Rusland is geen democratie. Freedom House, een Amerikaanse organisatie die jaarlijks een toonaangevende democratie-index publiceert, kwalificeert het land als 'niet vrij'. In Rusland worden maatschappelijke organisaties (zogenaamde NGO's) ernstig in hun werk belemmerd door de regering. Nieuwe wetgeving regelt dat gouverneurs niet langer worden gekozen via verkiezingen maar worden benoemd door de president, en de oppositie in Rusland wordt voortdurend tegengewerkt.
Ook van andere kanten neemt de kritiek op de schendingen van mensenrechten in Rusland toe. Human Rights Watch, een internationale mensenrechtenorganisatie, wijst erop dat met het aantreden van Poetin in 2000, de mensenrechtensituatie in Rusland ernstig is verslechterd. De vrijheid van meningsuiting en media staan in het land ernstig onder druk. Verschillende geleerden en journalisten zijn het slachtoffer geworden van intimidaties, en door middel van aanklachten wegens smaad probeert de regering de vrije media te ondermijnen. In de autonome Russische republiek Tsjetsjenië vinden ernstige mensenrechtenschendingen plaats: zogenaamde 'vermissingen', buitenproportioneel gebruik van geweld en schendingen van de afspraken over oorlogsrecht uit de Geneefse Conventie.
