Stamcelonderzoek richt zich op embryo's van hoogstens enkele dagen oud. Deze embryo's bestaan uit stamcellen die als eigenschap hebben uit te kunnen groeien tot ieder ander type cel. Stamcellen zouden dus kunnen worden gebruikt voor het vervangen van menselijk weefsel. Dergelijk onderzoek draagt mogelijk bij aan oplossingen voor ziekten als parkinson en alzheimer. Binnen het Zevende Kamerprogramma voor onderzoek (dat loopt van 2007 - 2013) is er Europese steun voor het stamcelonderzoek.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Onderzoek waarbij menselijke embryo's worden gebruikt wordt door velen gezien als moreel verwerpelijk. Binnen negen lidstaten van de Europese Unie is stamcelonderzoek verboden. Deze landen maken dus ook geen aanspraak op het beschikbare Europese geld hiervoor. In 2000 ging Zesde Kaderprogramma voor onderzoek van start, waarin voor het eerst steun voor stamcelonderzoek was opgenomen.
Op 24 juli 2006 stemde de Raad van Ministers, na een veranderd standpunt van Duitsland, met een onverwacht nipte meerderheid voor het voortzetten van de steun aan stamcelonderzoek in het Zevende Kaderprogramma (2007-2013). Het Europees Parlement heeft dit programma in november 2006 goedgekeurd.
Nederland was al langere tijd voorstander van dit type onderzoek en stemde voor. Er werd nog een kleine aanpassing gedaan in de voorwaarden voor subsidieverstrekking: het EU-geld (in totaal 250 miljoen euro) mag niet direct worden gebruikt voor het produceren van menselijke embryo's. In de praktijk betekent dit dat er vanaf 2007 weinig is veranderd ten opzichte van het programma van 2000 - 2006.
EU-wetgeving kent restricties op stamcelonderzoek. Zo verbiedt zij het klonen van mensen, of onderzoek dat invloed kan hebben op de genetische erfelijkheid van de mens. Ook mogen menselijke embryo's niet worden geproduceerd om alleen te worden gebruikt voor onderzoek. In Nederland is het wel toegestaan om embryo's die overblijven na in vitro fertilisatie te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek.
In de VS werd in augustus 2006 een doorbraak behaald in het onttrekken van stamcellen uit embryo's. Waar het embryo voorheen niet meer levensvatbaar was na de behandeling, zou het embryo nu in leven kunnen blijven. Het ethische dillema rondom het vroegtijdig afbreken van leven voor onderzoeksdoeleinden kan daarmee vervallen.
In oktober 2011 oordeelde het Europees Hof van Justitie dat er geen patent aangevraagd mag worden op het weghalen van een stamcel bij een embryo als dat geleidt heeft tot vernietiging van het embryo. Wetenschappelijk onderzoek kan ook niet met een patent beschermd worden als het gebruik van embryo's daarvoor nodig is. Het zou tegen de menselijke waardigheid zijn om embryo's te vernietigen tijdens het onderzoeksproces. Alleen als de levenskansen van een embryo verhoogd kunnen worden door een ander embryo, kan er een octrooi aangevraagd worden op het gebruik van deze cellen.
Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen.
Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.
-
Als de EU kan bijdragen aan het uitroeien van dodelijke ziekten, dan weegt dat zwaarder dan de ethische bezwaren ertegen
Medische behandeling met stamcellen kan mogelijk ziekten als parkinson en alzheimer voorkomen of genezen. Daarnaast zijn vele toepassingen denkbaar voor patiënten die weefsel verliezen. Zo zouden hartspiercellen kunnen worden vervangen na bijvoorbeeld een hartaanval. Toepassing van stamceltechnologie kan zo levens redden.
-
De EU steunt alleen stamcelonderzoek dat geen risico's oplevert voor de erfelijke genetische code van de mens (zoals klonen)
Er zijn verschillende toepassingen van stamceltechnologie. Zo kunnen stamcellen worden gebruikt om hartspiercellen of ander weefsel te produceren. Een andere toepassing is het reproductief klonen. Hierbij worden dieren of mensen gemaakt uit stamcellen.
-
Lidstaten die stamcelonderzoek verbieden betalen nu indirect mee aan onderzoek dat ze zelf niet willen uitvoeren
In negen EU-lidstaten geldt op dit moment een verbod op stamcelonderzoek. Een aantal andere lidstaten, waaronder Nederland, hebben restricties ingesteld. Voor de periode 2007-2013 wordt 250 miljoen euro uitgetrokken om te worden toegewezen aan stamcelprojecten in lidstaten waar geen verbod van toepassing is. Dit bedrag is uiteindelijk onderdeel van de begroting van de Europese Unie, waaraan alle lidstaten van de Europese Unie bijdragen.
-
Het ontnemen van leven van embryo's voor onderzoek is een stap in de richting van totaal gebrek aan respect voor het leven
Wanneer stamcellen worden onttrokken aan een embryo, dan is dit niet meer levensvatbaar. Een potentieel leven is hiermee beëindigd. Of een embryo als een levend wezen kan worden beschouwd, staat ter discussie. Als dat wel zo is, dan lijken de morele bezwaren voor de hand te liggen: een onschuldig leven wordt beëindigd. Binnen onze westerse maatschappij wordt dat strikt gezien als moreel verwerpelijk beschouwd.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.
