utrecht.
Al op 26-jarige leeftijd maakte hij zijn entree in de politiek als raadslid voor de VVD in Bergen op Zoom. Vervolgens was hij Tweede Kamerlid en tweemaal lijsttrekker van de VVD (1982 en 1986). In 1986 werd Nijpels minister van Volkhuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Vier jaar later werd hij burgemeester van Breda en sinds 1999 is hij commissaris van de koningin in Friesland. Op 1 mei stopt hij met die functie.
Zijn hoofdfunctie wordt het voorzitterschap van ONRI, de brancheorganisatie van de Nederlandse advies- en ingenieursbureaus.
Ed Nijpels is getrouwd met Elsbeth Janmaat, die veertien jaar jonger is. Hij heeft twee zoons uit een eerder huwelijk: Boyan (18) en Duco (20).
Maleisië als excuus
Zowel verslaggever Hayo Bootsma als FNP-fractievoorzitter Johannes Kramer wagen het te betwijfelen dat de nieuwe baan van Nijpels' vrouw de ware reden voor zijn vertrek is. Bootsma: "Het lijkt mij grote onzin. Voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2007 zat hij een college voor met gedeputeerden die goed bezig waren en vrij zakelijk opereerden. Daar kon Nijpels zich in vinden."
"Het nieuwe college zet meer in op collegiaal bestuur, en is bovendien Friestalig. Daarnaast is de macht van de commissaris op een aantal punten ingeperkt", zegt Bootsma. "Ik denk dat Nijpels eieren voor zijn geld kiest, en de nieuwe baan van zijn vrouw aangrijpt als excuus om ervandoor te gaan."
Druk baasje
Omrop Fryslân maakte een televisiedocumentaire over de laatste tijd van Ed Nijpels als commissaris van de Koningin. De kijker ziet een druk baasje dat van hot naar haar vliegt en zelfs tijdens Statenvergaderingen stukken leest en tekent.
Nijpels is er de man niet naar om zich tot één functie te beperken. Tal van nevenfuncties vullen het leven van de VVD'er. "Nijpels is een netwerker die heel veel doet", zegt journalist Hayo Bootsma, "In de afgelopen jaren hebben wij als omroep vooral telefonische gesprekken met hem gevoerd. Dat betekent dus dat hij niet in Friesland is, maar ergens anders bezig is. Of voor de provincie of voor zijn eigen gewin."
Delen
