Waarom is 9 mei 'Europadag'?
Wie in zijn agenda of op een kalender bij 9 mei 'Dag van Europa' ziet staan, zal zich waarschijnlijk afvragen wat er dan op die negende mei gebeurd is.
Er zijn namelijk maar weinig Europese burgers die weten dat op 9 mei 1950 de aanzet werd gegeven voor de eenwording van Europa, op een moment dat de Tweede Wereldoorlog nog vers in het geheugen lag.
Op die bewuste dag werd de pers bijeengeroepen voor een 'mededeling van het hoogste belang'. Op deze persbijeenkomst las de toenmalige Franse Minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman de eerste regels van een verklaring aan de pers voor.
De Fransman Jean Monnet had deze verklaring geschreven, waarin hij aangaf dat Europese samenwerking noodzakelijk was om Europa tegen 'dreigende gevaren' te kunnen beschermen. Jean Monnet zou vervolgens voorzitter worden van het eerste samenwerkingsverband, dat de naam 'Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal' kreeg en een van de voorlopers is van de hedendaagse Europese Unie.
In de Verklaring van 9 mei 1950 staat:
'De wereldvrede kan alleen worden beschermd door een krachtsontplooiing die evenredig is aan de gevaren die haar bedreigen.' 'Door de gezamenlijke productie van de oorlogsindustrieën onder gezag te plaatsen van een nieuwe Hoge Autoriteit, wier beslissingen bindend zijn voor Frankrijk, Duitsland en de andere landen die zich aansluiten, legt dit voorstel de eerste concrete fundamenten voor een Europese federatie, die onontbeerlijk is voor het handhaven van de vrede.'
Er werd voorgesteld een supranationale Europese organisatie op te richten voor het beheer van de grondstoffen die op dat moment de basis van alle militaire macht vormden: kolen en staal. Maar de twee landen die hun nationale zeggenschap over de 'zenuw van de oorlog' moesten opgeven, hadden elkaar nog maar enkele jaren daarvoor op leven en dood bevochten in een gruwelijk conflict dat niet alleen grote materiële, maar vooral ook enorme geestelijke schade -haatgevoelens, wrok en vooroordelen- had nagelaten.
Om te beseffen hoe bijzonder dit gebaar was, zou men vandaag de dag moeten denken aan een soortgelijk initiatief tussen Israëliërs en Palestijnen, of tussen Serviërs en Bosniërs.
Alles begon dus op 9 mei 1950. Daarom besloten de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de top van Milaan in 1985 om 9 mei uit te roepen tot 'Dag van Europa'.
Ter gelegenheid van Europadag worden er allerlei evenementen en festiviteiten georganiseerd, die Europa dichter bij zijn burgers en de Europese volkeren dichter bij elkaar brengen.
Ook in Nederland wordt er aandacht aan geschonken. Zo organiseerde het Huis van Europa dit jaar een uur voor Haagse basisschoolkinderen, waarbij ze meer over Europa konden leren. Aansluitend vond er een speciale scholierenpersconferentie plaats. Om 14.30 uur was er een debat over Europa en de nieuwe media. Dat werd gevolgd door een debat over de Europese Culturele Hoofdstad. Vijf kandidaat-steden gingen met elkaar in discussie. Na een borrel werd de dag afgesloten met de vertoning van de film 'Les neiges du Kilimandjaro' (winnaar van de Lux prijs van het Europees Parlement) in het filmhuis Den Haag.
Ook elders in Nederland waren activiteiten in het kader van 9 mei Dag van Europa.
Daarnaast hield de Europese Unie i vrijdag 11 mei en zaterdag 12 mei Europese Kijkdagen. Door heel Nederland waren ruim 150 projecten te bekijken die deels tot stand komen met Europees geld. Zaterdag 12 mei werd tot slot het Feest van Europa gevierd. Het Europees Parlement en andere Europese instellingen hielden een open dag.
Meer informatie
