Vicepresident Biden van de VS heeft tijdens een bezoek aan Roemenië in oktober 2009 plaatsing van een Amerikaans raketschild in dat land aan de orde gesteld. In februari 2010 bereikten beide landen daarover een akkoord. De eerder voorziene plaatsing in Polen en Tsjechië is daarmee van de baan. Als het Roemeense parlement instemt, zou het systeem in 2015 operationeel kunnen zijn. Roemenië biedt de VS al militaire trainingsfaciliteiten.
Het afweersysteem richt zich tegen mogelijke dreiging vanuit landen zoals Iran. Nadrukkelijk wordt gesteld dat het schild niet tegen Rusland is gericht. De Russen waren steeds fel tegen plaatsing in Oost-Europa, omdat zij meenden dat het systeem zich tegen Rusland richtte. De Russische president Vladimir Poetin dreigde in juni 2007 tijdens de G8 top in Duitsland dat Rusland ook raketten zou gaan plaatsen. Een akkoord in augustus 2008 tussen de VS en Polen over plaatsing van de raketten leidde toen tot een scherpe reactie van Rusland. In november 2011 dreigde president Medvedev met de plaatsing van raketten aan de Russische westgrens.
Tijdens het presidentschap van Bush kwam de Verenigde Staten (VS) in 2006 met het plan om een 'raketschild' te plaatsen in Polen en Tsjechië. Dat raketschild moest vanuit Polen afweerraketten kunnen afvuren om vijandige raketten te onderscheppen en vervolgens te vernietigen. Dat zou gebeuren op grote hoogte boven de aarde. In Tsjechië moest een ondersteunend radarsysteem komen. President Obama zette de plannen voor het raketschild in Polen en Tsjechië in september 2009 'in de ijskast'.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
De meeste regeringen van de lidstaten van de Europese Unie hadden geen grote bezwaren tegen de plannen van de VS. Dat bleek op 19 april 2007 na een bijeenkomst van de NAVO, waarvan 22 EU-landen lid zijn. Deze landen waren het erover eens dat een mogelijke dreiging van een raketaanval uit bijvoorbeeld Iran reëel is. Veel burgers in Europa zijn echter wel kritisch. Veel inwoners van Tsjechië bijvoorbeeld waren bang dat hun land door zo'n schild juist doelwit wordt van een aanval. Ook in Polen was het grootste gedeelte van de bevolking tegen.
Binnen de EU zelf was het lange tijd stil rond deze kwestie. Dit tot teleurstelling van Javier Solana, Hoge Vertegenwoordiger van het buitenlands beleid van de EU. "Het zou verkeerd zijn, het hier niet over te hebben", zo stelde Solana in het Europees Parlement op 29 maart 2007. Hij deed deze uitspraak na felle kritiek van enkele linkse en liberale Europarlementariërs op de plannen van de VS. Sommige Europarlementariërs noemden het zelfs een opzet van de VS om verdeeldheid te zaaien in Europa. Op 25 april 2007 nam het Europees Parlement een resolutie aan die stelde dat het systeem van de VS zou moeten worden gecoördineerd met het Theatre Ballistic Missile Defence-systeem (TBMD) van de NAVO. Dat is een systeem van korteafstandsraketten bedoeld voor de bescherming van NAVO-troepen.
Op 31 januari 2008 vond in het Europees Parlement een debat over het raketschild plaats. Uit het debat kwam naar voren dat de aanleg van een dergelijk raketschild buiten de zeggenschap van de Europese instellingen valt. Omdat de lidstaten zelf willen bepalen hoe zij de defensie van hun land vormgeven, is dat niet Europees geregeld. PvdA-Europarlementariër Jan Marinus Wiersma meende dat het raketschild wel degelijk een zaak van de EU moest zijn. "Uiteraard mogen lidstaten als Tsjechië en Polen zelf beslissen over nationale defensievraagstukken, maar de eventuele aanleg van dit raketschild heeft directe invloed op de relatie tussen de EU en Rusland. Op deze manier gaat het ons allemaal aan.", zo zei Wiersma toen.
Naast de vraag naar de politieke wenselijkheid was er ook de vraag naar de haalbaarheid van een dergelijk raketschild. In het verleden werd onder oud-president Reagan van de Verenigde Staten ook al een keer een poging gedaan om een raketschild te bouwen. Die poging mislukte en wegens geldgebrek werd verder onderzoek toen gestaakt. Ook latere pogingen leidden niet tot een effectief afweermechanisme. Naar verwachting zou er veel geld en tijd geïnvesteerd moeten worden, om een werkend antiraketmechanisme te realiseren. In hoeverre het raketschild in Roemenië kansrijk is, is nog niet helemaal duidelijk..
Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.
Tip: Na het lezen van de argumenten kunt U zelf Uw reactie geven.
-
De dreiging van een raketaanval vanuit Iran op het Westen is reëel. Daarom is een raketschild een goede zaak
De relatie tussen Europa en de VS enerzijds, en Iran anderzijds, is op dit moment gespannen. Iran wordt ervan verdacht steun te verlenen aan islamitische terroristen in het Midden-Oosten. Bovendien weigert het land zich te houden aan de regels van het Internationaal Atoom Agentschap. Dat Agentschap ziet er op toe dat landen niet ongecontroleerd uranium gaan verrijken. Verrijkt uranium is een van de belangrijkste grondstoffen voor een kernbom. Iran ontwikkelt op dit moment een techniek om uranium te kunnen verrijken. Iran zegt echter dat dat alleen wordt gedaan om energie op te wekken en niet voor het fabriceren van een kernbom. Maar het Westen vertrouwt Iran niet helemaal. Een raketaanval op Amerika wordt dan ook niet uitgesloten. Om dat te voorkomen zou een raketschild nuttig kunnen zijn.
-
Door het raketschild raakt Europa betrokken bij de machtsstrijd tussen de Verenigde Staten en Rusland
Mede door de aanslagen van 11 september 2001 en de invallen in Afghanistan en Irak door de VS, is een conflict ontstaan met het Midden-Oosten. Om te voorkomen dat de VS nog een keer doelwit wordt van een aanval, wil men een raketschild plaatsen in Europa. Europa wordt daar het slachtoffer van. Niet alleen kunnen de bases in Tsjechië en Polen doelwit worden van een aanval, ook de relatie met buurland Rusland kan ernstig worden verstoord. Dat kan leiden tot grote verdeeldheid in Europa.
Het is nog maar de vraag of Iran op korte termijn lange-afstandsraketten kan bouwen. En of de VS in staat zijn een werkend raketschild te bouwen. Europa zou zich buiten de machtsstrijd tussen de VS en Rusland moeten houden.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.
