Waarom is 9 mei 'Europadag'?
Wie in zijn agenda of op een kalender bij 9 mei 'Dag van Europa' ziet staan, zal zich waarschijnlijk afvragen wat er dan op die negende mei gebeurd is.
Er zijn namelijk maar weinig Europese burgers die weten dat op 9 mei 1950 de aanzet werd gegeven voor de eenwording van Europa, op een moment dat de Tweede Wereldoorlog nog vers in het geheugen lag.
Op die bewuste dag werd de pers bijeengeroepen voor een 'mededeling van het hoogste belang'. Op deze persbijeenkomst las de toenmalige Franse Minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman de eerste regels van een verklaring aan de pers voor.
De Fransman Jean Monnet had deze verklaring geschreven, waarin hij aangaf dat Europese samenwerking noodzakelijk was om Europa tegen 'dreigende gevaren' te kunnen beschermen. Jean Monnet zou vervolgens voorzitter worden van het eerste samenwerkingsverband, dat de naam 'Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal' kreeg en een van de voorlopers is van de hedendaagse Europese Unie.
In de Verklaring van 9 mei 1950 staat geschreven:
'De wereldvrede kan alleen worden beschermd door een krachtsontplooiing die evenredig is aan de gevaren die haar bedreigen.' 'Door de gezamenlijke productie van de oorlogsindustrieën onder gezag te plaatsen van een nieuwe Hoge Autoriteit, wier beslissingen bindend zijn voor Frankrijk, Duitsland en de andere landen die zich aansluiten, legt dit voorstel de eerste concrete fundamenten voor een Europese federatie, die onontbeerlijk is voor het handhaven van de vrede.'
Er werd voorgesteld een supranationale Europese organisatie op te richten voor het beheer van de grondstoffen die op dat moment de basis van alle militaire macht vormden: kolen en staal. Maar de twee landen die hun nationale zeggenschap over de 'zenuw van de oorlog' moesten opgeven, hadden elkaar nog maar enkele jaren daarvoor op leven en dood bevochten in een gruwelijk conflict dat niet alleen grote materiële, maar vooral ook enorme geestelijke schade -haatgevoelens, wrok en vooroordelen- had nagelaten.
Om te beseffen hoe bijzonder dit gebaar was, zou men vandaag de dag moeten denken aan een soortgelijk initiatief tussen Israëliërs en Palestijnen, of tussen Serviërs en Bosniërs
Alles begon dus op 9 mei 1950. Daarom besloten de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de top van Milaan in 1985 om 9 mei uit te roepen tot 'Dag van Europa'. Europese ambtenaren hebben op deze dag vrij.
Op 7 mei 2011 organiseerde het Europees Parlement in Brussel van 10 tot 18 uur een Opendeurdag. Tijdens deze feestelijke dag opent het Europees Parlement zijn deuren voor iedereen. In het Europees Parlement konden bezoekers deelnemen aan debatten waarbij ook Europarlementariërs aanwezig waren.
Ook waren er andere feestelijkheden, zoals dans- en zangevenementen. Zo werd er tussen 14.00 uur en 15.30 uur een reuze-karaoke gehouden. Met deze actie wil het Europees Parlement laten zien dat muziek overal op de wereld hetzelfde kan betekenen en mensen samenbrengt.
In Nederland werden er op de Dag van Europa ook activiteiten georganiseerd. Zo vertoonde het Informatiebureau van het Europees Parlement de winnaar van de Europese filmprijs 'Lux'. De Lux Filmprijs is een jaarlijks terugkerende prijs die het Europees Parlement uitreikt. Daarbij kijkt de door het Europees Parlement samengestelde jury of een film het publieke debat in de Europese Unie weet te raken.
De winnaar van het afgelopen jaar is de Duitse film 'Die Fremde'. Deze film vertelt het verhaal van de jonge Turkse vrouw Umay, die samen met haar zoontje Cem vanuit Turkije naar Berlijn vlucht om te ontsnappen aan haar man die haar mishandelt. Het wordt als een grote schande gezien dat Umay haar man in de steek heeft gelaten. Haar zoontje moet terugkeren naar zijn vader in Turkije en om hem niet in de steek te laten, keert Umay ook terug. Daar wordt ze verstoten en vlucht ze verder.
