REACH is de naam van de nieuwe chemicaliënregelgeving van de EU. De afkorting 'REACH' staat voor 'Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemicaliën'. De regelgeving moet zorgen voor een verantwoord gebruik van chemicaliën door producenten en professionele gebruikers, een betere bescherming van gezondheid en milieu, maar tegelijkertijd zorgen voor een stimulans voor de concurrentie- en innovatiekracht van het bedrijfsleven. Naar verwachting zullen tienduizenden stoffen worden geregistreerd.
Op 13 december 2006 stemde het Europees Parlement in met een gewijzigde versie van de regeling, waarover met de Raad van Ministers een compromis was bereikt. Toenmalig voorzitter van het Europees Parlement Borrell en de Finse premier Vanhanen ondertekenden de verordening op 18 december 2006. Op 1 juni 2007 is de verordening in werking getreden. De bepalingen van REACH treden gefaseerd in werking.
Op 16 april 2008 werd bekend welke bedragen ondernemingen moeten betalen voor het registratiesysteem. Tussen 1 juni en 1 december 2008 moeten alle in de EU gevestigde bedrijven die chemische stoffen in de EU vervaardigen of invoeren, deze preregistreren bij het Europees Chemicaliënagentschap (ECHA) als de hoeveelheid ten minste 1 ton per jaar bedraagt.
De Europese Commissie wil het registratieproces zo soepel mogelijk laten verlopen. Daarvoor worden bijvoorbeeld alle regels en formulieren vertaald en is het voor bedrijven mogelijk gemaakt informatie over chemische stoffen te delen.
Eerste resultaten
Eind 2010 was de eerste deadline gesteld voor bijzonder gevaarlijke stoffen, of stoffen van 1.000 ton per jaar of meer waar een bedrijf gebruik van maakt of zelf maakt. ECHA, het Europese agentschap verantwoordelijk voor de uitvoer van REACH, ontving bijna 25.000 registraties. Er was op veel minder gerekend. Het chemicaliën-agentschap is dan ook tevreden. De chemische industrie zelf stelt dat veel bedrijven de veiligheidsnormen hebben aangescherpt naar aanleiding van de Europese regelgeving.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Het nieuwe systeem betekent een sterke vereenvoudiging van de bestaande regelgeving; ruim 40 richtlijnen en verordeningen worden vervangen door één verordening. Bovendien worden chemicaliën in de nieuwe werkwijze beter geregistreerd. Hierdoor zijn de risico's beter bekend en kunnen er zo nodig sneller maatregelen worden genomen. Het bedrijfsleven is zelf verantwoordelijk voor de registratie en risico-analyse van de stoffen, voor het nemen van maatregelen bij risico's en voor het leveren van informatie over de veiligheid van die stoffen aan gebruikers. De overheid heeft dus niet meer de bewijslast voor het aantonen van de veiligheid van chemicaliën.
Het bestaande systeem van regels bleek niet alleen complex te zijn, maar werkte ook als een rem op innovatie. Dat kwam met name doordat er onderscheid werd gemaakt tussen bestaande en nieuwe stoffen. Nieuwe stoffen moesten worden gemeld en getest als er per jaar meer dan 10 kg van werd geproduceerd. Voor bestaande stoffen gold die regel niet. Het ontwikkelen en gebruiken van nieuwe stoffen werd daarmee niet aangemoedigd.
REACH maakt geen onderscheid tussen oude en nieuwe stoffen. Bedrijven worden alleen verplicht stoffen te registreren waarvan per jaar meer dan 1000 kg wordt geproduceerd. Voor stoffen waarvan minder dan tien ton per jaar wordt geproduceerd of geïmporteerd, geldt een lichte procedure, waarbij fabrikanten vrijgesteld worden van testverplichtingen. Die lichte procedure is ook mogelijk voor stoffen waarvoor wel meer dan tien ton per jaar wordt geproduceerd of geïmporteerd, indien de fabrikant of importeur kan aantonen dat de gezondheidsrisico's van de stof onder controle kunnen worden gehouden.
Naast de nieuwe registratie- en evaluatieregels moet de chemische industrie enkele honderden van de gevaarlijkste stoffen vervangen door veiligere alternatieven. De betreffende producenten dienen daarvoor een plan in te dienen. Er worden voor deze gevaarlijke stoffen nog tijdelijke vergunningen verleend, waardoor de bedrijven de tijd krijgen om hun vervangingsplan uit te voeren. Als er geen vervangend middel bestaat, zal de producent met een onderzoek- en ontwikkelingsplan moeten komen om alsnog te zoeken naar een veilig alternatief.
Van de 100.000 stoffen die in de EU worden gebruikt, zullen er zo'n 30.000 moeten worden aangemeld. Ruim 10.000 daarvan zullen moeten worden getest op gezondheidseffecten. Naar schatting vallen zo'n 1500 verschillende stoffen in de gevaarlijkste categorie. Deze stoffen moeten worden vervangen. Uiterlijk in 2018 moeten de laatste stoffen geregistreerd zijn.
TNO en KPMG voerden gezamenlijk een onderzoek uit naar de kosten van REACH voor het Nederlandse bedrijfsleven. De (eenmalige) kosten voor het kennisnemen van de regelgeving kunnen oplopen tot 250 miljoen euro. De directe kosten voor het aanpassen van de administratie zullen jaarlijks 46 miljoen euro bedragen voor de komende elf jaar.
Soort directe kosten |
Bedrag |
Termijn |
|---|---|---|
Kennisnemen van regelgeving |
250 miljoen euro |
Eenmalig |
Aanpassen van administratie |
46 miljoen euro |
Jaarlijks (gedurende 11 jaar) |
De indirecte kosten vanwege veranderingen in de productkosten (bijvoorbeeld door veranderende kostprijzen) zijn nog niet duidelijk. De investeringen die met het onderzoek gemoeid zijn kunnen leiden tot prijsverhogingen voor consumenten of zelfs het verdwijnen van bepaalde stoffen van de markt. De vervallen verplichtingen voor geproduceerde hoeveelheden onder de 1000 kg zijn een stimulans voor innovatie, maar daar staat tegenover dat de extra kosten vanwege de aanpassingen naar het nieuwe regime kunnen zorgen voor beperktere budgetten voor onderzoek en ontwikkeling. TNO en KPMG verwachten echter dat het effect op innovatie op lange termijn positief zal zijn.
Het voorstel voor de REACH-verordening is bekrachtigd door de Raad van Ministers; ook het Europees Parlement (EP) heeft zijn goedkeuring gegeven. De Raad en het EP zijn de instellingen die gezamenlijk tot een besluit moeten komen over de voorgestelde wetgeving.
REACH is ontwikkeld met inspraak van belanghebbenden in de sector; zo heeft de Europese Commissie in mei 2006 een ontwerp van REACH gepubliceerd op internet, waarop brancheorganisaties, bedrijven, milieugroepen, lidstaten en particulieren een reactie konden geven. Het voorstel is vervolgens aangepast waardoor het systeem efficiënter en eenvoudiger is geworden.
Tussen de Raad van Ministers en het EP is vooral strijd geweest over het verbod op de meest gevaarlijke chemische stoffen. Deze stoffen zouden waar mogelijk moeten worden vervangen door minder schadelijke alternatieven. Onder grote druk van het Europees Parlement, aangevoerd door de linkse partijen, ging de Raad eind november 2006 toch akkoord met de plicht de gevaarlijkste stoffen te vervangen. Wel is de termijn van vijf jaar waarbinnen dat moet gebeuren, geschrapt: van geval tot geval zal worden bekeken hoeveel tijd de producent daarvoor krijgt.
Een andere belangrijke eis die het Europees Parlement kreeg ingewilligd, betrof het testen van stoffen op dieren. Ieder plan van een onderneming voor dierproeven moet 45 dagen openstaan voor kritiek van andere partijen. Bovendien moeten altijd alternatieve testmethodes worden verkend bij het onderzoeken van gezondheidsgevaren voor mensen.
Verder bepleitte het EP het opnemen van een zorgplicht. Op grond daarvan moeten producenten, importeurs en gebruikers van chemicaliën de negatieve gevolgen van een stof voor de volksgezondheid en het milieu zoveel mogelijk voorkomen of beperken. Een van de middelen daarbij is een goede informatie-uitwisseling. Alle schakels in de productieketen (ook burgers als zij daarom vragen), moeten worden geïnformeerd over de aanwezigheid van elke chemische stof in een product die meer dan 0,1% van het gewicht van dat product uitmaakt.
Er is een nieuw Agentschap opgericht: het Europees Chemicaliënagentschap. Het agentschap zal plannen voor onderzoek naar mogelijke alternatieven beoordelen, en vergunningen verlenen voor het gebruik van gevaarlijke stoffen waarvoor nog geen alternatieven bestaan. Het agentschap zal daarnaast de lidstaten en instellingen van de Europese Unie advies geven over vraagstukken rond chemische stoffen.
- Wijziging van Richtlijn 67/548/EEG teneinde deze aan te passen aan Verordening (EG) inzake de registratie en beoordeling van en de vergunningverlening en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen
- Registratie en beoordeling van en de vergunningverlening en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Chemicaliënagentschap en tot wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en Verordening (EG) {inzake persistente organische stoffen}
Op 10 mei 2012 nam de Raad een regeling aan die betrekking had op de regelgeving omtrent het op de markt brengen van biociden. Het doel van de nieuwe regeling is een versimpeling van de vergunningsprocedure doormiddel van harmonisatie van de wetgeving. Volgens de Raad komt de bescherming van mens, dier en milieu niet in gevaar. De regeling gaat op 1 september 2013 in.
Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over REACH, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.
Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.
-
De kosten voor het bedrijfsleven voor implementatie van REACH zijn te hoog
De kosten voor het aanpassen aan REACH door het Nederlandse bedrijfsleven bedragen naar schatting 250 miljoen euro eenmalig en 46 miljoen euro jaarlijks voor de komende 11 jaar. Over de financieel-economische effecten op Europees niveau verschillen de meningen. De Europese Commissie berekende in 2003 bijvoorbeeld dat REACH in totaal maximaal 5,2 miljard euro zou gaan kosten. Onderzoeken in opdracht van de chemische industrie kwamen tot veel hogere kosten. Sommige concludeerden zelfs dat REACH enkele procenten van de nationale inkomens van de lidstaten zou kunnen kosten (daarmee zou het bedrag vele malen hoger uitkomen dan de eerder genoemde 5,2 miljard euro).
-
REACH is een stimulans voor innovatie in de chemische sector
Vanwege de huidige registratieplicht voor nieuwe stoffen vanaf 10 kg zijn de kosten voor de productie van een nieuwe stof nu nog relatief hoog. Het is daarom aannemelijk om te kiezen voor de productie van een bestaande stof. Experimenten met nieuwe stoffen worden dus afgeremd. Omdat onder REACH een registratieplicht bestaat vanaf 1000 kg (voor bestaande én nieuwe stoffen), wordt het een stuk rendabeler om kleine hoeveelheden nieuwe chemicaliën te produceren; in dat geval is namelijk geen registratie nodig. Innovatie wordt dus gestimuleerd.
-
REACH biedt een betere bescherming van de consumenten dan het oude systeem
Chemicaliën kunnen bij verkeerd gebruik een gevaar zijn voor de gezondheid van mensen en het milieu. Onder de nieuwe regelgeving worden chemicaliën en de risico's ervan beter geregistreerd. Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het goed communiceren van de risico's aan de gebruikers van de chemicaliën. Voorheen beoordeelde de overheid of een stof veilig was. Omdat de ondernemingen zelf de meeste ervaring hebben met de te registreren stof, biedt het verschuiven van deze taak van de overheid naar de producenten een betere garantie dat de risico's goed worden ingeschat. Daarbij is het niet in het belang van de bedrijven om de risico's te laag in te schatten, omdat zij zelf verantwoordelijk worden gehouden als er problemen ontstaan met de door hen geëvalueerde stoffen.
-
Het registratiecriterium van hoeveelheid biedt niet voldoende veiligheid
Onder REACH wordt er geen onderscheid meer gemaakt tussen bestaande en nieuwe stoffen. Als er minder dan 1000 kg per jaar van een nieuwe stof wordt geproduceerd, hoeft die stof net zo min te worden geregistreerd als een bestaande stof.
-
REACH houdt onvoldoende rekening met mondiale samenwerking
Van buiten de EU is kritiek gekomen op de plannen voor REACH. Omdat het nieuwe systeem strengere regels hanteert dan de landen van de handelspartners, zouden de producenten en regeringen van buiten de EU gedupeerd worden.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.
